Trúverðugleiki er forsenda þess að hægt sé að berja niður verðbólguvæntingar til lengri tíma. Þeir sem stýra peningastefnunni átta sig á þessu og því voru stýrivextir hækkaðir í síðustu viku og verða vafalaust hækkaðir aftur í maí. En Seðlabankinn getur ekki einn og óstuddur kveðið niður þrálátar verðbólguvæntingar. Til þess þarf trúverðuga stefnu í ríkisfjármálum. Því miður hefur núverandi ríkisstjórn Flokks fólksins, Samfylkingar og Viðreisnar, undir forsæti Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra, engan trúverðugleika í þessum efnum. Hafi hann verið einhver í fyrstu er hann fyrir löngu horfinn. Afleiðingin er að akkeri verðbólguvæntinga hefur verið kastað út í hafsauga. „Við erum búin að vera með ¬mikið peningalegt aðhald, hagkerfið er að kólna, þannig að ég tel að með hækkandi sól á næsta ári munum við sjá verðbólgu mjög nálægt markmiði.“ Þessi orð lét Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri falla í desemberbyrjun. Á þeim tíma var þetta ekki óraunhæft mat á stöðunni hjá seðlabankastjóranum. En hvað breyttist? Ríkisstjórnin samþykkti fjárlög sem innihéldu skatta- og gjaldahækkanir sem eru nú að kynda undir verðbólgunni á sama tíma og efnahagshorfurnar versna hratt. Á meðan ráðherrar ríkisstjórnarinnar tala opinberlega um að þeir séu að sýna aðhald og ábyrgð í ríkisfjármálum gera þeir hið gagnstæða. Ef einhvern tíma var réttlætanlegt að dusta rykið af hinum þreytta frasa um að hljóð og mynd fari ekki saman, þá er það núna. Í síðustu viku samþykkti stjórnarmeirihlutinn frumvarp um tengingu bótagreiðslna við launavísitölu, þvert á varúðarorð allra þeirra sem hafa nokkurn skilning á ríkisfjármálum og hagfræði. Lögin grafa undan sjálfbærni ríkisfjármála til frambúðar. Kári S. Friðriksson, sérfræðingur í greiningardeild Arion banka, benti á í samtali við Morgunblaðið í síðustu viku að nýir skattar ríkisstjórnarinnar á leigutekjur og söluhagnað leiguíbúða, sem taka gildi um áramót, gætu leitt til þess að leiguverð hækkaði á bilinu 18–25%. Augljóslega munu slíkar hækkanir fara beint út í vísitöluna og hafa tilheyrandi áhrif á verðbólgumælingar. Ríkisstjórnin hefur boðað breytingu á skattlagningu orkumannvirkja og ætlar að afnema undanþágu þeirra frá fasteignaskatti. Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra hefur viðurkennt í fjölmiðlum að breytingin muni leiða til hærra raforkuverðs til neytenda. Með öðrum orðum er meira og minna allt það sem ríkisstjórnin tekur sér fyrir hendur til þess fallið að auka verðbólgu. Á meðan svo er eru engar líkur á því að verðbólguvæntingar á markaði breytist til hins betra. Við þetta bætist að ástandið í alþjóðamálum er til þess fallið að ýta undir innflutta verðbólgu, sem leggst ofan á þróunina innanlands. Innflutta verðbólgan hefur undanfarið verið til friðs, enda hefur verðbólgan verið þrálát og vaxandi fyrst og fremst vegna aðgerða stjórnvalda og launahækkana sem hið opinbera hefur leitt. Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra hefur lýst því yfir að fjármála­áætlun ríkisstjórnarinnar, sem verður lögð fram á næstunni, muni sýna mikið aðhald á næsta ári. Þær áætlanir munu engu breyta um verðbólguvæntingar, enda skortir ríkisstjórnina allan trúverðugleika, eins og fyrr segir. Skemmst er frá því að segja að í nýlegri könnun Viðskiptablaðsins meðal markaðsaðila töldu 73% aðspurðra Daða hafa ­staðið sig mjög illa eða frekar illa. Ummæli forsætisráðherra um að takmarkanir á skammtímaleigu muni kæla fasteignamarkað, sem nú þegar er botnfrosinn, bæta ekki úr skák. Stjórnvöld standa frammi fyrir alvarlegu ástandi efnahagsmála án þess að hafa nokkurn trúverðugleika. Þessu verður ekki breytt nema með því að horfast í augu við ástandið og kúvenda stefnunni í ríkisfjármálum. Þessi leiðari birtist fyrst í Viðskiptablaðinu sem kom út 24. mars 2026.