Í Þetta helst í dag er sjónum beint að hagnaði stóru viðskiptabankanna þriggja sem hafa nú allir birt uppgjör fyrir síðasta ár. Arion banki hagnaðist um 30,6 milljarða króna, Landsbankinn hagnaðist um 38 milljarða króna og Íslandsbanki um 25,2 milljarða. Þannig nemur samanlagður hagnaður bankanna þriggja í fyrra 93,8 milljörðum króna. Samanlagður hagnaður stóru viðskiptabankanna þriggja nam 93,8 milljörðum króna í fyrra. Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði, segir það mjög mikið í íslensku samhengi og telur aukna samkeppni leika lykilhlutverk þegar kemur að vaxtamuninum. „Þetta eru óneitanlega mjög háar tölur í íslensku samhengi. Komu reyndar ekkert á óvart því þetta var nokkurn veginn það sem var búist við og raunar ekkert svo heitið getur hærra en það hefur verið undanfarin ár. En ef við horfum á svona kennitölur, eins og hagnað í hlutfalli við eigið fé eða vaxtamun, þá er þetta í hærri kantinum hérna, miðað við það sem gerist í nágrannalöndunum. Það endurspeglar fyrst og fremst að við erum með svona frekar fáa banka og samkeppnin milli þeirra er auðvitað einhver en hún er ekkert svakalega grimm. Ef bankarnir væru fleiri þá er við því að búast að til dæmis vaxtamunur væri lægri og að ávöxtun eigin fjár væri ekki svona há,“ segir Gylfi. Þá sé eigið fé meira. „Það ætti að þýða að það væri gerð lægri ávöxtunarkrafa til eigin fjár í bönkum. Þeir eru einfaldlega ekkert mjög áhættusamir ef þeir eru mjög vel fjármagnaðir. Ávöxtun eigin fjár er hærri hér en í samanburðarlöndum sem er mjög skrýtið því hún ætti að vera lægri en eins og ég nefndi nú marg oft í viðtalinu er það vegna þess að það er frekar lítil samkeppni hér,“ segir Gylfi. Íslensk heimili eigi betra skilið Þessar upphæðir vekja vitaskuld athygli. Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins, skrifaði til að mynda á Facebook að heimili á Íslandi ættu betra skilið. „Þetta er náttúrulega orðið algjörlega galið hvernig þetta er. Að horfa hér upp á slíkar hagnaðartölur sem eru að koma frá skuldsettum heimilum og fyrirtækjum. Við erum að horfa upp á í þessum tölum frá bönkunum að hreinar vaxtatekjur þeirra á árinu 2025 námu 167 milljörðum,“ segir hann við Þetta helst. „Ég er mjög hissa á því að hlusta á fjármálaráðherra í gær tala um þennan mikla hagnað bankanna, að það væri svona jákvætt merki um efnahagslífið. Nei. Þetta er bara óeðlilegt og það er verið að níðast hér á neytendum og íslenskum fyrirtækjum ár eftir ár, og áratugi eftir áratugi,“ segir Vilhjálmur. „Af hverju stíga nú til dæmis þessi stjórnvöld ekki fram og segja við Landsbankann, sem er nánast í hundrað prósent eigu íslensku þjóðarinnar, heyrðu við ætlum að fara með arðsemismarkmiðin hér niður í sex prósent og við ætlum að skila þessu út með þeim hætti að bjóða hér upp á betri vaxtakjör, lægri þjónustugjöld og standa með neytendum. Nei, það dettur mönnum ekki til hugar,“ segir Vilhjálmur. „Þetta er í mínum huga ekkert annað en nánast auka skattur sem er verið að leggja á almenning.“