Stefán Sveinsson, tengslafulltrúi Íslands við Europol, segir tilefni til að hafa áhyggjur af því að eiturlyfjasmygl um hafnir Íslands færist í aukana. Þróunin hafi verið sú að dregið hafi úr umferð stórra eiturlyfjasendinga um stóru hafnirnar í Evrópu, eins og Rotterdam, Antwerpen og Hamborg, og hún fyrir vikið færst til minni hafna í Evrópu og í minna magni í einu. 24 voru handteknir í samræmdum aðgerðum Europol gegn skipulagðri glæpastarfsemi, þar af ellefu á Íslandi. Unnið hefur verið að rannsókninni í tæpt ár en hún teygir anga sína til Litáens og Spánar. Lögregla hefur notið aðstoðar Europol og Eurojust við rannsóknina. Stefán segir aðkomu Europol að rannsókninni tvíþætta. „Það er annars vegar móttaka upplýsinga frá Íslandi og greina þær og sjá hvort við finnum tengsl við önnur lönd og hvar þræðir liggja. Þegar það liggur fyrir hvert helstu þræðir málanna liggja þá má segja að tengslaskrifstofurnar taki við. Hér í húsinu eru tæplega 50 lönd með tengslaskrifstofur. Það er þá okkar að finna samstarfsaðila hjá þessum löndum sem við teljum að eigi erindi inn í rannsóknina,“ segir Stefán í viðtali við fréttastofu. Tengslafulltrúi Íslands við Europol segir mikilvægt að eiga í alþjóðlegu samstarfi við löggæsluyfirvöld. Enginn árangur náist í baráttunni gegn eiturlyfjasmygli ef aðeins er unnið frá Íslandi. „Það næst ekki árangur ef við vinnum bara á Íslandi“ Stefán segir að þegar lögreglan á Íslandi komst á snoðir um skipulögðu glæpastarfsemina hafi við fyrstu sýn verið sterk tengsl til Litáens og Spánar. „Því förum við í samstarf við þá í framhaldinu, á þessu svokallaða löggæslustigi, sem er miðlun upplýsinga til þessara landa og móttaka upplýsinga. Og svo þegar málið er komið á ákveðið stig þá kemur Eurojust inn í málið.“ Hann segir það skipta algjöru lykilmáli í rannsóknum sem þessum að Íslendingar taki þátt í þessu alþjóðlega samstarfi. „Ég held að það sé alveg ljóst að þegar við erum að eiga við brotahópa sem eru svona fjölþjóðlegir, eru með starfsemi í mörgum löndum og eru jafnvel að skipuleggja starfsemi sína erlendis frá til Íslands. Það næst ekki árangur ef við vinnum bara á Íslandi. Þess vegna er algjört lykilatriði að vera í samstarfi við þessi lönd og eiga gott samstarf, bæði hérna í gegnum Europol og ekki síður Eurojust.“ „Persónulegt traust skiptir máli“ Stefán segir skipta miklu máli að Íslendingar séu með fulltrúa hjá bæði Europol og Eurojust. „Ég held það hafi sýnt sig, ekki bara í þessu máli heldur mjög mörgum öðrum málum undanfarin ár. Það má eiginlega segja að þegar þú ert að hantera með upplýsingar sem eru viðkvæmar, í viðkvæmum málum, þá er persónulegt traust sem skiptir miklu máli. Það byggist bara upp með því að vera á staðnum og eiga samskipti við fólk.“ Hann bendir á að gríðarlega mikil aukning hafi verið á kókaínframleiðslu í Suður-Ameríku, aukning upp á tæp 50% síðastliðin fimm ár. „Það hefur sýnt sig líka til Íslands, það er búið að vera mjög mikið af haldlagningum og þetta er svo sem liður í því að reyna að berjast gegn þeirri þróun og þá lækkuðu verði. Þegar þú ert kominn með mikið magn af efnum þá ýtist það automatískt niður í yngri aldurshópa, þannig að þetta er í raun bara liður í þessari baráttu við skipulagða brotastarfsemi. En það er erfitt að loka alveg á það enda er framboðið gríðarlega mikið.“ „Erum að tala um einhver tonn af kókaíni að koma inn til Svíþjóðar, Noregs og Finnlands“ Stefán segir mikið hafa dregið úr umferð eiturlyfjasmygls um stóru hafnirnar í Rotterdam, Antwerpen og Hamborg. Þróunin hafi verið sú að það dragi úr haldlagningum í stóru höfnunum en þær fyrir vikið færst yfir til minni hafna í Evrópu og í minna magni í einu. Kemur Ísland til sögu þarna? „Ég held að það sé alveg ástæða til að hafa áhyggjur af því,“ svarar Stefán. Hann bendir á að stór sending var tekin í gámi á leið til Íslands fyrir 2-3 árum síðan. „En við höfum séð þetta mikið á Norðurlöndunum undanfarið, þar sem þeir eru að haldleggja stórar sendingar sem við höfum bara séð áður, kannski, í þessum stóru höfnum. Þar sem við erum að tala um einhver tonn af kókaíni að koma inn til Svíþjóðar, Noregs og Finnlands.“