Linda Björk Gunnlaugsdóttir, framkvæmdastjóri sölusviðs hjá Arnarlaxi, segir heilt yfir ganga vel að markaðssetja íslenskan lax á erlendum mörkuðum. Hún bendir þó á að í stóra samhenginu sé laxeldi ung atvinnugrein hér á landi og að það taki því tíma að ná enn frekari útbreiðslu erlendis. „Það er ekki nema um áratugur síðan Arnarlax slátraði sínum fyrsta laxi. Í byrjun snerist markaðsstarfið einfaldlega um að fá erlenda aðila til að prófa afurðina. Nú áratug síðar erum við vitaskuld komin miklu lengra og laxinn frá Íslandi er orðin mjög eftirsótt vara.“ Hún segir Arnarlax vera með háleit markmið um að framleiða lax sem skari fram úr á heimsvísu. „Færeyjar og Noregur þykja skara fram úr í laxeldi. Við erum að vinna hörðum höndum við að ná sama stalli og þessar þjóðir. Þar hjálpar svo sannarlega til hvað íslenskur sjávarútvegur er með gott orðspor á alþjóðavísu.“ Linda bendir á að markviss markaðssetning, auk framúrskarandi gæða, hafi leikið stóran þátt í velgengni Færeyja og Noregs í laxeldi. „Gæðin á íslenska laxinum eru ekki síðri en hjá þessum þjóðum. Ég hef því talað fyrir því að sett verði púður í að markaðssetja íslenska laxinn á erlendri grundu og þannig stuðla að enn kröftugri vexti atvinnugreinarinnar,“ segir hún og bætir við að íslenski laxinn búi yfir ýmsum kostum sem marki honum sérstöðu í samkeppni við afurðir frá öðrum löndum. „Íslenski laxinn vex hægt í köldum sjó sem þýðir að holdið er stinnt og liturinn mjög fallegur. Þar að auki er hann mjög ríkur af Omega 3 fitusýrum og engin sýklalyf eru notuð í framleiðsluferlinu. Síðast en ekki síst hjálpar gott orðspor Íslands um hreinleika og sjálfbærni í matvælaframleiðslu til við að koma laxinum á framfæri. Við erum mjög stolt af þessari afurð og mikil eftirspurn að utan undirstrikar hve mikil gæðavara íslenski laxinn er.“ Tollar hömluðu vöxt vestanhafs Aðspurð segir Linda að stærstu viðskiptamarkaðir Arnarlax séu Evrópa, Norður-Ameríka og Asía. Stærsti hluti framleiðslu Arnarlax fer á fyrstnefnda markaðinn. „Á síðasta ári fór um 17% af framleiðslunni okkar inn á Asíumarkað og aðeins minna, eða um 15%, til Bandaríkjanna og Kanada. Þrátt fyrir tollastefnu Donald Trump Bandaríkjaforseta er það svipað hlutfall og árið 2024. Við höfðum stefnt á að vaxa á þessum markaði en í ljósi tollanna og óvissu þeim tengdum var þetta ákveðinn varnarsigur.“ Hún bendir á að aðgengi að beinum skipaflutningum til Bandaríkjanna frá Íslandi veiti að íslensku laxeldisfyrirtækjunum forskot í samkeppni við fyrirtæki frá Noregi. „Eimskip er með vikulega skipaflutninga til Bandaríkjanna og við reynum alltaf að senda lax með því skipi inn á Bandaríkjamarkað. Flutningstíminn frá því að laxinn er keyrður frá Bíldudal og þar til hann er kominn í höfn í Portland, Maine, eru einungis átta dagar, sem þýðir að fersleiki hans er enn með allra besta móti.