Stjórnarformaður Auðhumlu, móðurfélags Mjólkursamsölunnar, gagnrýnir harðlega fyrirhugaða breytingu ríkisstjórnarinnar á búvörulögum í nýrri ársskýrslu félagsins. Hann segir sérstaklega vekja furðu að atvinnuvegaráðherra skuli halda því fram að breytingarnar séu gerðar til að styrkja hagsmuni bænda. „Slíkur málflutningur stenst illa skoðun. Enginn hefur beðið um þessar breytingar í mjólkuriðnaði og það er með ólíkindum að bjóða þjóðinni upp á þá skýringu að verið sé að vinna bændum gagn með aðgerðum sem grafa undan því skipulagi sem greinin byggir á,“ skrifar Ágúst Guðjónsson, stjórnarformaður Auðhumlu. Í frumvarpi sem Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra lagði fram í desember er lagt til að fella brot heimildir afurðastöðva og framleiðendafélaga til að sameinast og verði frumvarpið að lögum þá gildir um samruna slíkra félaga ákvæði samkeppnislaga. Auk þess er kveðið á um eftirlit Samkeppniseftirlitsins með samkomulagi og ákvörðunum sem teknar eru á grundvelli undanþágu frá 10. og 12. gr. samkeppnislaga. Í umsögn Auðhumlu um frumvarpið segir að þetta myndi kollvarpa inntaki undanþágu búvörulaga gagnvart samkeppnislögum og þar með því lagaumhverfi sem gildir um starfsemi afurðastöðva í mjólkuriðnaði. Sjá einnig Frum­varpið „al­gjör­lega á skjön við ís­lenskan raun­veru­leika“ Ágúst segir umsagnaraðila á vegum landbúnaðarins sem komu á fund atvinnuveganefndar á dögunum hafa fært fram sterk rök fyrir því að þessar breytingar geti haft alvarlegar afleiðingar, „ekki aðeins fyrir bændur heldur einnig fyrir neytendur og allt skipulag mjólkuriðnaðarins í landinu“. „Þrátt fyrir það er óvíst hvort ríkisstjórnin muni hlusta. Mjólkuriðnaðurinn á ekki að þurfa að verja dýrmætum tíma og kröftum í að berjast gegn síendurteknum inngripum stjórnvalda sem engin eftirspurn er eftir. Stjórnvöld ættu frekar að einbeita sér að því að skapa greininni stöðugleika, fyrirsjáanleika og starfsumhverfi sem styður við innlenda framleiðslu í stað þess að grafa undan henni.“ Enn á ný blasi því við sú staða að bændur þurfi að verja sig gagnvart stjórnvaldsákvörðunum og lagabreytingum „sem enginn í greininni hefur kallað eftir“. „Það er í senn þreytandi og óásættanlegt að þurfa ítrekað að verja starfsumhverfi sitt fyrir breytingum sem virðast fremur sprottnar af pólitískum áherslum en raunverulegri þörf atvinnugreinarinnar.“ Forstjóri Mjólkursamsölunnar, Pálmi Vilhjálmsson, segir í sínu ávarpi að frá árinu 2024 hafi í tvígang komið fram frumvarp atvinnuvegaráðherra til breytinga á búvörulögum. Fyrst hafi átt nánast að svipta afurðastöðvar heimild til samstarfs. Þegar snúið var frá því hafi síðar átt að herða verulega að svigrúmi þeirra til samstarfs og verkaskiptingar. „Þær aðstæður hefðu orðið afurðastöðvum til mikilla erfiðleika og jafnvel gert þeim ókleift að starfa skv. núverandi skipulagi sem bæði var fyrirskipað í löggjöf í upphafi og síðar stutt lagaheimildum enn frekar, sbr. 71. gr. búvörulaga nr. 99/1993, sem samþykkt var 2004.“ Viðsnúningur í rekstri Auðhumlu Auðhumla hagnaðist um 247 milljónir króna árið 2025, samanborið við 44 milljóna tap árið áður. Viðsnúninginn má fyrst og fremst rekja til betri afkomu hjá MS og Ísey útflutningi ehf. Rekstrartekjur samstæðunnar jukust um 5 milljarða króna, eða 10,2%, milli ára og námu 53,8 milljörðum króna. EBITDA-hagnaður jókst um 17,7% og nam 3,3 milljörðum króna. Ágúst segir að rekstrarumhverfi samstæðunnar hafi á undanförnum árum verið krefjandi. Miklar hækkanir hafi orðið á aðföngum, launakostnaði, orkukostnaði og fjármagnskostnaði „sem hafa þrýst verulega á rekstur fyrirtækja í greininni“. Fram undan séu áfram umfangsmikil verkefni og fjárfestingar. Undirbúningur sé kominn á lokastig vegna viðbyggingar á Selfossi fyrir skyrframleiðslu, auk þess sem stefnt er að endurnýjun búnaðar til framleiðslu undanrennudufts. Á Akureyri sé jafnframt hafinn undirbúningur að stækkun húsnæðis félagsins. „Ljóst er að félagið stendur því frammi fyrir áframhaldandi fjárfestingaþörf á sama tíma og óvissa í vaxta- og verðbólguumhverfi hefur aukist, meðal annars með endurteknum hækkunum stýrivaxta. Við þær aðstæður skiptir áfram miklu máli að reka samstæðuna af festu, ráðdeild og með skýra áherslu á hagræðingu og trausta fjárhagsstöðu.“ Eignir Auðhumlu námu 34,6 milljörðum króna í árslok 2025 og eigið fé var um 16,3 milljarðar. Tekjur Íseyjar útflutnings jukust um 20% Tekjur dótturfélagsins Íseyjar útflutnings ehf., sem sinnir sölu skyrs á erlendum mörkuðum, námu 4,8 milljörðum króna og jukust um 20% milli ára. Hagnaður félagsins nam 239 milljónum króna, samanborið við 213 milljónir árið áður. Guðjón Auðunsson, framkvæmdastjóri Íseyjar útflutnings, segir að mikil aukning hafi orðið á öllum helstu mörkuðum félagsins milli ára. Selt magn í Evrópu á Ísey vörum hafi verið um 15.700 tonn árið 2025, sem sé tæplega 40% aukning frá árinu áður. Fram kemur að félagið bætti við sig eignarhlut Ísey í Skyr (Wales) og náði samkomulag um kaup Íseyjar á starfseminni í Finnlandi og í Hollandi. „Ísey Asía var stofnað á grunni Skyr Hong Kong og breyting varð á hluthafahópnum á sama tíma. Nýr framkvæmdastjóri, Justin Yang, tók við keflinu og kom sjálfur inn í hluthafahópinn á þeim tíma. Ísey er um 24% hluthafi í Ísey Asía en KS heldur þar á stærsta eignarhlutnum eftir að hafa leitt og kostað frumkvöðlastarfið á þessu markaðssvæði undanfarin ár.“