Móðir ungrar konu segir ekkert hafa gripið dóttur hennar síðan hún var greind með einhverfu fyrir tuttugu árum og geðröskun fyrir tíu árum. Hún segir foreldra úrvinda af því að berjast fyrir réttindum barna sinna. Faðir ungs einhverfs manns segir hann ítrekað hafa verið sendan út af geðdeild þrátt fyrir að hann glími við alvarlegt þunglyndi. Bryndís Bjarnadóttir og Ólafur Sigurðsson sögðu frá áskorunum barna sinna í Morgunútvarpi Rásar 2. Þær ríma að miklu leyti við frásagnir viðmælenda fréttaskýringaþáttarins Kveiks í gær, þar sem fjallað var um mál einhverfra ungmenna sem lenda ítrekað á vegg innan geðheilbrigðiskerfisins. Dóttir Bryndísar var greind með einhverfu 8 ára gömul. Bryndís segir þau ekki hafa fengið neinar leiðbeiningar um framhaldið í kjölfar greiningarinnar. „Það var ekkert til að grípa okkur. Það að fá greiningu er mikið reiðarslag en það var raunverulega meira reiðarslag að vera skilinn eftir svona í lausu lofti eins og við upplifðum. Í raun má segja að við hafi tekið löng eyðimerkurganga okkar foreldranna að fara á milli kerfa sem tala ekki saman,“ segir Bryndís. Faðir ungs einhverfs manns segir hann ítrekað hafa verið sendan út af geðdeild þrátt fyrir að hann glími við alvarlegt þunglyndi. Hann og móðir ungrar einhverfrar konu lýsa áralangri baráttu við kerfi sem hentar ekki börnum þeirra. Hún segir skólakerfið hafa brugðist dóttur hennar og sjálfsmynd dóttur hennar hafi molnað hægt og bítandi. „Sem varð síðan til þess, vil ég meina, að hún þróaði með sér alvarlega geðröskun síðar meir, um 18 ára aldurinn, og þá tók við barátta innan geðheilbrigðiskerfisins,“ segir Bryndís. „Fyrst þurftum við að bíða eina níu mánuði eftir að hún kæmist í meðferð. Og þegar þangað var komið þá hafði enginn þekkingu á hennar geðröskun, þannig ég varð að kaupa þjónustu sjálf frá sjálfstætt starfandi sálfræðingi inn á stofnunina til að fræða starfsfólkið um þessa tilteknu röskun. Og svona hefur þetta verið eiginlega allar götur síðan.“ Sonur Ólafs greindist með einhverfu þegar hann var 18 ára. Ólafur segir hann eiga mjög erfitt með félagsleg samskipti, hafi einangrað sig og þróað með sér alvarlegt þunglyndi. Hann hafi endað á geðdeild Landspítala, en þar hafi lítið verið hægt að gera fyrir hann. „Hann var sendur út aftur, trekk í trekk. Við erum búin að vera í þessum slag síðastliðin tíu ár og þetta er orðið svo átakanlegt að horfa á þetta,“ segir Ólafur. Ólafur og Bryndís eru sammála um að innan kerfisins sé margt gott fólk en að kerfið sjálft virki ekki sem skyldi og stjórnvöld þurfi að girða sig í brók. „Við erum alltaf að afsaka okkur með það að við séum svo smá að það sé ekki hægt að tryggja sérfræðiþekkingu á Íslandi. Jú, okkur ber skylda til þess að tryggja mannréttindi þessa hóps,“ segir Bryndís. „Ég vil bara skora á stjórnvöld núna að koma ekki bara með enn eina aðgerðaáætlunina heldur tala í verki.“ Ólafur segir félagsmálaráðuneytið hafa gert tvær skýrslur um málaflokkinn. Honum líst vel á tillögurnar í skýrslunum og vill að þeim verði hrint í framkvæmd sem fyrst. Hann segir það eiga eftir að skila sér margfalt til baka til samfélagsins.