- What: Tax dispute over classification of alcoholic drinks
- Impact: Company involved must pay back taxes
Héraðsdómur Reykjavíkur hefur fellt úr gildi tvo úrskurði Skattsins um endurákvörðun aðflutningsgjalda vegna innflutnings Dista ehf. á níu bragðbættum síderdrykkjum. Málið snerist um hvort Skatturinn hefði réttilega fært vörurnar í annan tollflokk og þar með hækkað áfengisgjald þeirra, á þeirri forsendu að síderinn væri „blandaður óáfengri drykkjarvöru“ vegna viðbætts vatns og bragðefna. Um var að ræða vörurnar Mokai Blueberry, Tempt Sixty Niner, Mokai Cactus Lime, Tempt Dirty Passion, Mokai Forest Berries, Mokai Strawberry Lime, Mokai Elderflower, Tempt Tasty Orange og Tempt Juicy Pineapple. Skatturinn taldi að þessar vörur hefðu í 175 sendingum á árunum 2018–2021 verið ranglega tollflokkaðar og að það hefði leitt til of lágs áfengisgjalds. Í úrskurðunum sem kveðnir voru upp 13. janúar 2025 var Dista gert að greiða samtals 57,2 milljónir króna annars vegar og 16,5 milljónir króna hins vegar (án dráttarvaxta) auk álags og vaxta. Fyrirtækið greiddi gjöldin daginn eftir með fyrirvara um lögmæti. Kjarni dómsins er sá að héraðsdómur hafnar því að vatn og bragðefni í drykkjunum geti talist „óáfeng drykkjarvara“ sem hafi verið blandað við gerjaða drykkjarvöru, í þeim skilningi að drykkirnir falli í hærra gjaldþrep. Dómurinn leggur áherslu á að við mat á því hvort um „blöndun drykkjarvara“ sé að ræða verði að horfa til þess hvort viðbætt efni hafi sjálfstætt eðli drykkjarvöru, eða hvort það sé einungis innihaldsefni sem breyti bragði eða samsetningu án þess að breyta eðli drykkjarins. Niðurstaða dómsins er að vatn sé almennt notað við framleiðslu síders, bæði hreins og bragðbætts, og geti því ekki eitt og sér talist „drykkjarvara“ í þessu samhengi. Sama gildi um bragðefni sem hafi það hlutverk að breyta bragðeinkennum en hafi ekki sjálfstætt eðli drykkjarvöru. Af þessum sökum taldi dómurinn að ekki hefðu verið uppfyllt skilyrði til að færa drykkina í þann flokk sem Skatturinn byggði á í úrskurðunum. Í framhaldi af því komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að úrskurðir Skattsins væru ekki efnislega réttir og felldi þá úr gildi. Íslenska ríkið var jafnframt dæmt til að greiða Dista 1,6 milljónir króna í málskostnað.