Í apríl í fyrra fagnaði Samfylkingin aldarfjórðungsafmæli. Finnbjörn A. Hermannsson, forseti Alþýðusambands Íslands, ávarpaði sérstakan hátíðarfund af því tilefni. Í ræðu sinni sagði Finnbjörn að Samfylkingin væri rödd ASÍ á þingi. Látum það liggja milli hluta að forysta breiðfylkingar launþega á Íslandi skuli sérstaklega samsama sig flokki sem hlaut um fimmtung atkvæða í síðustu alþingiskosningum. En það er sérstaklega áhugavert að hafa þessi ummæli Finnbjörns í huga þegar lesin er grein sem hann skrifaði ásamt Sonju Ýr Þorbergsdóttur, formanni BSRB, og birtist á Vísi í síðustu viku. Greinin fjallar um efnahagsástandið og þá þrálátu verðbólgu sem hefur grafið undan stöðugleika í hagkerfinu um árabil. Það ætti ekki að koma neinum á óvart að Finnbjörn og Sonja Ýr hafni alfarið þeirri skýringu að verðbólgan tengist því að laun hér á landi hafi hækkað langt umfram framleiðniaukningu hagkerfisins á undanförnum árum. Það virðist vera jafn erfitt fyrir forystu íslensku verkalýðshreyfingarinnar að kyngja þeirri staðreynd að launahækkanir umfram framleiðniaukningu fari gjarnan saman við aukna verðbólgu og það var fyrir kaþólsku kirkjuna að horfast í augu við að sólmiðjukenning Kópernikusar væri rétt. Þess í stað segja Finnbjörn og Sonja Ýr að verðbólgan sé tilkomin vegna „markaðs­brests á húsnæðismarkaði, fákeppni, innviðaskuldar og veikra tekjustofna hins opinbera.“ Erfitt er að átta sig á hvert verkalýðsforingjarnir eru að fara með þessari fullyrðingu. Það er enginn markaðsbrestur á húsnæðismarkaði annar en sá sem fylgir lóðaskorti í ákveðnum sveitarfélögum og kröfum þeirra og afskiptum af uppbyggingu fasteignaverkefna. Fákeppni þýðir ekki skort á samkeppni. Í flestum ríkjum Evrópu eru nokkrar keðjur með lungann af dagvörumarkaðnum. Sú staðreynd að markaðshlutdeild þeirra tekur breytingum og að framlegðarhlutfall íslensku dagvörukeðjanna er sambærilegt við það sem þekkist á meginlandi Evrópu afsannar þessa fullyrðingu. Fákeppni er í raun regla fremur en undantekning á dagvörumörkuðum í Evrópu. „Veikir tekjustofnar hins opinbera“ er nýlenskt hugtak yfir að skattar séu of lágir. Skattar á launþega eru með því hæsta sem þekkist innan aðildarríkja Efnahags- og framfarastofnunarinnar og vart ­verður gengið lengra í þeim efnum. Áhugavert væri að vita hvort þorri þeirra launþega sem tilheyra verkalýðsfélögum innan ASÍ er sammála niðurstöðu greinar Finnbjörns og Sonju: að það þurfi að hækka skatta enn frekar. Það að skoða hverjir það eru sem raunverulega borga skatta til ríkisins getur veitt innsýn í hvert svarið við þeirri spurningu kann að vera. Þeir sem eru með 820 þúsund krónur í laun á mánuði eða meira tilheyra þremur efstu tekjutíundunum. Þessi ­hópur borgar tæplega 70% af öllum tekjuskatti sem rennur til ríkisins. Þeir sem eru í efstu tveimur tíundunum borga meira en helming af heildarsköttum á tekjur launþega. Þegar fimm efstu tekjutíundirnar eru teknar saman kemur í ljós að þær borga 85% af samtals tekjuskatti sem rennur til ríkisins. Erindi verkalýðsforingjanna um að hækka eigi skatta enn frekar rímar svo sem ágætlega við „rödd ASÍ á þingi“. En staðreynd málsins er sú að ekki verður gengið lengra í hækkun skatta á þá launþega sem nú þegar bera nánast allar byrðarnar þegar kemur að tekjuskatti. Það nákvæmlega sama gildir um skattaumhverfi fyrirtækja hér á landi. Svar ASÍ og Samfylkingar­innar – að ganga verði enn lengra í skattheimtu til þess að fóðra ósjálfbæran hallarekstur – er óboðlegt og ekki til annars fallið en að grafa undan verðmætasköpun og framþróun efnahagslífsins. Íslenskt efnahagslíf stendur frammi fyrir verulegum áskorunum. Þeim verður ekki mætt með sífelldum skattahækkunum til að standa undir ósjálfbærum hallarekstri hins opinbera. Verkefni stjórnmálanna er að skapa atvinnulífinu og launþegum skilyrði til verðmætasköpunar, og skattheimta á bæði fólk og fyrirtæki verður að taka mið af þeirri staðreynd. Í þeim efnum eru launþegar og fyrirtæki um borð í sama báti. Tilgangur atvinnulífsins er ekki að standa undir sívaxandi ríkisútgjöldum heldur að skapa verðmæti sem bæta lífskjör allra. Þessi leiðari birtist fyrst í Viðskiptablaðinu sem kom út 11. mars 2026.