Katti Fredrikssen, bókaútgefandi, rithöfundur og fyrrverandi menningarmálaráðherra Grænlands, segir atburði í heimspólitíkinni hafa umbreytt viðhorfi Grænlendinga til bæði Bandaríkjanna og Danmerkur. Umræðan hafi vakið ótta meðal Inúíta. Margir af eldri kynslóðinni endurupplifi áföll en eins og margir á Grænlandi var fjölskylda Fredrikssen rifin upp með rótum þegar Danir vildu nútímavæða landið. „Við höfum alltaf horft á Dani sem nýlenduherra en okkur hefur alltaf verið kennt að Danir séu góðir nýlenduherrar. Og sumir trúa því enn,“ segir Fredrikssen í Víðsjá á Rás 1, um baráttuandann sem drífur hana áfram og hvernig stjórnmálahræringar síðustu missera hafa snert Inúíta. „Við erum ein þjóð, Inúítar á Norðurskautinu, og við deilum menningu og gildismati. Landið okkar var tekið af ólíkum nýlenduherrum, en engin nýlenda er betri en önnur. Við viljum ekki nýja nýlenduherra.“ „Þurfum að stíga varlega til jarðar“ Katti Frederiksen er málfræðingur, rithöfundur, bókaútgefandi og baráttukona. Hún hefur skrifað barnabækur og ljóðabækur og hún rekur bókaútgáfuna Iperaq sem sérhæfir sig í barnabókum sem gefnar eru út með sjónarhorn og reynslu grænlenskra barna í forgrunni. Hún hefur um árabil verið áberandi talskona grænlenskrar tungu, og virk í pólitík og menningarlífi Nuuk, þar sem hún býr. Á árunum 2020-22 var hún mennta- og menningarmálaráðherra Grænlands. Frederiksen hélt fyrirlestur í Norræna húsinu á miðvikudag, sem hún kallaði „Tungumálið okkar. Landið okkar. Tilvera okkar.“ Þar fjallaði hún um þróun grænlenskrar tungu og mikilvægi tengsla við aðra Inúíta í Alaska og Kanada. Einnig ræddi hún þær breytingar sem stafrænn veruleiki hefur á samfélagið og áskoranir vegna hræringa í heimspólitíkinni síðustu misseri. Augu heimsins hafa verið á Grænlandi og Frederiksen segir samfélagið upplifa ótta en að á sama tíma ríka þörf fyrir að sameinast öðrum Inúítum og styrkja tengslin. Og svo stefna að sjálfstæði en í síðustu kosningum kusu 93% þjóðarinnar flokka sem vilja sjálfstæði. Frederiksen vilji ekki láta stjórnast af ótta en margir af eldri kynslóðinni endurupplifi gömul áföll. Fjölskylda hennar var meðal þeirra sem rifin voru upp með rótum þegar Danir vildu nútímavæða landið. „Þau hafa upplifað þetta tráma, og þessi ógn núna vekur upp gömul sár. Svo við þurfum að stíga varlega til jarðar og hugsa vel um hvert við viljum beina orku okkar.“ „Áður vorum við bara Grænlendingar, nú erum við líka mennskjur“ Hún segir að atburðir síðustu tveggja ára hafi umbreytt sýn Grænlendinga, líka á Danmörku. „En við sjáum einnig núna að Danir eru byrjaðir að hlusta og sýna okkur meiri virðingu. Áður vorum við bara Grænlendingar, nú erum við líka manneskjur.“ „Þetta finnst mér, fyrst ertu séð eins og Grænlendingur, og svo manneskja. Það voru þessi lög, en ég held að þetta sé að breytast núna. Og ég held að það sé okkur hollt að sýna sjálfum okkur virðingu og sýna öðrum hvers virði við erum, ekki bara gagnvart Dönum heldur gagnvart öllum heiminum.“ Katti Frederikssen segir Grænlendinga þurfa að stíga varlega til jarðar og hugsa vel hvert þeir beini orku sinni. Hún segist finna fyrir breytingum, Danir líti á Grænlendinga meira sem manneskjur en áður. Þeir vilji þó öðlast sjálfstæði. Rætt var við Katti Fredrikssen í Víðsjá á Rás 1. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.