Oddur Ingimarsson, læknir og viðskiptafræðingur, varar við því í aðsendri grein í Morgunblaðinu að nýtt hlutaörorkukerfi muni að óbreyttu fjölga öryrkjum og skapa óæskilega fjárhagslega hvata til að fólk haldist á bótum samhliða hlutastarfi. Í nýju kerfi sé gert ráð fyrir að hægt verði að fara á hlutaörorku ef starfsgeta er metin á bilinu 26–50%. Samkvæmt fyrirkomulaginu fái þeir sem fara á hlutaörorku 82% af fullum örorkulífeyri, auk þess sem frítekjumark verði mun hærra en í hefðbundinni örorku: 368.200 krónur á mánuði í stað 105.200 króna. Oddur bendir á að hvatar í bótakerfinu skipti sköpum: markmiðið með hlutaörorku eigi að vera að auðvelda fólki að komast aftur til vinnu og jafnvel endurheimta fulla starfsgetu með tímanum. En með núverandi útfærslu sé hætt við að kerfið virki öfugt — að það verðlauni fjárhagslega það að vera í hlutastarfi á hlutaörorku fremur en að vinna fullt starf. Til að sýna áhrifin vísar hann til dæmis í einstakling sem er með 600 þúsund krónur í laun í fullu starfi en færi á hlutaörorku og ynni 50% starf. Oddur Ingimarsson læknir og viðskiptafræðingur Í töflu sem fylgir grein hans kemur fram að ráðstöfunartekjur hækki við slíka breytingu, og mest hjá þeim sem hafa börn. Einstaklingur án barna geti hækkað ráðstöfunartekjur sínar um 18% með því að fara á hlutaörorku og vinna hálft starf. Einstætt foreldri með tvö börn geti hækkað ráðstöfunartekjur sínar um 42% og giftur einstaklingur með tvö börn um 31%. Oddur segir að þetta jafngildi því að fólk geti fengið 85–195 þúsund krónum hærri ráðstöfunartekjur á mánuði en ella. Hann dregur síðan upp sviðsmynd af vinnustað þar sem mikið álag er, veikindafjarvistir tíðar og mönnunarvandi af þeim sökum. Þar sé stór hópur á um 600 þúsund króna launum. Starfsmaður verði veikur, fari í endurhæfingu og nái þeim bata að hann geti snúið aftur í 50% starf með 50% hlutaörorku. Þá geti viðkomandi, samkvæmt útreikningum greinarhöfundar, orðið með hæstu ráðstöfunartekjur í hópnum — þótt hann vinni aðeins hálfa vinnu. Oddur spyr hvaða áhrif slíkt geti haft á vinnustaðinn, bæði hvað varðar réttlætiskennd og hvata annarra starfsmanna: hvort þeir muni telja eðlilegt að vera í fullu starfi með lægri ráðstöfunartekjur en sá sem er á hlutaörorku, og hvort það geti ýtt undir að fleiri reyni að komast í sambærilega stöðu. Í grein sinni tengir Oddur gagnrýnina einnig við frumvarp sem nú er til umræðu, þar sem gert er ráð fyrir að hækkanir örorkubóta verði bundnar við launavísitölu og vísitölu neysluverðs. Hann segir að slíkt geti leitt til þess að bætur hækki umfram laun launafólks og þar með styrkist hvatar til að komast á og halda sér á örorku. Þó hafi ráðherrar vísað til „kjaragliðnunar“ sem rökstuðnings fyrir breytingunum, telur Oddur að það eigi ekki við um þann hóp sem kerfið hvetji sérstaklega til að vera á hlutaörorku samhliða vinnu. Samþykkt frumvarpsins mun þýða að það verða enn þá meiri fjárhagslegir hvatar til að komast á og haldast á örorku með raunverulegri hættu á því að samtryggingarkerfið verði ósjálfbært síðar meir. Stjórnvöld eru því eindregið hvött til þess að draga frumvarpið til baka