Samkvæmt skýrslu V-Dem-stofnunarinnar við háskólann í Gautaborg er lýðræði í heiminum á undanhaldi og í Bandaríkjunum hefur það ,,sokkið eins og steinn". Þetta var til umræðu í Heimsglugga vikunnar. Öfugþróun lýðræðis V-Dem-stofnunin við háskólann í Gautaborg gefur árlega út skýrslu um stöðu lýðræðis í heiminum. Í skýrslunni fyrir 2026 segir að í fyrsta sinn í meira en hálfa öld teljist Bandaríkin ekki lengur til frjálslyndra lýðræðisríkja. Raunar búi 7 prósent mannkyns, eða 600 milljónir í ríkjum sem teljist til frjálslyndra lýðræðisríkja. Stofnunin metur að Danir búi við mest lýðræði og á eftir fylgja Svíþjóð, Noregur og Sviss. Finnland er í áttunda sæti en Ísland aðeins í 25. sæti, á eftir Japan en á undan Portúgal. V-Dem-stofnunin lýsir einnig áhyggjum af tjáningarfrelsi sem hafi minnkað í 44 ríkjum heimsins. Hallar undan fæti í Bandaríkjunum Staffan I Lindberg, prófessor í stjórnmálafræði við Gautaborgarháskóla, segir að mjög hafi hallað á lýðræði í Bandaríkjunum eftir að Donald Trump tók aftur við forsetaembættinu. Hann hafi gefið út 225 forsetatilskipanir en þingið aðeins samþykkt 49 lagafrumvörp á sama tíma. Hann sagði í viðtali við sænska ríkissjónvarpið SVT að lýðræðið í Bandaríkjunum væri sambærilegt við það sem var 1965. Bandaríkin eru í 51. sæti á listanum yfir lýðræðisríki í heiminum. Skýrslur V-Dem-stofnunarinnar styðjast við upplýsingar frá meira en fjögur þúsund sérfræðingum um allan heim. Klofningur í Siumut á Grænlandi Aleqa Hammond, formaður jafnaðarmannaflokksins Siumut, lýsti því yfir í síðustu viku að flokkurinn hefði hætt stjórnarsamstarfi með Demokraatit, IA og Atassut sem efnt var til eftir þingkosningar í fyrra. Þessi ákvörðun var mjög umdeild innan flokksins og nú hafa tveir af þekktustu leiðtogum flokksins sagt skilið við hann, Vivian Motzfeldt utanríkisráðherra og Kim Kielsen þingforseti. Motzfeldt sagðist í viðtali við danska ríkisútvarpið DR ekki skilja af hverju flokkurinn veldi að vera á hliðarlínunni. „Afbrýðisemi Hammond“ ástæða brotthvarfs Siumut. Hammond, formaður Siumut, gaf þá skýringu á brotthvarfi flokksins úr stjórn að landsstjórnarmennirnir Anna Wangenheim og Naaja H. Nathanielsen tóku að berjast fyrir kjöri á danska þingið. Hammond sagðiað útilokað væri fyrir þær að vera í kosningabaráttu og sinna embættum sínum samtímis. Jens B. Frederiksen, fyrrverandi formaður Demokraatit, sagði hins vegar í morgunþætti DR að hann teldi Hammond ekki sætta sig við vaxandi vinsældir Vivian Motzfeldt. Grænlendingar voru almennt ánægðir með framgöngu hennar í viðræðum við bandaríska ráðamenn. Kielsen einnig farinn Kim Kielsen er fyrrverandi formaður Siumut og hafði verið í flokknum í meira en fjóra áratugi. Hann var einnig formaður landsstjórnarinnar. Kielsen varð undir í formannskosningu síðla árs 2020. Hann segir að ákvörðun flokksforystunnar sé röng, óskiljanleg og órökrétt. Hann segir í yfirlýsingu útilokað að hunsa umboð kjósenda enda hafi markmið Siumut alltaf verið að leggja lóð á vogarskálar framfara á Grænlandi. Mótsagnarkenndar skýringar í Bandaríkjunum Í Bandaríkjunum eiga ráðamenn í mestu vandræðum með að skýra ástæður árásanna á Íran og skýringar eru mótsagnakenndar. Á fundi í leyniþjónustunefnd öldungadeildar Bandaríkjaþings (Senate Intelligence Committee) í gær mættu Tulsi Gabbard, yfirmaður leyniþjónustustofnana Bandaríkjanna, John Ratcliffe, yfirmaður CIA og Kash Patel, forstjóri alríkislögreglunnar FBI. Á fundinum sagði Ron Wyden öldungadeildarþingmaður Demókrata að öll vandamálin sem við væri að glíma hefðu ekki aðeins verið fyrirsjáanleg hefðu leyniþjónustustofnanirnar spáð því að svona færi. Hart sótt að Gabbard Mark Warner varaformaður nefndarinnar vakti athygli á því að Tulsi Gabbard hefði sleppt í ræðu sinni að vitna í orð í skrifaðri skýrslu þar sem hún segir að kjarnorkuáætlun Írana hefði verið gjöreytt í árásum Bandaríkjanna og Ísraels í júní í fyrra og þeir hefðu ekki reynt að hefja hana á ný. „Þú slepptir þessu í ræðu þinni, var það vegna þess að forsetinn sagði að yfirvofandi hætta vofði yfir", spurði Warner Gabbard. Hún sagðist hafa stytt mál sitt vegna þess að hún var að renna út á tíma. Þá svaraði Warner að hún hafi kosið að sleppa orðum sem væru í mótsögn við það sem forsetinn hefði haldið fram. Efasemdi MAGA fólks um hernaðinn í Íran Tulsi Gabbard er meðal helstu stuðningsmanna Donalds Trumps og heldur tryggð við hann. Aðrir úr hinni svokölluðu MAGA-hreyfingu (Make America Great Again) hafa hins vegar lýst andstöðu við árásir Bandaríkjanna á Íran. Þar má nefna Joe Kent sem sagði af sér sem yfirmaður stofnunar um varnir gegn hryðjuverkum. Hann sagði í afsagnarbréfi að Ísraelsmenn og öflugir þrýstihópar þeirra í Bandaríkjunum hefðu att Bandaríkjunum út í árásirnar, engin hætta hefði stafað frá Íran. Annar áhrifamaður í MAGA-hreyfingunni, Tucker Carlson, hefur einnig lýst andstöðu við stríðsreksturinn gegn Íran. Kent sagði í viðtali í sjónvarpsþætti Carlsons að ekkert hefði bent til þess að Íranir hygðu á árásir á Bandaríkin eins og Trump hefur sagt. Hér má heyra Heimsglugga vikunnar Heimsgluggi vikunnar á Morgunvaktar Rásar 1 fjallaði um öfugþróun lýðræðis í heiminum, stjórnmál á Grænlandi og mótsagnarkenndar skýringar ráðamanna í Bandaríkjunum um ástæður árásanna á Íran.