- What: Mental health services in Iceland face challenges with einhverfum
- Impact: Some patients are being denied care due to mental health stigma
Sigríður Dóra Magnúsdóttir, forstjóri Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins, segir að geðheilsuteymi hafi vísað fólki frá þjónustu vegna einhverfu en því hafi verið breytt fyrir hátt í ári síðan. Fjórðungur skjólstæðinga geðheilsuteyma Heilsugæslunnar sé með einkenni einhverfu eða á einhverfurófi. Ungt fólk með einhverfu og aðstandendur þess lýstu því í fréttaskýringaþættinum Kveik í gærkvöldi að lenda ítrekað á vegg innan geðheilbrigðiskerfisins. Einhverfusamtökin segjast vita um fjölda tilfella þar sem einhverfum hefur verið neitað um þjónustu hjá geðheilbrigðisteymum heilsugæsla. Sigríður Dóra segir það áherslu geðheilsuteymanna að meðhöndla geðsjúkdóma. „Fólk kemur þá inn í geðteymin með ákveðin vandamál og tekur síðan þátt í meðferðinni og hefur náð góðum árangri. Þetta snýr fyrst og fremst að því hver hin geðrænu einkenni eru,“ segir Sigríður Dóra. Hún segir geðheilsuteymin ekki taka á einhverfu, enda sé það ekki geðsjúkdómur. „En við vitum að einhverfa leiðir oft til margvíslegrar andlegrar vanlíðunar og ef það er metið svo, ef það er metið svo að það sé aðalvandinn og við getum hjálpað til, þá hefur þetta fólk alveg aðgang að okkar geðheilsuteymum,“ segir Sigríður Dóra. En það er þá rétt að einhverfum einstaklingum hefur verið vísað frá þjónustunni? „Það var þannig í upphafi að þá var einhverfa frábending en það er ekki lengur, nú erum við bara að fókusa á vanlíðanina og einkennin, hvaða sjúkdóm ertu með og hvað við getum gert fyrir þig, er þessi meðferð líkleg til að gagnast þér,“ segir Sigríður Dóra. Spurð hvenær því hafi verið breytt segir Sigríður Dóra að það séu margir mánuðir síðan það gerðist. Hún segir það þó ekki hafa verið þannig að fólki með einhvefu hafi sjálfkrafa verið vísað frá, heldur hafi hver beiðni verið metin.