Innlent | Morgunblaðið | 5.3.2026 | 5:55 Forsendurnar riða til falls Vilhjálmur Birgisson. Samsett mynd/ Ólafur E. Jóhannsson [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Vextir á Íslandi Efnahagsaðgerðir máske eftir páska Í raun verið í kreppuverðbólgu í fjögur ár Atvinnuleysistölur nálgast kreppuástand Út úr myndinni að stýrivextir lækki Útséð um að vaxtalækkunarferli haldi áfram » Fleiri tengdar fréttir „Eins og málin eru að þróast nú get ég ekki séð annað en að líkurnar aukist dag frá degi á að forsendurnar muni ekki halda. Forsendur kjarasamninganna riða til falls,“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness og Starfsgreinasambandsins, í samtali við Morgunblaðið. Rætt var við hann vegna þeirra verðhækkana sem orðið hafa á heimsmarkaði á eldsneyti sem hækkar nú dag frá degi vegna stríðsátakanna í Mið-Austurlöndum. Hækkanirnar munu hafa margvísleg áhrif á verðlag hér á landi, eldsneyti hækkar sem og vöruflutningar og fyrirsjáanleg er hækkun á innfluttum vörum frá Evrópu vegna áhrifa hækkana á olíu og gasi í Evrópu sem síðan endurspeglast í hækkun vísitölu neysluverðs. Forsendur endurskoðunar kjarasamninga þann 1. september nk. eru þær að 12 mánaða verðbólga sé yfir 4,7% eins og hún mælist í ágúst 2026. Verðlagsforsendur kjarasamninganna teljast hafa staðist ef verðbólga á tímabilinu mars til ágúst 2026 er 4,4% eða lægri, miðað við árshraða. Vilhjálmur telur að verulegar líkur séu á því að framangreindar forsendur haldi ekki. „Þegar aðilar taka ekki þátt í því að vinna bug á verðbólgu, aukast líkurnar alltaf meira og meira á því að forsendur samninganna haldi ekki. Þegar vörur, þjónusta og skattar hækka meira en verðbólgumarkmið Seðlabankans kveður á um, þá er það ávísun á verðbólgu,“ segir Vilhjálmur. „Olíuverð hefur mjög mikil áhrif á vísitölu neysluverðs hér á landi, vegna staðsetningar landsins. Verð á flutningum mun hækka, verð á flugfargjöldum mun hækka og verð á bensíni mun hækka. Allar þessar hækkanir hríslast síðan út í vísitölu neysluverðs með skelfilegum afleiðingum og miklu meiri afleiðingum fyrir okkur Íslendinga heldur en allar aðrar þjóðir,“ segir hann. Magnús Hafliðason forstjóri N1 segir að fyrirtækið eigi ekki annarra kosta völ en að láta eldsneytisverð til neytenda fylgja heimsmarkaðsverði. „Við eigum ekki annarra kosta völ. Við hækkuðum lítillega á þriðjudag og munum láta verðið fylgja, bæði upp og niður, eftir því sem þessu vindur fram,“ segir hann. Lesa má nánar um málið á bls.4 í Morgunblaðinu í dag Tengdar fréttir Vextir á Íslandi Efnahagsaðgerðir máske eftir páska Í raun verið í kreppuverðbólgu í fjögur ár Atvinnuleysistölur nálgast kreppuástand Út úr myndinni að stýrivextir lækki Útséð um að vaxtalækkunarferli haldi áfram » Fleiri tengdar fréttir Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Þetta var í tunnunum í Skien Íslendingur vann tæpar tvær milljónir Óttuðust um líf sitt í sprengjuregninu í Katar Loftnetin nú endanlega á útleið „Erum að fara í annað stríð“ Umræðan Lífeyrir fylgi launum Réttlæti fyrir alla Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Koma bara ef þeir fá læknishjálp Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Umdeild