Þorsteinn Már Baldvinsson, stjórnarformaður Síldarvinnslunnar, sagði á aðalfundi félagsins í dag að viðhorf nágrannaþjóða til kolefnisgjalda væri annað en hér á landi. Hann tók Færeyjar sérstaklega sem dæmi og sagði blasa við að talsvert þyngri kröfur og gjaldtaka hvíli á fyrirtækjum á Íslandi en í Færeyjum. „Ísland hefur innleitt evrópska ETS einingakerfið í flutningum og orkumálum auk þess sem öll fyrirtæki borga kolefnisgjald af olíu. Færeyjar eru hins vegar ekki í ETS einingakerfinu og fiskiskip þeirra borga ekki kolefnisgjald af olíu, né heldur flugfélagið eða skipafélögin. Þetta skilar sér í ódýrari útgerð og ódýrari flutningi á aðföngum, fólki og vörum,“ sagði Þorsteinn Már. Auk þess séu veiðigjöld þar frádráttarbær áður en laun sjómanna eru reiknuð. Þannig fari þriðjungur veiðigjalda í Færeyjum á sjómenn meðan útgerðin beri tvo þriðju. Þorsteinn Már benti einnig á að í Færeyjum sé ekki verið að borga aflagjald meðan á Íslandi nemi það um 1,3-1,7% af aflaverðmæti skipa. Í Færeyjum séu einnig lífeyrissjóðsgreiðslur lægri en á Íslandi. Fiskvinnsla í Færeyjum greiði ekki fyrir hráefnislausa daga. Eftirlitskerfi með starfsemi fjármálastofnana í Færeyjum sé ódýrara sem skili sér í betri lánakjörum til færeyskra félaga. „Þetta er munurinn á rekstrarumhverfi okkar og frænda okkar í Færeyjum. Við erum að selja inn á sömu markaði og getum því ekki velt kostnaðinum út í verðlagninguna heldur þurfa íslensku fyrirtækin að bera kostnaðinn sjálf. Það dregur úr fjárfestingagetu þeirra.“ Hann benti á að verðmæti sjávarútvegs, þ.e. bæði veiðar og eldi, í Færeyjum hafi numið 280 milljörðum íslenskra króna í fyrra samanborið við 360 milljarða á Íslandi. Enginn borgi kolefnisgjöld nema íslensku skipin Þorsteinn Már sagði kolefnisgjaldið hitta sjávarútveginn illa. Þó kolefnisgjald sé hugsað til að hvetja til orkuskipta þá sé staðreyndin einfaldlega sú að slíkum valmöguleikum sé ekki að skipta við rekstur fiskiskipa. „Hjá nágrönnum okkar er annað viðhorf. Eins og áður segir þá er ekkert kolefnisgjald í Færeyjum, Noregur endurgreiðir kolefnisgjöld að langstærstum hluta til skipaútgerða og á síðasta ári var ákveðið í Danmörku að endurgreiða kolefnisgjöldin til sjávarútvegsfyrirtækja og undanskilja þau gjöldunum til 2030. Var það meðal annars rökstutt með vísan til samkeppnissjónarmiða. Kolmunnaveiðar sýna vel hvernig Ísland hefur gert sér hlutina óþarflega dýra og erfiða með álagningu kolefnisgjalda, þ.e. sértækra skatta. Um er að ræða veiðar á fjarlægum miðum á alþjóðlegu hafsvæði. Þar eru gjarnan skip að veiðum frá sjö til tíu þjóðum. Enginn borgar kolefnisgjöld nema íslensku skipin.“ Sjá einnig „Enginn borgar kol­efnis­gjöld nema ís­lensku skipin" Í erindinu benti hann á að erlendir samkeppnisaðilar íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja séu í mörgum tilfellum margfalt stærri en íslensk fyrirtæki. Sum norsk fyrirtæki séu stærri en allur íslenskur sjávarútvegur til samans. Tekjur Mowi hafi t.d. verið nærri þrefalt hærri en tekjur íslensks sjávarútvegs í heild sinni í fyrra. „Það gefur augaleið að við erum ekki í stakk búin að ná fram sömu stærðarhagkvæmni og samkeppnisaðilar okkar. Kostnaðarhlutfallið á Íslandi verður þar af leiðandi alltaf mun hærra þó leitað sé allra leiða til að auka hagkvæmni í rekstri eins og kostur er.