„Ég myndi segja að þetta væri bara mjög mannlegt, persónulegt, hlýtt og skemmtilegt verk,“ segir leikstjórinn Þóra Karítas Árnadóttir um Gæðablóð, nýja sýningu þar sem rappari úr Vesturbænum, fyrrum knattspyrnumaður úr Garðabænum og tónlistarmaður úr miðbænum sameina krafta sína. Davíð Þór Katrínarson, Jónmundur Grétarsson og Unnsteinn Manuel Stefánsson eiga það sameiginlegt að vera rammíslenskir en geta hver um sig rakið uppruna sinn til tveggja heimsálfa. Þeir deila reynslu sinni í sýningunni og sviðsetja atvik úr eigin lífi sem afhjúpa samfélagið á óvæntan hátt. Unnsteinn og Þóra mættu í Morgunútvarpið á Rás 2 og ræddu sýninguna og mikilvægi þess að vernda íslenska menningu. Alltaf tilefni til að hlusta hvert á annað og segja sögur Leikararnir þrír skrifa handritið ásamt Þóru sem segir þau ekki reyna að vera hápólitísk heldur frekar persónuleg. „Okkur fannst kannski það vera akkúrat það sem við þyrftum núna sem samfélag.“ Þeim þykir mikilvægara að koma saman, tala saman og heyra ólíkar sögur. „Áttum okkur á því hvað við eigum mikið sameiginlegt því það er búið að vera svo mikil pólarísering í gangi. Framlag okkar er ekki til að auka pólaríseringu en ég held að það eigi alltaf við að koma saman, segja sögur og hlusta á hvert annað,“ segir Þóra. Verkið sé búið að vera í vinnslu í hátt í sex ár og hefur tekið ýmsum breytingum. Samfélagið hafi farið í gegnum ýmsar bylgjur og má þar til dæmis nefna Black lives matter-hreyfinguna sem var áberandi á meðan verkið var í þróun. „En í sýningunni erum við miklu meira bara að tala um okkar líf,“ segir Unnsteinn. „Samt á dálítið fyndinn hátt. Ef þú býrð við það að vera með annan húðlit á Íslandi og ert Íslendingur þá er það oft ansi súrrealískt,“ segir Unnsteinn og nefnir sem dæmi að fólk verði oft ansi undrandi yfir því að þeir tali íslensku og heiti Jónmundur, Davíð Þór og Unnsteinn. Hafði ekki tekið eftir að hann væri af afrískum uppruna Þau fjalla einnig um leitina að sjálfsmyndinni á unglingsárum, eins og þeir sem eru af blönduðum uppruna eru gjarnan álitnir öðruvísi í báðum menningarheimum þeirra. Unnsteinn og Þóra kynntust til að mynda í Malaví þegar þau voru í hvort sinni ferðinni með UN Women. Þá varð Þóra vitni að því þegar Unnsteinn varð furðu lostinn yfir að vera kallaður mzungu sem þýðir hvítur, ríkur maður. „Hann var bara skjannahvítur miðað við alla sem við vorum umkringd þarna.“ Unnsteinn minnist þess að hafa komið fram og sungið í kirkju þar sem hann var kynntur sem Grikki. Þegar hann sagði bílstjóranum sínum, sem hafði verið með honum í þrjár vikur, kippti hann sér lítið upp við það. „Sérðu ekki að ég er af afrískum uppruna?“ spurði Unnsteinn bílstjórann. „Nei, ég hef ekki tekið eftir því,“ svaraði bílstjórinn. Verður að létta á álaginu í eigin lífi Það geti verið þreytandi til lengdar að þurfa sífellt að svara fyrir uppruna sinn og sanna gildi sitt sem Íslendingur en Unnsteinn segir lítið þýða að eyða allri ævinni í að pirra sig á því. „Það fer rosalega mikil orka í það.“ „Maður verður líka að reyna að létta aðeins á álaginu í eigin lífi,“ segir Unnsteinn sem reynir oft að slá á létta tóna og snúa því upp í grín þegar hann er ávarpaður á ensku. Fínt að breyta til Undanfarið leikár hefur Unnsteinn verið uppi í Þjóðleikhúsi þar sem hann fór með eitt hlutverka í Íbúð 10b. „Mér finnst þetta mjög gaman,“ segir hann um að leika á sviði. Oftast vinni hann einn með sjálfum sér í tölvunni að semja eða í auglýsingabransanum þar sem er mikill hraði. „Þannig að geta setið með fólki dag eftir dag í átta vikur og farið á dýptina. Það er rosalega gefandi.