próf lögð fyrir nema Önnur olíukreppa á leiðinni til Evrópu Mest lesið Í gær Í vikunni Diljá gagnrýnir RÚV: Íranar mótmæla við Efstaleiti Íslendingur vann tæpar tvær milljónir Inga birtir niðurstöður þrátt fyrir gagnrýni Loftnetin nú endanlega á útleið Gera alvarlegar athugasemdir: Millilandasæstrengir ekki nóg Fjölgar í hópi sakborninga: Tíu komnir á lista Hægt að græða á því að haldast á örorku Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Segir málflutning Sigríðar hallærislega pólitík Aðstoða ókeypis við gerð skattframtala Koma bara ef þeir fá læknishjálp Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Kröpp lægð aðfaranótt föstudags Inga birtir niðurstöður þrátt fyrir gagnrýni Fengu ekki leyfi til að fjármagna Ljósið Fjölgar í hópi sakborninga: Tíu komnir á lista Evrópa komin í ógöngur með regluverk Innkalla leikföng vegna gruns um asbest Erlendu pari bjargað við Hreysiskvísl Efnahagsaðgerðir máske eftir páska Davíð Oddsson ritstjóri og fyrrverandi forsætisráðherra látinn Hópslysaáætlun virkjuð á Suðurlandi Afsalaði sér lögræðinu á afmælisdaginn Smjörva skipt út á Landspítalanum Foreldrar Sólons höfða mál gegn Icelandair „Þetta er veður sem við lesum um í gömlum frásögnum“ „Ég vil vara þig við, þetta er ógeðslegt“ RÚV segir upp samningi við Sýn Gauti er eitt barnanna sem lifðu af „Þetta var viðbjóðsleg framkoma“ Nýjast á mbl.is » Þetta var í tunnunum í Skien Íslendingur vann tæpar tvær milljónir Óttuðust um líf sitt í sprengjuregninu í Katar Loftnetin nú endanlega á útleið „Erum að fara í annað stríð“ Umræðan Lífeyrir fylgi launum Réttlæti fyrir alla Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Koma bara ef þeir fá læknishjálp Ríkislögreglustjóri vill efla hryðjuverkavarnir Greinilega „skiptimynt“ fyrir Evrópuumræðu Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Mest lesið Í gær Í vikunni Diljá gagnrýnir RÚV: Íranar mótmæla við Efstaleiti Íslendingur vann tæpar tvær milljónir Inga birtir niðurstöður þrátt fyrir gagnrýni Loftnetin nú endanlega á útleið Gera alvarlegar athugasemdir: Millilandasæstrengir ekki nóg Fjölgar í hópi sakborninga: Tíu komnir á lista Hægt að græða á því að haldast á örorku Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Segir málflutning Sigríðar hallærislega pólitík Aðstoða ókeypis við gerð skattframtala Koma bara ef þeir fá læknishjálp Læknar hvetja ríkisstjórnina til að hætta við Kröpp lægð aðfaranótt föstudags Inga birtir niðurstöður þrátt fyrir gagnrýni Fengu ekki leyfi til að fjármagna Ljósið Fjölgar í hópi sakborninga: Tíu komnir á lista Evrópa komin í ógöngur með regluverk Innkalla leikföng vegna gruns um asbest Erlendu pari bjargað við Hreysiskvísl Efnahagsaðgerðir máske eftir páska Davíð Oddsson ritstjóri og fyrrverandi forsætisráðherra látinn Hópslysaáætlun virkjuð á Suðurlandi Afsalaði sér lögræðinu á afmælisdaginn Smjörva skipt út á Landspítalanum Foreldrar Sólons höfða mál gegn Icelandair „Þetta er veður sem við lesum um í gömlum frásögnum“ „Ég vil vara þig við, þetta er ógeðslegt“ RÚV segir upp samningi við Sýn Gauti er eitt barnanna sem lifðu af „Þetta var viðbjóðsleg framkoma“