Iceland Seafood er í dag alþjóðlegt fyrirtæki og á meðal stærstu útflytjenda fiskafurða frá Íslandi. Ægir Páll Friðbertsson, hefur verið forstjóri Iceland Seafood frá árinu 2023 en á seinni hluta þess árs tók hann við forstjórastöðunni af Bjarna Ármannssyni. Ægir Páll er margreyndur í íslenskum sjávarútvegi. Áður en hann var ráðinn forstjóri Iceland Seafood hafði hann verið framkvæmdastjóri hjá Brim og Útgerðarfélagi Reykjavíkur í átta ár eða frá árinu 2015. Þá var hann einnig framkvæmdastjóri Ísfélags Vestmannaeyja um átta ára skeið eða frá 2001 til 2009. Á milli áranna 2009 og 2015 sinnti hann fjármálaráðgjöf. „Það má segja að öll mín starfsævi hafi verið í fiski og peningum en ég starfaði hjá Íslandsbanka áður en ég fluttist til Vestmannaeyja,“ segir Ægir Páll. Hraðar breytingar Ægir Páll segir að eðli rekstrar Iceland Seafood krefjist þess að sífellt þurfi að mæta þeim áskorunum sem felist í breytingum á alþjóða mörkuðum og utanaðkomandi þáttum. „Umhverfið sem við störfum í er alþjóðlegt og getur tekið hröðum breytingum. Til að mæta þessu höfum við meðal annars fjárfest erlendis í frum vinnslu og virðisaukandi vinnslu til að styrkja stöðu okkar í ákveðnum hlutum markaðarins, þetta á til dæmis við um fjárfestingar okkar í rækjuvinnslu í Argentínu og í laxavinnslu. Árangur félagsins á erlendum mörkuðum skýrist af nálægð við markaðinn, öflugu starfsfólki og aðgangur að gæða afurðum frá íslenskum framleiðendum.“ Ægir Páll segir að í dag gangi mjög vel að selja og ástæðan sé ekki síst vöntun á hvít fiski, sem keyri áfram söluna. „Framboð af þorski er í sögulegu lágmarki vegna mikils niðurskurðar í kvóta í Barentshafi þannig að framboðið hefur ekki dekkað allan þorskmarkaðinn og setur það samhliða pressu á aðrar tegundir. Niðurskurður í makrílkvóta liggur fyrir og það hefur verið lítil loðna undanfarin ár þannig að uppsjávarfiskurinn hefur einnig verið af skornum skammti.“ Að sögn Ægis Páls hefur verð hækkað verulega á síðustu 15 mánuðum og það skýrist, eins og áður sagði, mest af vöntun vegna mikils niðurskurðar í kvótum og þá sérstaklega þorski í Barentshafi. „Mín tilfinning er sú að afurðaverð komi til með að haldast há í einhvern tíma nema eitthvað breytist mikið á framboðshliðinni með stærri kvótum. Eins og staðan er í dag sé ég ekki nein merki um að þetta sé að breytast.“ Ægir Páll segir styrkleika fyrirtækisins liggja í sterku sambandi við íslenska framleiðendur og því orðspori sem afurðir frá þeim hafiá mörkuðum úti um allan heim. © Eyþór Árnason (Eyþór Árnason) Sterkt samband við íslenska framleiðendur Spurður hvaða markaðir hafi verið sterkastir fyrir Iceland Seafood undanfarið og hvar hann sjái mestu tækifærin svarar Ægir Páll: „Það eru þessir hefðbundnu þorskmarkaðir sem hafa verið sterkastir og þá ekki eingöngu í þorski heldur líka í öðrum tegundum sem eru þá nýttar til að fylla það skarð sem minna framboð af þorski skilur eftir. Fyrir Iceland Seafood er þetta Suður-Evrópu markaðurinn ásamt Bretlandi, Bandaríkjunum og Frakklandi, auk markaða í Austur-Evrópu fyrir uppsjávarfisk. Áskorunin í dag er að geta skaffað okkar viðskiptavinum á þessum mörkuðum fisk þannig að eftirspurnin verði áfram til staðar. Með svona takmörkuðu framboði er erfitt að byggja upp nýja markaði og bæta við viðskiptavinum. Við hjá Iceland Seafood sjáum tækifæri í laxi samhliða auknu framboði af honum á Íslandi og höfum verið að vinna í því að auka sölu á honum í gegnum okkar sölunet og þá aðgreindan sem íslenskan lax.