Í fiski eru Íslendingar bestir í heimi. Það er djörf fullyrðing og sennilega er best að setja hana ekki fram án alls fyrirvara. Við erum alla vega með þeim bestu … ef ekki best. Að sjálfsögðu gera Íslendingar mjög vel á ýmsum sviðum og megum við vera stolt af því. Það er gaman að segja frá því að á einu sviði stöndum við mjög framarlega og ef miðað er við tiltæka tölfræði þá erum við fremst á því sviði. En það er endurvinnsla á veiðarfærum. Sjórinn tekur ekki lengur við Forsvarsmenn íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja eru vel meðvitaðir um að nýta auðlindir hafsins á sjálfbæran og lögmætan hátt. Hluti af þeirri ábyrgð er að sjá til þess að flokka allt sorp sem fellur til á sjó og landi og koma veiðarfærum í endurvinnslu. Orðatiltækið „lengi tekur sjórinn við“ á hreinlega ekki við lengur. Og í raun átti það aldrei við. Alþjóðlegur vandi Þótt vissulega birtist oft myndir og fréttir af því sagðar að veiðarfæri reki á land þá er það svo að veiðarfæri sem skila sér á strendur landsins geta komið úr ýmsum áttum. Þau eru með öðrum orðum hreint ekki öll íslensk. Veiðarfærasérfræðingar Hampiðjunnar greindu á sínum tíma, að beiðni SFS, sýni úr veiðarfærarusli sem Blái herinn hafði safnað í fjörum landsins. Kom í ljós að 65% efnanna voru eldri en 20 ára. Minna var af nýlegu efni en talið var að 14% hefðu líklega komið af íslenskum skipum. Erlendu veiðarfærin voru talin koma frá Rússlandi, Portúgal, Austur-Evrópu, Noregi og Indlandi. En hvað sem því líður þá eiga veiðarfæri íslenskra skipa að skila sér í land og vera merkt skilmerkilega með varanlegri merkingu þar sem fram kemur skipaskrárnúmer fiskiskips eða „imo-númer“. Og SFS hafa hvatt sína félagsmenn til að tilkynna öll tilvik þar sem veiðarfæri tapast á sjó. Á grafinu hér á síðunni sést árleg veiðarfærasöfnun á Íslandi síðustu ár í gegnum veiðarfærakerfi SFS og veiðarfæragerða. Útflutningur tvöfaldaðist Ísland tvöfaldaði útflutning á veiðarfærum til endurvinnslu á árunum 2021 og 2022, eftir endurskipulagningu á söfnunarkerfinu. Þar eru 95% af efni sem fer í endurvinnslu, restin er annaðhvort endurnýtt, nýtt til orkuvinnslu eða fer í urðun. Í dag eru SFS, veiðarfæragerðir og Eimskip að senda meira efni í endurvinnslu en flutt er inn. Þetta þýðir að við erum ekki aðeins að ná góðum árangri í meðhöndlun nýs úrgangs, heldur erum við einnig að endurheimta og vinna eldra efni sem annars hefðu endað í urðun eða sem yfirgefin veiðarfæri. Samdráttur í olíunotkun Það er á fleiri sviðum umhverfis sem íslenskur sjávarútvegur hefur staðið sig með prýði. Íslenskur sjávarútvegur hefur dregið úr olíunotkun á hafi um tæp 40% frá árinu 1990. Samdrátturinn væri nær 50% ef ekki hefði komið til verulegrar skerðingar á raforku til fiskimjölsverksmiðja á undanförnum árum. Nær allar fiskimjölsverksmiðjur eru rafvæddar og þær fáu sem eftir standa sæta færis. Fiskiskipaflotinn er jafnframt langt kominn með að skipta út kælimiðlum fyrir aðra sem ekki menga. Þá hafa fyrirtæki í sjávarútvegi fjárfest svo um munar í nýrri og umhverfisvænni tækni á öllum sviðum starfsemi sinnar, sem flýtir frekari árangri í loftslagsmálum. Íslenskur fiskur hefur margfalt minna kolefnisspor en annað dýraprótein sem stendur neytendum til boða, jafnvel þótt flytja þurfi fiskinn um langa leið frá Íslandi til annarra landa með skipum eða flugi. Íslenskur fiskur er ekki bara umhverfisvænn kostur heldur er hann einnig heilnæmur og stofnarnir nýttir með sjálfbærum hætti. Höfundur er sérfræðingur í umhverfismálum hjá SFS. Greinin birtist í sérblaði Viðskiptablaðsins um ársfund Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi.