Innlent | Morgunblaðið | 22.2.2026 | 22:41 Höfum öll eitthvað fram að færa Michael Claesson, hershöfðingi og yfirmaður sænska heraflans. mbl.is/Karítas Stefán Gunnar Sveinsson [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Varnarmál Íslands Ætla má að álag á Ísland sem gistiþjóð aukist Hálf-íslenskur hermaður sinnir loftrýmisgæslunni Ágætt að verið sé að efla samskipti ríkjanna Ísland ekki undanskilið ógnum í Evrópu Beint: Áfallaþol Íslands í nýrri heimsmynd » Fleiri tengdar fréttir Michael Claesson, hershöfðingi og yfirmaður sænska heraflans, heimsótti Ísland í vikunni, en tilefnið var það að flugsveit á vegum sænska flughersins sinnir nú loftrýmisgæslu Atlantshafsbandalagsins hérlendis í fyrsta skipti. Claesson fundaði einnig með Jónasi G. Allanssyni, skrifstofustjóra varnarmálaskrifstofu utanríkisráðuneytisins. Snerist samtal þeirra að sögn Jónasar fyrst og fremst um loftrýmisgæsluna og þau verkefni sem Svíar hafa unnið hér, en einnig um mikið og náið samband Íslands og Svíþjóðar, bæði í varnarsamstarfi Norðurlandanna, NORDEFCO, og innan vébanda Atlantshafsbandalagsins. Claesson segir í samtali við Morgunblaðið að Svíar hafi mikinn metnað fyrir því að taka þátt í verkefnum Atlantshafsbandalagsins og ná meiri samþættingu við bandalagið. Bendir hann á að Svíar hafi sinnt ýmsum verkefnum á síðasta ári með flugher, flota og landher. „Það sem við gerum núna hér á Íslandi er eðlilegt framhald af þessum metnaði okkar,“ segir Claesson. Svíþjóð gekk í bandalagið í mars 2024, eða fyrir tæpum tveimur árum. Aðspurður hvernig Svíar líti á veru sína í NATO eftir aldalangt hlutleysi segir Claesson að tilfinningunni megi líkja við nokkurs konar heimkomu. „Ég verð að taka það skýrt fram að hlutleysið var ákveðin stefna en við vorum ekki hlutlaus samkvæmt stjórnarskrá, eins og Sviss til dæmis, eða Írland. Þetta var stefna, en það var aldrei spurning hvorum megin við stóðum [í kalda stríðinu], jafnvel þótt við værum ekki í hernaðarbandalagi,“ segir Claesson. Hann bendir einnig á að Svíþjóð hafi átt í nánu samstarfi við NATO í rúmlega aldarfjórðung, þannig að tilfinningin við að vera loks hluti af bandalaginu formlega sé góð. „Okkur finnst við vera velkomin og við leggjum líka okkar af mörkum,“ segir Claesson. Aðspurður hvað hið herlausa Ísland geti kennt Svíum segir Claesson að Ísland búi yfir mikilvægri reynslu sem gistiríki og um hvernig eigi að styðja við þau bandalagsríki sem þurfa að fara um landið til að sinna varnarverkefnum. „Þegar litið er á kortið sést að Svíþjóð mun auðvitað gegna mikilvægu hlutverki við að útvega herafla til ríkjanna sem eru í framlínunni, en við munum einnig vera nokkurs konar brú fyrir herafla frá öðrum bandalagsríkjum sem þarf að komast til framlínuríkjanna, Eystrasaltsríkjanna, Finnlands og svo framvegis,“ segir Claesson. Hann bætir við að Ísland hafi mikla þekkingu á því hvernig eigi að vera góður gestgjafi í þessu samhengi. „Þannig að við getum lært mikið af ykkur, sérstaklega núna eins og með hvernig tekið er á móti flughernum og tryggt að hann sé samþættur ykkar eigin starfsemi.