Grænlenskur stjórnmálamaður segir Grænlendinga fara á mis við töluverðar tekjur með því að stýra ekki flugumferð yfir landinu. Fyrrverandi flugmálastjóri segir dæmið ekki vera svo einfalt því tekjur af flugumferðastjórn skili ekki miklu beint í ríkiskassann. Ísland hefur sinnt flugleiðsöguþjónustu yfir Norður-Atlantshafi allt frá lokum seinni heimsstyrjaldar og Nuuk-flugstjórnarsvæðið er um 70% af heildarflugstjórnarsvæðinu. Vittus Qujaukitsoq, fyrrverandi fjármálaráðherra grænlensku landstjórnarinnar, telur fyrirkomulagið hamla Grænlendingum, líkt fram kom í viðtali við kanadíska dagblaðið The Globe and Mail . Hann segir að það yrði skref í átt að efnahagslegu sjálfstæði Grænlendinga að sinna flugumferðastjórninni sjálfir. Hann áætlar að það myndi skila 30-40 milljónum Bandaríkjadala á ári. Það nemur frá 3,5 milljörðum íslenskra króna til rúmlega fimm milljarða. „Það eru ákveðnar tekjur sem eru raunverulega til þess að dekka kostnað,“ segir Þorgeir Pálsson, fyrrverandi flugmálastjóri. „Það er mjög mikilvægt concept , eða hugmynd, og stefnumótun sem hefur verið fylgt af Alþjóðaflugmálastofnuninni frá upphafi – ekki bara hér á landi heldur alþjóðlega: Að menn skuli ekki hafa hagnað af því að veita slíka þjónustu.“ Þorgeir vísar þarna til ákvæðis Chicago-sáttmálans sem fjallar um endurheimt útlagðs kostnaðar, eða cost recovery system . „Kostnaðurinn er verulega mikill vegna þess að það þarf alveg rosalega mikið á bak við þetta.“ Meirihluti tekna í rekstrarkostnað Samkvæmt sáttmálanum fá félög sem sinna flugumferðarstjórn endurgreiddan kostnað við að veita þjónustuna. Heildartekjur samsvara almennt þeim kostnaði auk um 12% álagningar. Ef áætluð flugumferð á gefnu ári er meiri en gert var ráð fyrir eru gjöld lækkuð fyrir árið á eftir og öfugt ef umferðin er minni. Helstu beinu tekjur ríkja sem sinna slíkri þjónustu eru skatttekjur af launum starfsmanna. „Það er alveg skiljanlegt að þeir skuli líta til þeirra möguleika sem gætu verið á því að þeir tækju að sér þetta hlutverk eða eitthvað tengt því. Það bara skapar tekjur og oft á tíðum góðar tekjur því menn eru ekkert illa launaðir í þessum störfum, og borga þar af leiðandi mikið til hins opinbera að sjálfsögðu,“ segir Þorgeir. „En það er ekki um að ræða eitthvað sem fer bara í ríkiskassann eins og þessi grænlenski fjármálaráðherra virðist álíta, að þetta séu bara tekjur sem myndu allar koma inn í grænlenska ríkiskassann án þess að það væri nokkur kostnaður á móti. Það er bara algjörlega óraunhæft ef menn halda það.“ Tekjur Isavia ANS af alþjóðaflugþjónustu í íslenska flugþjónustusvæðinu árið 2024 voru 7,8 milljarðar króna. Að sögn Isavia var metumferð í íslenska flugstjórnarsvæðinu það ár; yfir 200 þúsund flug með um 290 milljón kílómetra flogna. Umferðin í fyrra var nánast sú sama. Flugumferð myndi minnka um 30% Samkvæmt upplýsingum frá Isavia og innviðaráðuneytinu fer stærstur hluti flugumferðar í núverandi flugstjórnarsvæði um íslenska hluta svæðisins. Þrátt fyrir að íslenska flugstjórnarsvæðið myndi minnka um 70% ef Grænlendingar tækju sjálfir við flugumferðarstjórn á Nuuk-flugstjórnarsvæðinu segir ráðuneytið að flugumferð stjórnað frá Íslandi myndi aðeins minnka um 30%. Fyrir árið 2024 endurspeglar það rúmlega 2,3 milljarða króna og má gera ráð fyrir því að um 88% af því fari beint í rekstrarkostnað þjónustunnar. Fréttin hefur verið uppfærð. Í fyrri útgáfu stóð að Vittus Qujaukitsoq væri fjármálaráðherra en hið rétta er að hann er fyrrverandi fjármálaráðherra.