Utanríkisráðherra telur ákvörðun Íslands um að taka þátt í hópmálsókn Suður-Afríku gegn Ísrael fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag ekki eiga eftir að hafa áhrif á samskipti þjóðanna. Formaður Miðflokksins segir ákvörðunina vanhugsaða. Getum beitt rödd okkar á ákveðnum sviðum Íslensk stjórnvöld ákváðu að taka þátt í máli Suður-Afríku gegn Ísrael fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag. Með ákvörðuninni tekur Ísland þátt í efnislegu máli fyrir dómstólnum í fyrsta sinn. Suður-Afríka fer fram á að Ísrael verði dæmt fyrir framgöngu sína í stríðinu á Gaza, sem brjóti í bága við hópmorðssáttmála Sameinuðu þjóðanna. „Það er einfaldlega verið að standa með mannréttindum,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra. Ísland er aðili að hópmorðssáttmála Sameinuðu þjóðanna sem fjallar um skyldur ríkja til að fyrirbyggja hópmorð í heiminum. Það skipti máli að túlkun á honum verði skerpt. „Það skiptir máli að túlkun á honum verði skýr og skerpt og efld.“ Hún hafi ekki viljað vera spurð eftir 20 ár af hverju íslensk stjórnvöld hafi ekki gert neitt. „Við Íslendingar, við erum lítil þjóð en við getum beitt rödd okkar á ákveðnum sviðum og það erum við að gera með þessu. Við erum ekki að taka afstöðu til málsins sem slíks en við erum að leggja okkar af mörkum til þess að skýra þetta lagalega hugtak sem þjóðarmorð er sem er talinn glæpur allra glæpa.“ Hún telur ákvörðunina ekki eiga eftir að hafa áhrif á samskipti Íslands og Ísraels og bandamanna þess. „Nei, ég hef ekki trú á því og við sjáum það líka einfaldlega Holland, Írland, Spánverjar, Belgar að þetta hefur ekki haft áhrif á þau samskipti. Ég er hins vegar þeirrar skoðunar að við Íslendingar verðum að standa með alþjóðalögum og gera það sem við getum til að þau virki annars erum við svolítið að fara frá sjálfum okkur.“ „Ég held að þetta sé afskaplega misráðið“ Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, situr í utanríkismálanefnd. Hann segist hafa verið upplýstur um það í fyrra að það kæmi til greina að taka þátt í málsókninni. Nefndin yrði hins vegar upplýst um það fyrir fram ef það yrði ákveðið. Það hafi ekki verið gert. „Ég held að þetta sé afskaplega misráðið og eins og með önnur mál í þessari ríkisstjórn þá sé reynt að draga upp einhverja aðra mynd af þessu en raunin er. Þarna er Ísland að fara með hópi vanþróaðra ríkja og öfgaríkja og undir handleiðslu Suður-Afríku og gjörspilltra stjórnvalda, gegn helstu bandalagsþjóðum okkar eins og Kanada, Bandaríkjunum, Þýskalandi, Bretlandi.“ Sigmundur segir þetta gert í þeim tilgangi að reyna að sýna fram á það að Ísraelar hafi ætlað sér að útrýma Palestínumönnum. „Því þetta snýst ekki um stríðsglæpi sem menn geta haft skoðanir á, hvað þetta stríð varðar. Þetta snýst um fullyrðingu þess efnis að það hafi verið ætlun Ísraela að útrýma Palestínumönnum á Gaza.“ Hann er ósammála Þorgerði Katrínu og telur þetta eiga eftir að hafa mikil áhrif á samband Íslands við Ísrael og bandalagsþjóðir. „Að í rauninni taka þátt í því að saka Ísraela um helför, þjóðarmorð, það mun ekki gleymast og bandamenn Ísraela munu ekki gleyma þessu heldur. Auðvitað eiga menn alltaf að standa á sínum prinsippum en þetta er ekki gott prinsipp að standa á. Menn geta bent á og rannsakað hvort stríðsglæpir hafi verið framdir en þjóðarmorð er allt annar hlutur.“ Engin greining farið fram Diljá Mist Einarsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins í utanríkismálanefnd, segir að ekki hafi verið haft samráð um ákvörðunina en að nefndin hafi verið upplýst um hana fyrir fram. Utanríkisráðherra sat fyrir svörum á fundi utanríksmálanefndar í dag. „Ég óskaði meðal annars eftir svörum við því hvort það hefði farið fram einhvers konar greining á hagsmunum Íslands í þessu tilliti, nefndi þar sérstaklega öryggis- og viðskiptalega hagsmuni. Og hafði það sérstaklega í huga að við skerum okkur algjörlega út frá Norðurlandaþjóðunum, sem eru ekki að stíga þetta skref, og eiginlega engar aðrar Evrópuþjóðir. Í rauninni erum við þarna í félagsskap sem við erum ekki vanarlega í.“ Diljá segir svarið hafa verið afdráttarlaust: „Það hefur engin greining farið fram varðandi þetta.“ Sérstaða Íslands hafi sérstaklega verið rædd en Diljá segir að grunnt hafi verið á svörum „Það voru talin til virðing fyrir alþjóðalögum og mannréttindi og ég veit ekki betur en að Norðurlandaþjóðirnar séu mjög einróma í þeirri afstöðu og að Ísland hafi enga sérstaka sérstöðu í þeim efnum, hvað varðar virðingu fyrir mannréttindum og alþjóðalögum.“ Heldur þú að þetta gæti haft áhrif á samskipti Íslands og Ísrael og þeirra þjóða sem styðja Ísrael? „Ja, það er ein spurning sem utanríkisráðuneytið hefði auðvitað átt að velta upp í sinni skoðun sem fór því miður ekki fram.“