Orrustuþotur frá þremur ríkjum voru við æfingar hér á landi um helgina. Þær eru hluti af verkefni sem NATO blés til í síðustu viku. Heimurinn í kringum okkur tekur hröðum breytingum þessa dagana, með afleiðingum sem ekki sér fyrir endann á, meðal annars hervæðingu. Sinna loftrýmisgæslu við Íslandsstrendur í fyrsta sinn Sænskar Gripen-þotur við æfingar á Íslandi, við loftrýmiseftirlit fyrir helgi. Kannski eru allir búnir að gleyma því en loftrýmiseftirlit hófst upphaflega eftir að Bandaríkjaher yfirgaf herstöðina í Keflavík 2006 - íslensk stjórnvöld grenjuðu eiginlega út þetta eftirlit sem aðrar NATO-þjóðir töldu enga þörf á. Það væri einfaldlega ekkert að frétta á svæðinu og engin ógn. En nú er þjóð, sem lengst af vildi standa utan hernaðarbandalaga og gekk í NATO fyrir rúmu ári, mætt með herþotur til Íslands. Ástæðan er breytt heimsmynd, segir Michael Claesson, æðsti yfirmaður sænska hersins. „Ég held því fram að ógn sé að taka á sig mynd á norðurslóðum – og það má svo ætíð deila um hvort það sé knýjandi og yfirvofandi eða eitthvað sem er við það að birtast,“ segir Claesson. „Og ég tel að fyrirhyggja, viðvera og árvekni á norðurslóðum séu líklegasta það mikilvægasta sem við getum sýnt eins og er.“ En hvers konar ógnir og yfir hvaða tíma er um að ræða? „Þetta eru fjölþáttaógnir. Við verðum að átta okkur á því að samskipti Rússa og Vesturlanda eru eins og kerfislæg átök frekar en eingöngu stríðsátökin í Úkraínu. Það þýðir að við erum stöðugt opin fyrir fjölþáttaógnum, skemmdarverkum, atlögum að veikleika í samfélögunum, áhrifum á stjórnmálin og hermdarverkaaðgerðum, til dæmis til stuðnings yfirstandandi stríði í Úkraínu, opin átök í stríðinu.“ Ef þú lítur til þess sem sérstaklega verður fylgst með næstu sex til tólf mánuðina, hvað væri það helst? „Það væri sérstaklega aukin nærvera herafla en einnig tilraunir til að hafa áhrif á grunnstoðir á sjávarbotni.“ Lengra viðtal við Michael Claesson um varnir og hervæðingu á óvissutímum í alþjóðamálum var í Kastljós-þætti kvöldsins. Þáttinn má sjá í spilaranum hér að neðan. Um helgina voru orrustuþotur frá þremur ríkjum við æfingar hérlendis, hluti af verkefni á vegum NATO. Heimurinn í kringum okkur tekur hröðum breytingum þessa dagana, með afleiðingum sem ekki sér fyrir endann á, meðal annars hervæðingu.