„Í raun og veru er lítið farið þarna af stað í augnablikinu. Hins vegar erum við og fleiri að vinna grunnvinnu,“ segir Friðleifur Friðleifsson, deildarstjóri hjá Iceland Seafood, spurður hvernig gengið hafi að nýta fríverslunarsamning við Indland til útflutnings á sjávarafurðum. Í mars fyrir tveimur árum var greint frá fríverslunarsamningi sem EFTA-ríkin; Ísland, Liechtenstein, Noregur og Sviss, gerðu við Indland. „Frá gildistöku hans munu sjávarafurðir og helstu iðnaðarvörur sem Ísland flytur út ýmist njóta fulls tollfrelsis eða umtalsverðrar tollalækkunar,“ sagði í frétt á vef utanríkisráðuneytisins á þeim tíma. Samningurinn tók gildi 1. október 2025. Sterkt ákall til utanríkisþjónustunnar Benedikt Höskuldsson, sendiherra Íslands á Indlandi. „Við höfum komið með sterkt ákall til utanríkisþjónustunnar og viðskiptafulltrúa hennar að fara á fullt í gagnaöflun. Og þau hafa alveg gert það en sala til Indlands að einhverju ráði hefur eiginlega enn þá ekkert komist á koppinn,“ segir Friðleifur um stöðuna í dag. Benedikt Höskuldsson, sendiherra Íslands á Indlandi, segir greiningu á markaðinum hafna en að stóra málið séu að viðskiptaðilarnir sjálfir fundi saman. Rætt er stuttlega við Benedikt hér að neðan í fréttinni. Ötullega unnið í sendiráðinu Að sögn Friðleifs er því hagnýting þessa fríverslunarsamnngs því enn „í hálfgerðum fæðingarfasa“ eins og hann orðar það. „En sendiráðið á Indlandi er að vinna nokkuð ötullega við að kynna íslenskan fisk. Við vorum einmitt núna fyrir stuttu að senda afurðir til Indlands til kynningar.“ Markaður sem við getum komist inn á Þannig segir Friðleifur að enn sé verið að taka aðeins lítil skref á Indlandi. Hins vegar séu tækifærin þar fyrir hendi. Og að þótt ekki sé enn hægt að mæla viðskiptin í gámavís séu menn bjartsýnir. „Annars værum við ekki að leggja krafta í þetta. Við höfum alveg trú á því að þarna sé markaður sem við getum komist inn á,“ segir hann. Friðleifur kveðst hafa skoðað tölur um útflutning frá Noregi til Indlands. „Þeir eru frekar litlir inni á þessum markaði. Lunginn af því sem hefur verið að fara þarna inn er laxasendingar,“ segir hann og kveðst einmitt telja rétt að einbeita sér að laxi og einnig uppsjávarfiski. Öflugur hótelmarkaður „Á svona gríðarlega stórum markaði ertu með öflugan hótelmarkað sem er að mörgu leyti erlendir ferðamenn sem vilja kannski eitthvað sem þeir þekkja. Það eru alveg tækifæri og við sjáum þau alveg í framtíðinni en allt svona tekur meiri tíma en að taka bara upp símann og segja að maður sé með fisk,“ undirstrikar Friðleifur. Sendiráðsfólk á staðnum afli upplýsinga Spurður nánar um hvernig hann sér hlutverk sendiráðsins á Indlandi og viðskiptafulltrúanna segir Friðleifur að þar sé litið til ýmis konar gagnaöflunar. „Við erum þá að horfa til þess að þeir, verandi á staðnum með sendiráð og viðskiptafulltrúa og starfsfólk, séu að koma upplýsingum á framfæri til hagsmunasamtaka í sjávarútvegi á Íslandi eða framleiðenda um hverjir séu helstu innflytjendur þeirra, hvað er verið að flytja inn, frá hverjum og inn á hvaða hafnir,“ rekur Friðleifur. Óþarfi að öll fyrirtækin séu í gagnaöflun Slíkar upplýsingar sé síðan hægt að máta við það sem greinin sé að gera á Íslandi. Það sé óþarfi fyrir hvert einasta fyrirtæki á Íslandi að vasast sjálft í allri þeirri gagnavinnu sem þurfi oft að eiga sér stað. „Það væri miklu hentugra ef þetta væri á hendi viðskiptafulltrúa á Indlandi eða hjá þeim í sendiráðinu. Og ég veit alveg að sendiherrann og allir hjá þeim eru allir af vilja gerðir til að gera þetta. Og þessi vinna er aðeins skriðin af stað að því er mér heyrist,“ segir Friðleifur. Sérhæfð markaðssvæði Þannig kveðst Friðleifur vera að horfa á hverjir séu leikendur á markaðnum. „Í öllum þessum löndum sem við erum að skipta við eru dreifingaraðilar sem sérhæfa sig í fiski og eru jafnvel með sérhæft markaðssvæði eða markaðslag; eru kannski að vinna bara í veitingahúsageiranum eða bara í smásölugeiranum,“ segir Friðleifur. Skoða þurfi hvaðan þessir aðilar séu að flytja inn vörur. „Og þá erum við nokkuð fljótir að kortleggja tækifærin þegar við fáum þessar upplýsingar hratt og vel.