Þegar dularfull spákona úr austri birtist í friðsælum dal í íslenskri sveit fara ævintýralegir hlutir að gerast og allt sem áður var fer úr skorðum. Barátta kotbænda við auðvaldið í nærliggjandi kaupstað, hrifnæmi fjósastráks og forboðnar ástir heimasætu. Um þetta fjallar fyrsta skáldsaga Estherar Hilmarsdóttur, Sjáandi. Hún hefur áður gefið út ljóðabókina Fegurðin í flæðinu sem tilnefnd var til Fjöruverðlaunanna. Esther er bóndadóttir úr Aðaldal en Þorgeir Tryggvason, gagnrýnandi Kiljunnar á RÚV, segir söguna eiginlega hljóta að gerast í Laxárdal. Þetta sé vegna þess að Molastaðir, þar sem flestar persónurnar búa, virðast eiga á hættu að fara undir vatn þegar stífluáform „vondu Akureyringanna verða að raunveruleika.“ „Það er einn meginþráður bókarinnar. Þetta er augljóslega sótt í þá sannsögulegu Laxárdeilu og þetta eina íslenska hryðjuverk sem, nota bene, heppnaðist fullkomlega.“ „Vertu aðeins rólegri og agaðri“ „Þetta er fyrsta skáldsaga höfundar og hún einkennist af mikilli frásagnargleði. Hún hefur gaman af að skapa persónur en maður hugsar stundum: Elsku vina, vertu aðeins rólegri í þessu öllum saman og agaðri,“ segir Kolbrún Bergþórsdóttir. Að hennar mati fer sagan stundum út í farsa og samtölin eru skrítin vegna þess að allt í einu tekur ein manneskjan yfir samtalið og heldur einræðu sem varir hátt í þrjár síður. „Þarna er persónugallerí en ég vil gera athugasemd við prestinn sem er allt of ýktur,“ bætir Kolbrún við og Þorgeir tekur undir: „Hann er ansi mikill drullusokkur.“ Kolbrún segist þó hafa haft gaman af konunni sem elskar gifta manninn. Sá er eina persóna bókarinnar sem fær ekki nafn heldur er einungis kallaður gifti maðurinn. Skarpari ritstjórn hefði gert bókinni gott Þorgeir lýsir bókinni sem sveitarómans öðrum þræði. „Þó að þetta sé mjög nútímaleg bók og fjalli um þjóðfélagsleg mál og viðhorf sveitar til bæjar og bæjar til sveitar. Sjálfsmynd sveitafólksins er bæði stolt en þarf líka svolítið að glíma við nútímann og langar svolítið að hafna honum.“ „Svo er þetta stóra stíflumál sem stýrir svolítið atburðarásinni fyrir utan allar framhjátökurnar og ástamálin og leyndarmálin sem þau hafa hvort fyrir öðru.“ „Það gengur dálítið mikið á í lýsingum. Skarpari ritstjórn og meiri agi hefði örugglega gert þessa bók betri.“ Bókin sé þó full af fallegum lýsingum á sveitastörfum og hversdagsleikanum sem Þorgeiri þótti gaman að lesa. „Hún veit alveg hvernig allt er. Hún hefur fundið lyktina af þessu öllu og maður finnur það. Hún þekkir fólk sem líkist þessu fólki þó hún hafi gefið því önnur nöfn.“ Þau eru sammála um að Esther eigi mikið inni sem rithöfundur. „En hún þarf harðan ritstjóra, ritstjóra með svipu sem segir: Burt með þetta, vondur kafli hér, ekki góð persónusköpun hér – en það er ýmislegt skemmtilegt þarna,“ segir Kolbrún. Sjáandi er fyrsta skáldsaga Estherar Hilmarsdóttur og að mati gagnrýnenda Kiljunnar er augljóst að frásagnargleðin er mikil. Þau hefðu þó viljað sjá aðeins meiri aga í stíl og skarpari ritstjórn. Gagnrýnendur Kiljunnar fjölluðu um Sjáanda eftir Esther Hilmarsdóttur. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.