“ Sjá einnig Spyr hvort SKE sé að verja verslunar­risa í Frakk­landi Fjárfestu í tækjum fyrir milljarða sem stóðu ónotuð í þrjú ár Hann sagði síhækkandi kolefnisgjöld og veiðigjöld rýrna samkeppnishæfni íslenskra útgerða. Þau dragi úr fjárfestingagetuinni sem skaði samkeppnishæfni til lengri tíma. Í þeim efnum benti hann á loðnuvertíðina sem lauk nú fyrir skemmstu en þar hafi gengið vel að vinna hrogn inn á verðmæta markaði. „Þau tæki og tól sem þarf til að vinna loðnuhrognin kalla á margra milljarða fjárfestingu. Þessi tæki komu að góðum notum á 10 daga tímabili núna í mars og sköpuðu mikil verðmæti. Þar áður höfðu þau staðið ónotuð í þrjú ár. Hrognatökutækin eru eitt skýrasta dæmið um hversu mikil fjárbinding er nauðsynleg til að hámarka verðmæti sjávarafla. Milljarðafjárfesting í tækjum sem nýtast í besta falli á 10 daga tímabili, einu sinni á ári, en stundum sjaldnar. Það er í tækjum sem þessum sem eigið fé sjávarútvegsins liggur.“ Sjá einnig Óskin alltaf sú að allir snúi heilir heim Eigið fé félagsins liggi einnig í dýrum skipum sem oft liggja bundin við bryggju stóran hluta ársins, en tilbúin að sækja á miðin þegar tíminn er réttur. Þá sé mikið eigið fé bundið í dýrum vinnsluhúsum sem stundum nýtist stóran hluta ársins, en stundum ekki. „Fyrirtækin þurfa að þola að fjárfesta í svona dýrum eignum en þau þurfa líka að þola þau tímabil þegar þær nýtast ekki. Þess vegna þarf mikið eigið fé.“ Þorsteinn Már segir vinnslu á loðnuhrognum vera séríslenska framleiðslu sem hafi sprottið upp úr rannsóknum, þróun og fjárfestingum uppsjávarfyrirtækja hér á landi. „Ef hið opinbera tekur aukinn hluta tekna í ríkissjóð er minni fjármunum ráðstafað í fjárfestingar og nýsköpun sem hefðu annars aukið tekjur ríkissjóðs í framtíðinni í gegnum aukna verðmætasköpun. Afleiðingin af því að ríkið taki enn stærri sneið af kökunni er einfaldlega sú að verðmætasköpun dregst saman.“ Gleymist oft hvað reksturinn sjálfur snýst í grunninn um Þorsteinn Már hóf erindi sitt á að segja að með síauknum kröfum, auknu regluverki og sífellt meiri umræðu um allt það sem umlykur starfsemi sjávarútvegs, vilji stundum gleymast hvað reksturinn sjálfur snýst í grunninn um. „Sjávarútvegur gengur - öllu öðru framar - út á að veiða fisk, vinna hann og koma honum á markað. Þar, og þannig, verða verðmætin til. Ekki í skýrslum, ekki í yfirlýsingum og ekki í því sem að utan kemur. Heldur í því að sækja auðlindina, fullnýta hana af kunnáttu og hæfni, og koma henni í hendur kaupenda og neytenda.“ Sjá einnig Hagnaðist um 8,2 milljarða en segja blikur á lofti Hann sagði árið 2025 eitt það besta í sögu Síldarvinnslunnar í þessum efnum. Félagið hafi náð góðum árangri í veiðum, bæði í bolfiski og uppsjávartegundum, og unnið úr aflanum verðmætar afurðir sem rötuðu á ólíka markaði.