Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi eru meðal þeirra sem gagnrýna harðlega fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu en frestur til að skila umsögnum um þingsályktunartillögu þess efnis rennur út í dag. Umsögn SFS er ítarleg en hún telur 23 blaðsíður. Samtökin setja sig ekki upp á móti því að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram en gagnrýna, líkt og margir aðrir, að tillagan sé ekki nægilega vel undirbúin og óljós þegar kemur að efni og umfangi þess umboðs sem stjórnvöld vilja afla frá þjóðinni. Þá komi það til að mynda ekki fram hverjar yrðu ófrávíkjanlegar kröfur íslands í aðildarviðræðum, hver samningsmarkmið íslands yrðu og hver áætlaður kostnaður yrði vegna slíkra viðræðna, en það þurfi að liggja fyrir áður en Alþingi samþykkir tillöguna. Feli í sér verulegt framsal valdheimilda Samtökin benda á yfirráð Íslendinga yfir fiskveiðiauðlindum og lögsögunni hafi ekki verið sjálfgefin heldur afrakstur mikillar baráttu fyrri kynslóða. Tryggja þurfi að yfirráð, lagasetningarvald og önnur ákvörðunartaka um fiskveiðiauðlindir Íslands verði varanlega í höndum Íslendinga, en aðild að Evrópusambandinu myndi að óbreyttu fela í sér verulegt framsal valdheimilda á sviði fiskveiða til Evrópusambandsins. Þannig fari Evrópusambandið með óskiptar valdheimildir þegar kemur að verndun lífrænna auðlinda sjávar í sameiginlegu fiskveiðistefnu sambandsins. Í því felist meðal annars að Evrópusambandið taki ákvarðanir um leyfilegan hámarksafla, skiptingu aflaheimilda á milli aðildarríkjanna, tæknilegar verndarráðstafanir og aðra þætti sameiginlegu fiskveiðistefnunnar. Það sé meginregla í sambandsrétti að fiskiskip aðildarríkja geti veitt innan lögsögu annarra aðildarríkja að því marki sem þau hafa veiðiheimildir í viðkomandi stofnum. Samtökin benda á að þessar reglur myndu hafa mikil áhrif á deilistofna innan íslenskrar lögsögu, þ.e. loðnu, norsk-íslenska síld, kolmunna, makríl, grálúðu, gullkarfa og úthafskarfa. Afnema þyrfti reglur um fjárfestingar erlendra aðila Aðildaríki hafi lítið svigrúm til að setja reglur sem koma í veg fyrir að yfirráð yfir landskvóta færist til annarra ríkja. Þannig hafi svokallað „kvótahopp“ - þegar útgerð frá einu landi kemst yfir kvóta í öðru landi - meðal annars leitt til þess að stór hluti breska kvótans komst í hendur Spánverja, að sænskar útgerðir keyptu stórar danskar útgerðir og að 2 umsvifamiklar hollenskar útgerðir náðu yfirráðum yfir verulegum hluta aflaheimilda í Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi og Belgíu. Á Íslandi takmarkanir á heimildum erlendra aðila til að fjárfesta í sjávarútvegi, en við inngöngu í Evrópusambandið þyrfti Ísland að afnema slíkar reglur. Það yrði vissulega til þess fallið að auka verðmæti íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja, en myndi skapa verulega hættu á að eignarhald þeirra færist til erlendra aðila og verðmætasköpun yrði mun minni á Íslandi. Full, óskoruð og varanleg yfirráð yfir auðlindum landsins Bent er á að hingað til hafi ekkert aðildarríki fengið varanlegar undanþágur frá reglum Evrópusambandsins á sviði sjávarútvegsmála. Bæði þingsályktunartillagan og yfirlýsingar ráðherra hafi verið óljósar um hvernig eigi að tryggja hagsmuni íslands ef gengið yrði til aðildarviðræðna við Evrópusambandið. Samtökin skora á utanríkismálanefnd og ríkisstjórnina að bæta úr þeim annmörkum sem eru á þingsályktunartillögunni áður en hún verður afgreidd úr utanríkismálanefnd og þar með áður en boðað verður til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort ganga eigi til aðildarviðræðna. Farið er fram á að grundvallarhagsmunir Íslands verði kortlagðir nákvæmlega á hverju sviði í samráði við hagsmunaaðila, að upplýst verði með skýrum og ótvíræðum hætti hver séu samningsmarkmið íslands og hvort og þá hvaða ófrávíkjanlegu kröfur verði gerðar af hálfu íslands í aðildarviðræðum við Evrópusambandið, og að fram fari mat á kostnaði við fyrirhugaðar aðildarviðræður. Það sé grundvallaratriði að ísland setji fram ófrávíkjanlega kröfu um að Íslendingar haldi fullum, óskoruðum og varanlegum yfirráðum yfir auðlindum landsins ef til aðildarviðræðna kemur. Hægt er að lesa umsögn SFS í heild sinni hér .