“ Erfitt með makrílinn núna Friðleifur Friðleifsson. Mynd/Aðsend Þegar rætt var við Friðleif um Indland í Fiskifréttum í mars 2024 nefndi hann sérstaklega makríl sem tegund sem við gætum horft til með útflutning þangað því makríll væri þekkt tegund þar eystra. Hann væri ein aðal tegundin þar og fleiri tækifæri í honum væru í Suð-austur-Asíu. „En auðvitað er erfitt að storma núna með makríl inn á nýja markaði þegar kvótasamdrátturinn, að minnsta kosti á þessu ári, verður töluverður og maður getur reiknað með mjög háu verði á makríl á þessu ári,“ segir Friðleifur. Ekki sé vænlegt við slíkar aðstæður að birtast með vöru sem sé þekkt á markaðnum en kosti miklu meira en í fyrra. Sjáum bara fyrir okkur alls konar tækifæri „Tímasetningin er ekki ákjósanleg þegar þú ætlar að reyna að stækka markaðssvæðið. Makríll er vissulega ein af tegundunum en svo eru líka tegundir eins og loðna og gulllax. Við sjáum bara fyrir okkur alls konar tækifæri, að það væri bæði hægt að kynna nýjar tegundir inn á markaðinn og svo bara taka þátt í að selja afurðir sem eru nú þegar að fara þarna inn,“ segir Friðleifur. Breytt hugsun Íslendinga Spurður um kaupgetuna á Indlandi segir Friðleifur alveg öruggt að hún sé fyrir hendi. „Ég held að það sé líka alveg ágætt að hafa það svolítið í huga, með öllum þessum samdrætti sem er að verða í aflaheimildum og öðru, að við þurfum ekkert endilega að fæða allan heiminn á íslenskum afurðum. Það dugar okkur alveg að fæða ákveðið lag á hverjum markaði,“ segir Friðleifur. Enda hafi Íslendingar ekki afurðir til að sinna öllum. Getum ekki fætt allan heiminn á þorski „Við erum kannski farnir frá þeirri hugsun, sem við vorum með fyrir nokkuð mörgum árum, að allir í heiminum ættu að borða þorsk, hann væri það besta sem menn fengju. Núna sjáum við það að við munum ekki geta fætt allan heiminn á þorski,“ segir Friðleifur. Til þess sé nú horft í markaðssetningu að afurðirnar séu orðnar dýrar. Þurfa miklar upplýsingar „Fiskur er orðinn hálfgerð munaðarvara í mörgum löndum. Þannig þurfum við að nálgast þetta, að þú ætlar ekki að fara inn á markaðssvæði og selja öllum neytendum afurðir. Það þarf að velja. Þess vegna nefndi ég til dæmis hótelgeirann. Þar gæti verið hilla sem hentar okkur mjög vel og þannig þurfum við dálítið að nálgast þetta,“ segir Friðleifur bjartsýnn á árangur eins og fyrr segir. „En til þess þurfum við mikið af upplýsingum. Við þurfum að vita mikið um hvað aðrir eru að gera og sanka því að okkur þessa mánuðina,“ segir Friðleifur Friðleifsson. Unnið að framgangi ýmissa tækifæra segir sendiherrann Kynning á íslenskum fiski á Indlandi auglýst. „Við höfum verið að vinna að ýmsum framgangi mögulegra tækifæra sem eru í TEPA-fríverslunarsamningi EFTA og Indlands,“ segir Benedikt Höskuldsson, sendiherra Íslands á Indlandi, um stöðuna. „Við erum bara rétt að hefja greiningu á markaðinum en stóra málið er ná b2b [business to business] fundum milli aðila, þá kemur þetta betur í ljós.“ Sendiráðið hefur átt þátt í nokkrum viðburðum nýverið þar sem íslenskt sjávarfang hefur verið kynnt fyrir indverskum aðilum og hafa undirtektirnar þótt vera góðar.