Fréttir bárust af því í síðustu viku að Magnús Hlynur Hreiðarsson fréttamaður hefði verið ráðinn til starfa á fréttastofu ríkismiðilsins RÚV. Það er fagnaðarefni, enda er Magnús Hlynur vafalaust einn dáðasti fréttamaður þjóðarinnar eftir að hafa gert garðinn frægan á fréttastofu Sýnar um árabil. En að sama skapi ­segir ráðningin margt um þann vanda sem steðjar að íslenskum fjölmiðlum í dag. Frjálsir fjölmiðlar geta hreinlega ekki keppt við ríkismiðilinn, sem í krafti stöðu sinnar, sem er fjármögnuð af skattgreiðendum þessa lands, sogar til sín mannauð annarra miðla og auglýsingatekjur. Þá verður áhugavert að sjá hvort Magnús Hlynur fær að njóta sama frelsis í efnis­tökum og hann gerði þegar hann var við störf á fréttastofu Sýnar. Þar fékk hann að þróa ein­staka tegund af frásagnarformi sem hafði þann eiginleika að fréttir hans virtust engan endi taka – alltaf þegar áhorfandinn taldi að fréttin væri að renna sitt skeið á enda varpaði hann óvæntri sýn á málið sem stuðlaði að frekari framvindu: „Það er ekki nóg með að Halldór sé duglegur að bóna bíla heldur er hann einnig óvenju ­liðugur“ eða „Þrúður er ekki bara dugleg við að skera út íslenskar kirkjur, hún heldur einnig landnámshænur og ekki er nóg með það heldur kann ein þeirra að gagga faðirvorið….“ Þannig má segja að hver frétt Magnúsar Hlyns sé einhvers konar óður til laga á borð við Alice’s Restaurant Massacree eftir Arlo Guthrie, nú eða Desolation Row eftir Dylan. Frásögnin ætlar engan enda að taka. Og svo kom Magnús ­Hlynur sér ávallt að kjarna málsins með spurningum á borð við: Er ekki gaman að vera liðugasti bóndinn í Flóanum? ­Hvernig er svo að eiga gáfuðustu landsnámshænuna í Rangárvallasýslunum? *** Ólíklegt er að Magnús Hlynur fái svo frjálsar hendur í efnis­tökum hjá ríkismiðlinum. Í því kjarnast líka sá vandi sem steðjar að íslenskri fjölmiðlun. Ægivald Ríkisútvarpsins yfir öðrum fjölmiðlum leiðir óumflýjanlega til meiri einsleitni. Sem kunnugt er var Magnúsi Hlyni sagt upp störfum fyrir nokkru á fréttastofu sem varð ­fyrir niðurskurði vegna hinnar ójöfnu samkeppnisstöðu við ríkismiðilinn. Síðan þá hefur Sýn selt rekstur allra fjölmiðla sinna fyrir utan sjónvarpsreksturinn til Símans. Gangi þau kaup eftir eru litlar líkur á því að hlut­hafar Sýnar sjái tilganginn í áframhaldandi rekstri sjónvarpsfréttastofu. Þá sitjum við uppi með eina ríkisrekna sjónvarpsfréttastofu, sem er fáheyrt í þróuðum lýðræðisríkjum, sem miðlar fréttunum til landsmanna í sambland við skemmtiefni sem einkennist af því að stjórnarliðar í dulargervi geri grín að andstæðingum sínum fyrir að vera þekkingarsnauðir vitleysingar. Þessi staðreynd ætti að vekja ugg meðal stjórnmálamanna. Lausnina á vandanum er ekki að finna í ríkis­styrkjum til frjálsra fjölmiðla heldur í að takmarka umsvif ­ríkisins í fjölmiðlarekstri verulega – helst hætta honum alfarið – og taka Ríkis­útvarpið af auglýsingamarkaði sem og að fella úr gildi reglur sem takmarka hvaða vörur má auglýsa í fjölmiðlum. Með því myndi framboð og eftirspurn móta fjölmiðlalandslagið. *** Þó svo að ástandið á fjölmiðlamarkaðnum sé ískyggilegt, svo ekki sé sterkar að orði kveðið, á sem betur fer mikil gerjun sér stað. Hún á sér fyrst og fremst stað í gegnum framþróun og miklar vinsældir hlaðvarpa. Mörg þeirra fjalla um fréttatengd málefni og eru góð viðbót við aðra fjölmiðla sem reka fréttastofur. Íslenska ríkið heldur úti sjö manna ríkisstofnun sem virðist hafa það helst að markmiði að klekkja á þessum vaxtarbroddi. Eins og fjallað ­hefur verið um á þessum vettvangi hefur Fjölmiðlanefnd ­herjað á hlaðvörp á borð við Dr. Football Hjörvars Hafliða­sonar, Eina pælingu Þórarins Hjartar­sonar og Þjóðmál Gísla Freys Valdórssonar og krafist þess að þau skrái sig sem fjölmiðil hjá þessari fánýtu nefnd. Dr. Football varð við þessu og Þjóðmál hafa einnig verið á lista