Í Þetta helst í dag er rætt um kjarnorku, þróun kjarnorkuvopna og breytingar á viðhorfi til slíkra vopna, bæði í ljósi stríðsins í Mið-Austurlöndum og ummæla Frakklandsforseta í ræðu í gær, þar sem hann sagði næstu 50 ár verða tímabil kjarnorkuvopna. Hernaðarsagnfræðingur segir tíma afvopnunar kjarnavopna búinn í bili. Alvarleg vatnaskil séu að verða hvað kjarnorkuvopn varðar og óvissan sé mikil fram undan. Emmanuel Macron Frakklandsforseti sagði í ræðu í gær að stjórnvöld í Frakklandi hygðust fjölga kjarnorkuvopnum sínum. Macron nefndi sömuleiðis að næstu fimmtíu ár yrðu tímabil kjarnorkuvopna. Þá opnaði hann á þann möguleika að senda loftför sem bera kjarnorkuvopn til bandalagsríkja sinna og nefndi að átta Evrópuríki: Bretland, Þýskaland, Pólland, Holland, Belgía, Grikkland, Svíþjóð og Danmörk, hefðu samþykkt að taka þátt í nýrri áætlun sem gengur út á að efla fælingarmátt þeirra. Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, sagði í gær að ekki kæmi þó til greina að franskar kjarnorkusprengjur yrðu hýstar þar í landi - samstarfið þyrfti að byggjast á virðingu fyrir lögum Dana um kjarnorkuvopn. Ulf Kristersson, forsætisráðherra Svíþjóðar, sagði við sama tilefni að vitanlega væri betra að búa í heimi þar sem engin þörf væri á kjarnorkuvopnum en á tímum sem þessum yrðu lýðræðisríki að búa yfir fælingarmætti. Samningar að renna út eða ekki virtir „Í mjög stóru samhengi erum við að sjá hvernig strúktúrinn í alþjóðakerfinu hefur verið að molna niður, bæði vigt Sameinuðu þjóðanna og virðing fyrir lögum og reglum í alþjóðakerfinu,“ segir Erlingur Erlingsson hernaðarsagnfræðingur. „Það sem Macron er að hugsa sérstaklega um þarna er að nú trúa menn ekki lengur í Evrópu á þessa varnarskuldbindingu Bandaríkjanna, bæði kjarnorku og hefðbundna, og þá eru Frakkar að reyna að finna leið til þess að tryggja Evrópu áfram nauðsynlega fælingu gagnvart Rússlandi fyrst og fremst.“ Aðspurður hvort Frakkar megi bæta í kjarnorkuvopnabúr sitt miðað við samninga sem hafa verið í gildi segir hann svo vera. „Þeir hafa ekki skuldbundið sig við ákveðið magn kjarnavopna. Það gerðist nú bara í síðasta mánuði að þá rann út síðasti stóri alþjóðasamningurinn um takmörkun fjölda kjarnavopna,“ segir Erlingur. „Við erum svolítið að skríða inn í tímabil þar sem alþjóðasamningar um kjarnavopn eru annaðhvort að renna út eða eru ekki virtir. Óstöðugleiki í alþjóðakerfinu þýðir að ríki horfa svolítið til kjarnavopna sem mikilvægs verkfæris í fælingu.“ Tími afvopnunar kjarnavopna búinn í bili „Ég held að það megi slá því föstu að tími afvopnunar kjarnavopna sé allavega búinn í bili. Við erum að fara inn í mikinn óvissutíma. Eins og ég talaði um er alþjóðakerfið á miklu meiri hreyfingu,“ segir Erlingur. „Þetta eru allavega vatnaskil, alvarleg vatnaskil, og við erum komin í stöðu sem við höfum ekki séð frá 1970 þó svo að vissulega hafi ríki komið sér upp kjarnavopnum síðan. Nú er ekki lengur að heilsa alþjóðlegri samstöðu um að það sé ekki heimilt.“ Sendiherra Frakklands hér á landi sendi öllum þingmönnum á Alþingi póst þar sem hann vakti athygli á ræðu Frakklandsforseta í gær og opnaði fyrir samtal um innihald hennar. Íslendingar eru ekki þátttakendur í kjarnorkufælingaráætlun Frakklandsstjórnar en það er ekki óeðlilegt að Evrópa treysti sínar varnir, segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra. Nánar er rætt um þessi mál í Þetta helst í dag og rætt við Erling og Gísla Jónsson, sérfræðing hjá Geislavörnum ríkisins.