Staðan í efnahagslífinu hefur litið betur út. Atvinnuleysi er að aukast, mikil óvissa ríkir í alþjóða- og öryggismálum og hagvöxtur á mann hefur verið óásættanlegur undanfarin ár. Nýjar áskoranir kalla á hraða aðlögun atvinnulífsins á meðan þær gömlu hanga enn yfir okkur í formi innviðaskulda. Allt kalla þetta á auknar fjárfestingar og lausnin hlýtur að blasa við: Dælum meiri pening inn í kerfið með því að lækka vexti. En bíðið nú hæg, verðbólgudraugurinn hangir enn yfir okkur og bíður eftir nýprentuðum peningum með gapandi kjaftinn, eins og Slímon úr Draugabönunum - tilbúinn að gleypa allan ábata og æla honum út í formi verðbólgu. Hvaða verkfæri höfum við? „Who you gonna call?” spyr fólkið og svarið er ekki beint augljóst. Helstu tól Seðlabankans eru nefnilega þess eðlis að þau drepa ekki bara verðbólguna heldur geta þau líka murkað lífið úr efnahagslífinu og dregið úr fjárfestingum. Þess vegna er svo erfitt fyrir Seðlabanka að eiga við svona samspil stöðnunar og verðbólgu (e. stagflation). En við erum með ás uppi í erminni: sparnað. Við búum meira að segja við svo mikinn sparnað að sumir vilja meina að hér sé skortur á góðum fjárfestingartækifærum. Ef við snúum dæminu við og spyrjum fyrirtæki og frumkvöðla hvort þau séu með fulla vasa fjár og þurfi að berja af sér ágenga fjárfesta er svarið augljóslega nei – og í raun þvert á móti. Flestir kvarta undan skorti á fjármagni og þátttaka á hlutabréfamarkaði hefur verið dræm undanfarna mánuði. Hvernig getum við notað þau? Þetta hljómar eins og hálfgerð þversögn, að búa bæði við skort á fjármagni til fjárfestinga og skort á fjárfestingartækifærum. En vandinn – og þar með lausnin – hlýtur að felast í því hvernig fjármagninu er miðlað frá sparifjáreigendum til fyrirtækja og frumkvöðla. Og þar ætti hlutabréfamarkaðurinn að vera í lykilhlutverki. Með því að koma stærri hluta þessa sparnaðar í fjárfestingar gætum við náð efnahagslegum markmiðum okkar án þess að kveikja nýtt verðbólgubál. Beinar fjárfestingar eru nefnilega ekki eins verðbólguhvetjandi og lánveitingar. Ef við erum bjartsýn og trúum á íslenskt hugvit og framtakssemi ætti það að vera hagur okkar allra að almenningur, lífeyrissjóðir og aðrir aðilar fjárfesti í auknum mæli í íslensku atvinnulífi, taki þannig þátt í því að búa til ný verðmæti og njóti loks góðs af því í formi ávöxtunar og arðgreiðslna. Ákall um aðgerðir En það er ljóst að þessi sviðsmynd raungerist ekki af sjálfu sér. Sparnaðurinn hefur lengi verið til staðar og tækifærin líka, en það hefur vantað einhvern hvata til að tengja þetta betur saman. Hér gætu stjórnvöld gegnt lykilhlutverki með einhvers konar þjóðarátaki, ákalli um auknar fjárfestingar í íslensku atvinnulífi sem stutt væri með einfaldara og skilvirkara regluverki. Slíkt þjóðarátak gæti tekið á sig ýmsar myndir, en aðalatriðið er að láta þetta tækifæri ekki úr greipum ganga. Höfundur er framkvæmdastjóri skráningar, Nasdaq Iceland.