“ Ört vaxandi í Kína Að sögn Lindu er kínverski markaðurinn einn af þeim mörkuðum sem er hvað mest vaxandi í innflutningi á laxi. Til marks um það hafi innflutningur á laxi til Kína aukist um 30% á milli áranna 2024 og 2025. „Það voru flutt um 160 þúsund tonn af laxi til Kína í fyrra en til samanburðar nemur áætluð heildarframleiðsla á laxi á Íslandi um 60 þúsund tonnum á þessu ári. Það voru flutt um þrjú þúsund tonn af íslenskum laxi til Kína í fyrra frá Íslandi og þar af var Arnarlax með um tvö þúsund tonn. Á íslenskan mælikvarða erum við því stór í Kína en lítil í stóra samhenginu.“ Þar af leiðandi sé tækifæri til frekari vaxtar á umræddum markaði. Linda segir að stærstu viðskiptamarkaðir Arnarlax séu Evrópa, Norður-Ameríka og Asía. © Eyþór Árnason (Eyþór Árnason) Linda sér sömuleiðis fjölmörg tækifæri til að sækja inn á nýja markaði. „Dúbaí er t.d. stór markaður fyrir laxeldisfyrirtækin en miðað við stöðuna í Mið-Austurlöndum í dag má reikna með að það verði erfiðara en áður að komast inn á þann markað.“ Hún sér einnig tækifæri í fríverslunarsamningum sem Ísland hefur þegar gert við hin ýmsu lönd og tekur slíkan samning við Indland sem dæmi. „Við erum farin að þreifa fyrir okkur á þeim markaði en það mun að sjálfsögðu taka tíma að byggja upp viðskiptasambönd þar eins og annars staðar.“ Jafnt og stöðugt framboð mikilvægast Linda bendir á að um leið og takist að tryggja stöðugra og jafnara framboð af íslenskum laxi allt árið um kring verði markaðssókn erlendis auðveldari en áður. „Það er ekki óeðlilegt að það taki nýjan iðnað nokkurn tíma að byggja upp stöðuga og jafna framleiðslu yfir allt árið. Okkur hefur gengið vel að ná upp þessum stöðugleika og sjáum fram á jafna og stöðuga framleiðslu á þessu ári. Landeldisiðnaðurinn er einnig bara rétt farinn af stað og er því eðlilega ekki búinn að ná stöðugri framleiðslu, en það mun takast. Þessi stöðuga og jafna framleiðsla er algjör undirstaða öflugrar markaðssóknar.“ Loks er síaukinn þörf heimsbyggðarinnar fyrir aðgengi að prótíni að mati Lindu sömuleiðis stórt tækifæri fyrir íslenska laxeldisiðnaðinn. Flutningafyrirtækin vaxið með laxeldinu Vegna landfræðilegrar legu Íslands notast Arnarlax fyrst og fremst við skipaflutninga og flug til að dreifa vörum sínum á erlenda markaði. „Okkar helsta áskorun er að við erum staðsett á eyju í Norður-Atlantshafi. Rétt eins og við höfum samkeppnisforskot gagnvart Noregi með aðgengi að beinum skipaflutningum til Bandaríkjanna þá hefur Noregur forskot á okkur með mun betra aðgengi að Evrópumarkaði.“ Linda hrósar íslensku flutningafyrirtækjunum fyrir að hafa eflt sína þjónustu samhliða vexti laxeldisiðnaðarins. „Fjórum sinnum í viku getum við sent lax út á Evrópumarkað með flutningaskipum sem ferðast hratt yfir. Þetta styður vel við okkar rekstur en auðvitað værum við til í að fleiri skip sigldu beint til Bandaríkjanna. Aftur á móti er útflutningsmagn laxins er ekki enn orðið nógu mikið til að búa til hvata til að bæta við fleiri ferðum, auk þess sem að það þarf líka að fylla skipið frá Bandaríkjunum til Íslands. Flugpláss hefur einnig aukist mjög svo flutningageirinn í heild er allur af vilja gerður til að þjónusta laxeldisiðnaðinn eins vel og kostur er á.“ Viðtalið birtist fyrst í sérblaði Viðskiptablaðsins og SFS um Ársfund SFS .