Sagan er einhvern veginn svona: Lögreglumaður gengur fram á drukkinn mann bograndi undir ljósastaur í leit að óræðum hlut. Lögreglumaðurinn spyr hverju hann sé að leita að. „Lyklunum mínum“, svarar sá drukkni. „Jæja“, segir lögreglumaðurinn, „og týndirðu þeim hérna?“ Drukkni maðurinn hristir hausinn og bendir í átt að næstu götu og segist hafa týnt lyklunum þar. Lögreglumaðurinn hváir og spyr af hverju í ósköpunum hann sé þá ekki að leita þar. „Nú, lýsingin er svo góð hérna, ég sé miklu betur.“ Þetta er ekki ný saga, en á fjármálamörkuðum þar sem regluverk virðist flækjast og upplýsingagjöf aukast með hverjum deginum á hún skemmtilega við. Á síðustu misserum hefur verið rík umræða um mikla reglusetningu Evrópusambandsins og finnst mörgum nóg um. Tilskipunum og reglugerðum fjölgar ekki bara, heldur er orðalag þeirra orðið flóknara með krosstilvísunum, millisetningum og þýðingum á íslensku sem ríma ekki við almenna máltilfinningu. Ofan á það bætist svo oft gullhúðun við innleiðingu gerðanna í íslenskan rétt, með séríslenskum ákvæðum. Á fjármálamörkuðum hefur megináherslan síðustu ár verið á upplýsingagjöf. Skiptir ekki máli hvað þú ert að gera, gott eða slæmt, svo lengi sem þú upplýsir um það. Stöðluð upplýsingagjöf er til þess fallin að minnka upplýsingamisræmi, lækka viðskiptakostnað og auka skilvirkni markaða. Aftur á móti getur gríðarlegt umfang upplýsingagjafar valdið því að kostnaður fjárfesta við mat á fjárfestingarkostum hækkar óhóflega, þar sem upplýsingagjöfin verður að hindrun frekar en hvata. Frábært dæmi Sjálfbærnilöggjöf ESB er frábært dæmi, þar sem sjóðir sem eru markaðssettir sem sjálfbærir eru undir tilteknum upplýsingakröfum samkvæmt SFDR reglugerðinni. Markmiðið er göfugt og til mikils að vinna að eitthvað hald sé í því sem sagt er um sjálfbærni slíkra sjóða. Þessu markmiði er þó ólíklega náð enda hefur Evrópusambandið nú gefið út að regluverkið hafi valdið því að upplýsingagjöf er svo flókin að almennir fjárfestar skilji hana ekki. Já og sjálfbærnilöggjöfin greinir líka á milli sjálfbærra fjárfestinga, umhverfislega sjálfbærra fjárfestinga og fjárfestinga sem taka tillit til helstu neikvæðu áhrifa á sjálfbærniþætti . Og nei, ekkert af þessu er sami hluturinn. Allar eiga þessar skilgreiningar rót sína í ólíkum lagagreinum ólíkra Evrópugerða og líklega eru teljandi á fingrum fárra handa þeir fjárfestar á Íslandi sem skilja greinarmuninn til hlítar. Eftir birtingu Draghi-skýrslunnar hefur Evrópusambandið fundið til sín og byrjað að einfalda löggjöf með svokölluðum Omnibus gerðum á ýmsum sviðum, ekki síst sjálfbærni. Þessi tilhneiging til ofurupplýsingagjafar á ekki bara heima í kröfum frá löggjafanum, heldur virðist oft myndast sú markaðsvenja á fjármálamörkuðum að flækja lífið fyrir sjálfum sér. Lýsingar verðbréfa eru lengri en þær þurfa að vera, sjálfbærniskýrslur sem eru að mestu runnar úr markaðsstöðlum frekar en lögum telja tugi ef ekki hundruð blaðsíðna og fjárfestar þurfa að lesa sig í gegnum doðranta til að átta sig á mismunandi sjóðum. Niðurstaðan er líklega sú að enginn lesi neitt og enginn er betur settur. Einhvers staðar innan um blaðsíðurnar þúsund eru upplýsingarnar sem raunverulega skipta máli og er eðlilegt að upplýsa um, en að finna þær verður þrautin þyngri. Besta leiðin Er það besta leiðin að traustum fjármálamarkaði að auka sífellt í birtuna í ljósastaurnum? Það hljómar aðeins eðlilegra að einblína á réttu staðina svo hægt sé að finna það sem raunverulega skiptir máli. Einhvers staðar á leiðinni týndum við hugtakinu mikilvægi (eða á ensku materiality ) og skiptum því út fyrir tæknilega löggjöf af einni stærð sem á að henta öllum. Spurningin verður ekki lengur hvort tiltekin áhætta sé raunverulega mikilvæg fyrir fjárfesta, heldur hvort hún sé rétt flokkuð, rétt mæld og rétt birt samkvæmt viðeigandi viðauka eða tæknilegum staðli. Ef allt er mikilvægt, þá er ekkert mikilvægt. Höfundur er lögfræðingur hjá Fossum fjárfestingarbanka.