“ Að sögn Ægis Páls skipta langtíma viðskiptasambönd miklu máli. „Styrkleiki fyrirtækisins liggur í sterku sambandi við íslenska framleiðendur og því orðspori sem afurðir frá þeim hafa á mörkuðum út um allan heim. Viðskiptavinirnir vilja tryggja sér þær afurðir. Íslendingar hafa verið þekktir fyrir gæði, áreiðanleika og afhendingaröryggi. Það er okkar helsta samkeppnisforskot og mjög mikilvægt að við töpum því ekki með því að slaka á þeim þáttum sem búa til þessa góðu ímynd, sem „íslenskur fiskur“ hefur. Skaðist þessi ímynd og/eða að ísland verði í auknu mæli hráefnisútflytjandi af fiski, er það mín skoðun, að útflutnings verðmæti íslenskra sjávarafurða muni minnka til lengri tíma litið og allir muni tapa á þeirri þróun." Spurður hverjar helstu áskoranirnar séu í rekstri alþjóðlegs sjávarútvegsfyrirtækis í dag svarar Ægir Páll: „Stærstu áskoranirnar, sé litið til okkar félags, eru að það sé nægt framboð til að sinna okkar mörkuðum og núverandi viðskiptavinum. Það að verð haldist samkeppnishæf við annað prótein og svo eru það heimsmálin, hvað er að gerast í þeim og hvaða áhrif þau hafa á efnhagsmálin og neysluhegðun. Sveiflur í verði á laxi skipta okkur líka töluverðu máli og geta þær haft áhrif á félagið til skemmri tíma. Gengissveiflur geta ráðið miklu um það inn á hvaða markaði er hagstæðast að selja afurðirnar, vextir hafa bein áhrif á alla neyslu ásamt því að hækka birgðakostnað og svo hefur flutningskostnaðurinn bein áhrif á endanlegt söluverð.“ Helstu vaxtartækifærin Spurður hvar helstu vaxtatækifærin liggi fyrir Iceland Seafood svarar Ægir Páll: „Helstu vaxtartækifærin byggja áfram á þeim sterka grunni sem félagið byggir á í dag og styrkja hann, þannig að við getum betur sinnt okkar mörkuðum og birgjum. Vinna þéttar með bæði framleiðendum og viðskiptavinum við að styrkja virðiskeðjuna. Vöxtur laxeldis á Íslandi er tækifæri fyrir félagið og erum við byrjuð að markaðssetja lax aðgreindan sem Íslenskan eins og ég nefndi. Þar getum nýtt þann grunn sem fyrirtækið byggir á og sölunetið sem við höfum byggt upp í nær heila öld. En þetta verður einungis gert með samvinnu við eldis aðila.“ Spurður hvort aukin áhersla á sjálfbærni og rekjanleika í matvælum hafi haft áhrif á starfsemi Iceland Seafood svarar Ægir Páll: Utanaðkomandi reglugerðarumhverfi hefur verið að þyngjast í þessum málaflokki og meiri kröfur eru gerðar til fyrirtækja að standa skil á upplýsingum, við finnum fyrir því en óháð þessum kröfum hefur ávallt verið lögð mikil áhersla á þessa þætti hjá Iceland Seafood. Sjálfbærni og rekjanleiki hafa lengi verið mikilvægir í samskiptum við viðskiptavini og þar af leiðandi verið fastir þættir í okkar starfsemi. Rekjanleikinn skiptir líka miklu máli fyrir okkur til að takmarka svindl á uppruna- og tegund vöru, að verið sé að selja fisk frá öðrum löndum sem íslenskan og blanda hann með öðrum fisktegundum eins og þekkt er.“ Iceland Seafood var skráð á aðalmarkað Nasdaq árið 2019 en fyrir þann tíma hafði félagið verið á First North markaðnum. Sagan nær aftur til 1932 Iceland Seafood er alþjóðlegt sölu-, vinnslu- og markaðsfyrirtæki sem sérhæfir sig í fjölbreyttum sjávarafurðum, þar á meðal frystum, ferskum, söltuðum og þurrkuðum fiski, auk virðisaukandi sjávarafurða. Saga og arfleifð fyrirtækisins nær aftur til ársins 1932 og byggir á þremur samtökum: Sambandi íslenskra fiskframleiðenda (SÍF), stofnuðu 1932; Síldarráðinu, stofnuðu 1935; og sjávarafurðadeild Sambandsins, stofnaðri 1957. Í dag er Iceland Seafood virt og leiðandi fyrirtæki í sinni grein og þjónar helstu sjávarafurðamörkuðum heims. Fyrirtækið er meðal stærstu útflytjenda fiskafurða frá Íslandi og lykilaðili í vinnslu hágæða sjávarafurða á spænskum og írskum mörkuðum. Viðtalið birtist í sérblaði Viðskiptablaðsins um ársfund Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi.