Pólski rithöfundurinn Maó Alheimsdóttir hlaut Fjöruverðlaunin fyrir ljóðabók sína Hvalbak í byrjun mánaðar. Hún skrifar á íslensku og hefur sent frá sér tvær ljóðabækur og eina skáldsögu, og er fyrsti höfundurinn af erlendum uppruna sem skrifar og gefur út skáldsögu á íslensku. Maó býr á Íslandi og starfar meðal annars sem fjallaleiðsögumaður og má sjá ást hennar á náttúrunni í skáldskap hennar. Egill Helgason ræddi við Maó í Kiljunni á RÚV. Þarf alltaf að útskýra sjálfa sig og ákvað að gera það í gegnum náttúruna „Ég þarf alltaf að útskýra hvaðan ég er og hvað ég er að gera hér og hvernig ég tengist þessum stað. Mér fannst eins og ég vildi einhvern veginn staðsetja mig hér,“ segir Maó um það hvers vegna hún skrifi svo mikið um íslenska náttúru. „Þá hugsaði ég meira í náttúru af því að ég eyði svo miklum tíma uppi á fjöllum og jöklum. Mér finnst eins og þeir tilheyri mér.“ Þetta sé þema bókarinnar en síðan fjalli hún einnig um sínar persónulegu tilfinningar. „Svo er ferðalag í gegnum ákveðinn missi sem birtist í þessari bók.“ Ljóðabókin fékk heitið Hvalbak vegna þess að í bókinni eru ýmsar tengingar við hvali. „Það er persóna í bókinni sem er að líkja sér við hval en hvalbak í jarðfræði er stór steinn eða berg sem jökullinn slípaði í gegnum hundruð ára. Það heitir hvalbak því bergið líkist hval.“ Í umsögn dómnefndar er bók Maó lýst sem ljóðrænum óði til lands og tungu. Óvænt orðanotkun hennar vekur athygli þar sem Maó fléttar fræðilegum íðorðum við ljóðræna orðkynngi á ferskan hátt. Maó segist hafa mikinn áhuga á landafræði og jarðfræði. „Ég dvel mjög mikið í vísindalegum ritum sem lýsa íslenskri náttúru. Örnefni eru mjög skemmtileg, líka í íslenskunni, þannig ég nýti mér það.“ Maó fer brátt upp á Vatnajökul í leiðangri sem hefur verið í undirbúningi undanfarin tvö ár. „Loksins fengum við styrk. Við erum að vinna í samstarfi við prófessor í jarðvísindadeild í Háskólanum.“ Þau ætla að dvelja á jöklinum í nokkra daga. Hún segir þetta verkefni vera í samtali við bókina Norður yfir Vatnajökul eftir Englendinginn William Lord Watts sem komst fyrstur manna yfir Vatnajökul árið 1875. Bókin var gefin út í íslenskri þýðingu Jóns Eyþórssonar árið 2016. Sjálf ætlar Maó að skrifa bók um ferðalag þeirra. Það sé heilmargt sem þurfi að huga að þegar lagt er af stað í slíkt ferðalag. „Maður verður að finna teymið sem maður vill taka með sér og finna fjármagn – það er nú ekki alveg auðvelt. Svo þarf maður að púsla öllu saman, búnaði og finna far og fara á námskeið til að geta bjargað fólki í óbyggðum. Æfa sig á gönguskíðum og slíkt.“ „Ég þarf alltaf að útskýra hvaðan ég er og hvað ég er að gera hér og hvernig ég tengist þessum stað,“ segir Maó Alheimsdóttir sem hlaut Fjöruverðlaunin fyrir ljóðabókina Hvalbak. Hún vildi setja sjálfa sig í samhengi við náttúruna. Rætt var við Maó Alheimsdóttur í Kiljunni á RÚV. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.