“ Í listaheiminum sé sífellt verið að fækka stöðum og þykir Unnsteini því gott að geta varið tíma með kláru fólki. „Þetta er rosalega góður hópur sem ég er búinn að vera í. Ég væri alveg til í að gera þetta aftur.“ Eins sakni hann þess að vinna í fjölmiðlum og öðrum verkefnum. „Ég held að það sé bara fínt að breyta til.“ Verkið er miklu fyndnara en þau áttuðu sig á Þóra segir Unnstein „natural born talent“ á sviðinu. „Það er mjög gaman að horfa á alla þessa þrjá drengi. Það sem sigrar mann svolítið er sjarminn þeirra. Þegar þeir koma saman og ræða fyndin atvik úr eigin lífi.“ Nú séu þau farin að fá áhorfendur inn í salinn og þykir gaman að sjá mismunandi viðbrögð. Nú eru þau að átta sig á að verkið er miklu fyndnara en þau voru búin að átta sig á. „Því við erum búin að vera svo lengi að sósast í þessu.“ Ein sem vinnur í Þjóðleikhúsinu sá sýninguna og fór að hágráta. Hún hafði nefnilega flutt hingað til lands fimm ára frá Austur-Evrópu og tengdi við að vera alltaf sett í einhvern annan flokk. „Þannig að þetta eru svolítið ófyrirsjáanleg viðbrögð hjá fólki,“ segir Þóra. Það þarf að vera umfjöllun til að skapa áhuga Sýningin er aðeins klukkustund en Unnsteinn segir áhorfendur eiga eftir að fá leikhúsbakteríuna við það að fara. Leikhúsið sé mjög vinsælt um þessar mundir enda hefur orðið stóraukning í umfjöllun um einstaka leiksýningar og menningu almennt undanfarin misseri. „Samtal og umtal, það skiptir máli. Fólk er ekkert endilega sammála en það vekur upp samtal,“ segir Þóra. Sem dæmi um kraft umfjöllunar nefnir Unnsteinn landslið kvenna í fótbolta. „Ég vissi ekki hvað neinn hét fyrr en það var gert átak um að umfjöllunin ætti að vera til jafns við karlalandsliðið. Núna veit maður hvað fullt af stelpum í landsliðinu heita. Það þarf að vera umfjöllun svo að það skapist áhugi.“ Eitt sinn hafi fjöldinn allur af tónlistartímaritum verið í boði en það sé liðin tíð. „Þetta þarf að byggja dálítið upp aftur. Það er eitthvert met núna í leikhúsmiðasölu.“ Verndum íslenskuna með því að efla menningu Á sama tíma séu þó um 15% listamanna að hrökklast úr kvikmynda- og leikhúsgerð. „Margir listamenn hörfa því það er erfitt að komast af sem listamaður á Íslandi, sérstaklega sjálfstætt starfandi listamaður. Það eru fáir sem eru það heppnir að vera á föstum launum í leikhúsunum og það eru rosa margir þarna úti sem eru að pakka saman,“ bendir Þóra á. „Sem er ótrúlega sorglegt því þarna er rosalega mikið hugvit sem hefur verið fjárfest í með námi. Ef við viljum sjá góða sjónvarpsþætti þá þarf að rækta handritshöfunda. Þetta er ríkisstjórnarmál: Ætlarðu að fjárfesta í kvikmyndagerð eða ekki?“ Þetta eigi líka við um rithöfunda og hvers kyns listamenn. Unnsteinn segir það vera tvískinnung hjá stjórnmálafólki sem talar fyrir því að vernda íslenskuna því leiðin til þess sé einmitt með því að efla íslenska menningu. Þess vegna steytir hann hnefanum upp í loft og segir: „Áfram íslensk menning!“ Í sýningunni Gæðablóð koma þrír ungir menn saman, segja fyndnar sögur úr eigin lífi og veita innsýn í margbreytilegan veruleika Íslendinga. Unnsteinn fer með eitt hlutverkanna og segir mikilvægt að vernda íslenskuna með því að efla menningu. Rætt var við Unnstein Manuel Stefánsson og Þóru Karítas Árnadóttur í Morgunútvarpinu á Rás 2. Viðtalið má finna í spilaranum hér fyrir ofan.