Verð­tryggð lán nema nú 66% af íbúðalána­safni Arion banka, saman­borið við 40% í árs­lok 2022. Bene­dikt Gísla­son banka­stjóri segir verð­tryggð íbúðalán hafa þann ókost fyrir bankann að þau séu að miklu leyti fjár­mögnuð með óverð­tryggðum hætti, meðal annars með inn­lánum við­skipta­vina. Þetta kemur fram í fjár­festa­kynningu Arion banka vegna upp­gjörs fyrsta árs­fjórðungs. Þar segir að aðhald peninga­stefnunnar hafi leitt til mikillar til­færslu yfir í verð­tryggð íbúðalán frá árinu 2022. Á sama tíma hafi hlut­fall íbúðalána með föstum óverð­tryggðum vöxtum lækkað veru­lega. Bene­dikt fjallar sér­stak­lega um verð­tryggingu í um­sögn sinni með upp­gjörinu. Hann segir að vegna hárra vaxta hafi undan­farin misseri verið mikil eftir­spurn eftir verð­tryggðum íbúðalánum og að útlán til ein­stak­linga hafi aukist nokkuð á fyrsta árs­fjórðungi. „Fyrir bankann fylgir sá ókostur verð­tryggðum íbúðalánum að þau eru að miklu leyti fjár­mögnuð með óverð­tryggðum hætti, til dæmis í gegnum inn­lán við­skipta­vina,“ segir Bene­dikt. „Það leiðir til ójöfnuðar í efna­hag bankans, þar sem verð­tryggðar eignir eru um­tals­vert meiri en verð­tryggðar skuldir, og sveiflna í tekjum í takt við verðbólgu og verðbætur.“ Verð­tryggingarójöfnuður Arion banka nam 204 milljörðum króna í lok fyrsta árs­fjórðungs og var á svipuðu róli og í árs­lok 2025. Í árs­hluta­reikningi bankans kemur fram að veru­legur hluti efna­hags­reikningsins sé tengdur vísitölu neyslu­verðs og að bankinn sé ber­skjaldaður gagn­vart verð­tryggingaráhættu þar sem verð­tryggðar eignir séu meiri en verð­tryggðar skuldir. Í upp­gjör­stil­kynningu bankans kemur fram að hreinar vaxta­tekjur jukust um 34% milli ára og námu 16,3 milljörðum króna. Vaxta­munur var 3,8% á fjórðungnum, saman­borið við 3,1% á sama tíma í fyrra. Bankinn segir sveiflurnar aðal­lega skýrast af áhrifum skammtíma­verðbólgu á fjórðungnum. Bene­dikt segir að reiknaðar verðbætur hafi verið um­tals­verðar á fyrsta fjórðungi, enda hafi verðbólga verið óvenju mikil á tíma­bilinu. „Verðbætur teljast til vaxta­munar sem var því óvenju hár á fjórðungnum en það mun jafnast út yfir tíma og er mark­mið okkar nú sem fyrr að vaxta­munur verði á árs­grund­velli um eða rétt yfir þremur pró­sentum,“ segir Bene­dikt. Í fjár­festa­kynningu Arion segir að verð­tryggingarójöfnuðurinn sé farinn að ná jafn­vægi og að eftir­spurn eftir óverð­tryggðum íbúðalánum sé að aukast. Þar segir jafn­framt að verðlagning verð­tryggðra lána taki mið af lengri tíma og horfi fram hjá skammtíma­sveiflum í raun­vöxtum. Bene­dikt setur málið einnig í stærra sam­hengi og segir mikil tækifæri felast í því að draga úr vægi verð­tryggingar hér á landi. „Hvergi annars staðar í Evrópu eru heimilin hluti af verð­tryggingunni,“ segir Bene­dikt. Sjá einnig Van­skil fyrir­tækja aukist mest í byggingar­geiranum Hann segir verð­tryggingu vissu­lega hafa sína kosti en hún eigi engu að síður þátt í að viðhalda háum vöxtum hér á landi og vísar í því sam­hengi til breytinga í Dan­mörku og Hollandi, þar sem líf­eyris­kerfi hafi verið færð frá lof­orðum um til­tekna raunávöxtun og verð­tryggingu líf­eyris yfir í sveigjan­legri réttinda­kerfi. „Breytingar í þá átt væru gott fyrsta skref til að draga úr vægi verð­tryggingar,“ segir Bene­dikt. Í fjár­festa­kynningu bankans kemur jafn­framt fram að van­skila­hlut­fall íbúðalána hafi náð jafn­vægi og að hlut­fall lána í greiðslu­drætti hafi lækkað á fyrsta árs­fjórðungi. Meðal­veð­setningar­hlut­fall íbúðalána­safnsins var 49,2% í lok mars og hlut­fall lána með veð­setningu yfir 80% var 11,4%.