“ Viljum horfa á svæðið í heild Tal okkar berst að Grænlandi og hinu nýja verkefni Atlantshafsbandalagsins þar, en Svíþjóð verður þar í lykilhlutverki. „Ég held að það sé mikilvægt að horfa á heildarmyndina, og þegar við tölum um aukin framlög og aukinn herafla á norðurslóðum og Norður-Atlantshafi, þá verður það að byggjast á heildstæðara sjónarhorni en bara Grænlandi. Grænland er auðvitað mikilvægt, en við verðum að horfa á norðurslóðir í heild,“ segir Claesson. Hann segir mjög mikilvægt að bandalagsríkin auki viðveru sína og fái betri vitund um stöðuna á Grænlandi og á norðurslóðum. Þá megi ekki bara einbeita sér að Grænlandi sem slíku. Aðspurður hvað hið herlausa Ísland geti kennt Svíum segir Claesson að Ísland búi yfir mikilvægri reynslu sem gistiríki og um hvernig eigi að styðja við þau bandalagsríki sem þurfa að fara um landið til að sinna varnarverkefnum. mbl.is/Karítas Við ræðum m.a. fjölþátta ógnir, en Svíar hafa mikla reynslu af slíkum ógnum í Eystrasalti. Aðspurður hvernig reynsla Svía þar nýtist í Norður-Atlantshafi segir hann að vissulega sé mikill munur þar á, þar sem hafsbotn Eystrasaltsins líti nánast út eins og spagettí af sæstrengjum og leiðslum, en á sama tíma séu einnig mjög mikilvægir neðansjávarinnviðir í Norður-Atlantshafi. „Þannig að flækjustigið er nokkuð öðruvísi, en reynslan af því að takast á við nákvæmlega þessar ógnir, fjölþátta ógnir, nýtist þar einnig. Og ég vil taka það skýrt fram að fjölþátta ógnir eru ekki „mildari tegund“ af hernaði. Þetta er stríð,“ segir Claesson og bendir á að ýmsir, þar á meðal Rússar, líti á fjölþátta ógnir sem tæki sem þeir geti nýtt sér á ýmsan hátt til þess að herja á Vesturlönd. „Engu að síður tel ég að það sé mikið af lærdómi og reynslu frá, segjum, Eystrasaltssvæðinu sem hægt er að færa yfir, en það þarf síðan að laga þann lærdóm og reynslu að sérkennum norðurslóða og Norður-Atlantshafsins,“ segir Claesson og nefnir hann sem dæmi dýpið á Atlantshafi og getuna til þess að starfa á því dýpi sem eitt af lykilatriðunum þar. Tengslin nú þegar náin Hann segir einnig að varnartengsl Íslands og Svíþjóðar séu nú þegar mjög náin, en ríkin eru líkt og fyrr sagði bæði innan Atlantshafsbandalagsins og í varnarsamstarfi Norðurlandanna. Hann segir að nú, þegar Norðurlöndin séu öll komin með sama grundvöll í öryggismálum og öll í sama bandalagi, sé jafnframt auðveldara fyrir norræna samstarfið að blómstra. „Við getum núna byggt upp getu, skilgreint og afmarkað mismunandi tegundir verkefna og verka á milli norrænu ríkjanna, hámarkað getu okkar og landfræðilega legu á þann hátt sem við höfum ekki getað gert áður í norrænu samhengi. Svo ég sé mikla möguleika í því,“ segir Claesson. Aðspurður hvort hætta sé á að Ísland verði skilið útundan, í ljósi þess að hin norrænu ríkin séu bæði landfræðilega nær hvert öðru og með lengri hernaðarhefð, segir Claesson enga hættu á því. „Nei, það sem ég hef heyrt í dag í viðræðum okkar við skrifstofustjóra varnarmálaskrifstofunnar lofar mjög góðu. Skipulögð nálgun að áætlanagerð og uppbyggingu getu setur Ísland örugglega að borðinu og í sömu augnhæð og okkur hin. Við höfum mismunandi nálganir, en við höfum öll eitthvað fram að færa sem gerir okkur sterkari. Bæði sem þjóðir, en líka, fyrst og fremst, innan bandalagsins,“ segir Claesson að lokum. Mjög jákvætt að fá Svía Jónas G. Allansson segir að samtalið við Claesson hafi verið gott og að ríkin séu einkum að hugsa um þá þróun sem nú er að eiga sér stað á norðurslóðum. „Það er náttúrulega mjög jákvætt að fá Svía hingað í loftrýmisgæslu,“ segir Jónas og bendir á að nú hafi öll norrænu ríkin sinnt loftrýmisgæslunni, Svíar séu að „loka norræna hringnum“ líkt og hann orðar það. „Og fyrir þá er þetta góð reynsla og þeir eru mjög ánægðir með þessa reynslu sem þeir hafa fengið bara á þessum fáu dögum sem þeir eru búnir að vera hér,“ segir Jónas. Jónas G. Allansson, skrifstofustjóri varnarmálaskrifstofu utanríkisráðuneytisins. mbl.is/Karítas Hann segir að sænsku orrustuþoturnar hafi reynst vel við gæsluna og að Svíar hafi líka getað nýtt tækifærið til að æfa sig með þeim skipum og flugvélum sem eru nú á svæðinu í tengslum við Arctic Sentry-verkefnið sem NATO setti nýlega á fót. Má þá eiga von á fleiri heimsóknum frá frændþjóðum okkar? „Já, Norðmenn hafa verið duglegir að koma hingað í gæslu og Finnar eru náttúrulega nýlega búnir að vera hérna og munu koma aftur,“ segir Jónas og bætir við að mikilvægt sé að fá einnig ríki sem ekki eru vön aðstæðum hér á landi, þannig að bandalagið geti starfað sem ein heild þegar á reynir. Fáðu aðgang að þessari grein Með áskrift færðu fullan aðgang að öllum læstum greinum Árvakurs — vandað, fjölbreytt og traust efni, hvar og hvenær sem er. Þannig styður þú íslenska fjölmiðlun og hjálpar okkur að halda áfram að segja sögurnar sem skipta máli. Tryggðu þér aðgang núna. Skoða áskriftarleiðir Innskráning Gleymt lykilorð? Kennitala: Lykilorð: Ertu ekki með notendaaðgang? Fara í nýskráningu . Fáðu þér áskrift til að lesa áfram Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift. Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu, rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki á mbl.is. Kynntu þér áskriftarleiðirnar Ég er nú þegar áskrifandi Ég er ekki með notendaaðgang Tengdar fréttir Varnarmál Íslands Ætla má að álag á Ísland sem gistiþjóð aukist Hálf-íslenskur hermaður sinnir loftrýmisgæslunni Ágætt að verið sé að efla samskipti ríkjanna Ísland ekki undanskilið ógnum í Evrópu Beint: Áfallaþol Íslands í nýrri heimsmynd » Fleiri tengdar fréttir Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Krefst rannsóknar á flugferðum Andrews Ófremdarástand í Mexíkó: Flugumferð raskast Gífuryrði háskólakennara um Blökastið„“ Höfum öll eitthvað fram að færa Einstakur árangur Norðmannsins Umræðan Farsæld Íslands Engin samningsmarkmið um innflutning dýra þýðir óbærilegt tjón Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Myndskeið: Sinueldur við Elliðavatn Myndir sýna hvernig sinueldurinn breiddist út Fólk hvatt til að halda sig fjarri eldinum Myndskeið: Guðmundarlundur í hættu Mest lesið Í gær Í vikunni Bönkuðu á dyrnar og sögðu honum að yfirgefa heimilið Myndskeið: Guðmundarlundur í hættu Munum sjá snjó í borginni í vikunni Myndskeið: Sinueldur við Elliðavatn Sviptur málflutningsréttindum vegna kókaínsmygls Tengsl blárra augna við sifjaspell Leggja fram vantrauststillögu á hendur rektor Lokað í Bláfjöllum Kópavogsbær býður slökkviliði mannskap Á ríflega tvöföldum hámarkshraða Forstjórinn með stöðu sakbornings Talinn vera undir mölinni Andlát: Haraldur Sigurðsson Gul viðvörun í kvöld Verður þúsund manna atvinnusvæði Tvær rútur utan vegar: Ferðamenn fluttir á hótel Bakkaði ítrekað á hús Krökkt í Hlíðarfjalli og lögregla lokaði veginum Allt tiltækt lið kallað út vegna hamfarakokks Ólafur Ragnar: Vissi ekki að þetta væri Epstein Bönku