nefndarinnar yfir skráða fjölmiðla en það má rekja til þess að Þjóðmál gáfu eitt sinn út tímarit sem söknuður er að. Nefndin stendur nú í stappi við Þórarin og krefst þess að hann skrái hlaðvarpið hjá nefndinni. Verði hann ekki við því á hann yfir höfði sér háar dag­sektir sem rekstur hlaðvarpsins stendur væntanlega ekki undir. Væntanlega verður niðurstaða þess málareksturs nefndarinnar að Þórarinn þarf að gefa sig og skrá sig hjá nefndinni. Eins og fjallað var um á þessum vettvangi ­fyrir nokkrum vikum urðu það örlög hlaðvarpsins Dr. Football. Í þeirri umfjöllun stóð: „En á endanum neyddist Hjörvar til þess að lúta vilja nefndarinnar enda er ekki hægt að ætlast að sjálfstæðir hlaðvarpsstjórnendur hafi bolmagn til þess að kljást við ríkið í þessum efnum og leita til dómstóla til að fá úr skorið hvort hlaðvörp teljist fjölmiðill. Í bréfi til nefndarinnar segir Hjörvar: Hvað sem fyrrgreindu ­líður, þá er það hvorki tímans né fjármunanna virði að leita endanlegrar afstöðu dómstóla um þessa túlkun. Líkt og áður hefur komið fram, hefur undirritaður allan vilja til að starfa í samræmi við sett lög. Af þeim sökum hefur undirritaður nú skráð Dr. Football hlaðvarpið hjá fjölmiðlanefnd, en nefndin mun hafa fengið tölvupóst þess efnis fyrr í dag. Undirritaður leyfir sér að vona að skráning þessa eða annarra hlaðvarpa leiði til gagnrýninnar umræðu um það hvað felist í hugtakinu ritstjórn og hvort ekki sé til umhugsunar hvort of víðtæk skilgreining þess í lögum sé til þess fallin að draga úr lýðræðislegu mikilvægi fjölmiðla og opinberrar umræðu.” Starfsmenn Fjölmiðlanefndar eru greinilega Trekkarar: „Resistance is futile; you will be assimilated.“ *** Erfitt er að sjá hvaða brýna þörf er á því að vinsæl hlaðvörp skrái sig sem fjölmiðil hjá nefndinni með öllum þeim kvöðum sem því kunna að fylgja. Hún er ekki sjáanleg og þar að auki er ógerningur að sjá að hlaðvörp geti fallið undir skilgreininguna á fjölmiðli samkvæmt ríkjandi lögum. Þrátt fyrir að færð hafi ­verið fram góð og gild rök fyrir því að hlaðvarp geti ekki talist fjölmiðill samkvæmt samhengi fjölmiðlalaga hefur enginn bolmagn til þess að reka slíkt mál gagnvart Fjölmiðlanefnd, meðal annars vegna heimildar nefndar­innar til þess að leggja dagsektir á þá sem verða ekki við kröfum hennar. Eini tilgangurinn með kröfunni um skráningu virðist vera að þá fær Fjölmiðlanefnd auðvitað tækifæri til þess að þjarma að hlaðvörpum með því að gera athugasemdir um viðskiptaboð, en ramminn um slíkt er auðvitað mun þrengri en þegar kemur að annarri ­miðlun, svo sem á samfélagsmiðlum. *** Komið hefur fram að Fjölmiðlanefnd ­hefur í gegnum tíðina gert athugasemdir við meint viðskiptaboð hlaðvarpa um áfengi og spá­markaði. ­Stendur nú slíkur málarekstur við eitt hlaðvarp vegna meintra viðskiptaboða um tiltekinn spámarkað. Ekki verður annað sagt en að sá erindisrekstur afhjúpi algjörlega hversu tilgangslaus stofnun Fjölmiðla­nefndar er. Innan hennar virðist engin skilningur á því hversu ­miklar vinsældir spámarkaðir um ýmsa ófyrirséða þróun eru. Company_Logo_Polymarket Polymarket og ­aðrir spá­markaðir eru þannig ­orðnir tiltölulega vinsælt ­viðmið og jafnvel einhvers ­konar líkindamæling í rauntíma á ákveðinni þróun um alls kyns ­skapaða hluti og ef starfsmenn Fjölmiðlanefndar fylgdust með erlendum fjölmiðlum myndu þeir vita að algengt er að vísað sé til líkinda á þeirri síðu í umræðu um efnahags- og viðskiptamál. Það er engan sannleika að finna á slíkum spámörkuðum. Polymarket virðist enn sem komið er hafa lítinn áhuga á íslenskum samtíma. En það gera aðrir spámarkaðir. Það er gjörsamlega fráleitt ef Fjölmiðlastofa telur það ámælis­vert að hlaðvörp vísi til mats slíkra síðna á líklega þróun atburðarásar. Fjölmiðlarýni er einn af föstum dálkum Viðskiptablaðsins. Þessi grein birtist fyrst í blaðinu sem kom út 25. mars 2026.