- What: Airlines are facing a crisis due to rising fuel prices caused by the Iran conflict
- Impact: Airlines are cutting growth projections and seeking cost-saving measures
Flugfélög víða um heim hafa dregið verulega úr vaxtaráformum sínum eftir að stríðið við Íran raskaði eldsneytisframboði og ýtti verði á þotueldsneyti upp með miklum hraða. Financial Times greinir frá því að flugfélög hafi fyrir átökin gert ráð fyrir 5,4 prósenta aukningu í framboði sæta í apríl miðað við árið áður, en nú hafi sú spá verið skorin niður í aðeins 0,2 prósenta vöxt. Áhrifin virðast þegar vera mest í Asíu. Kóreska flugfélagið Korean Air sendi starfsfólki sínu tölvupóst í vikunni þar sem sagði að félagið myndi „færa sig yfir í neyðarham“ og leita allra leiða til að lækka kostnað. Forstjóri félagsins, Woo Kee-hong, sagði að verð á eldsneyti í apríl, 450 sent á hvert gallon, væri langt yfir þeim 220 sentum sem rekstraráætlun félagsins byggðist á. Flugfélagið sagði jafnframt að eldsneyti væri að jafnaði um 30 prósent af kostnaði, en það hlutfall gæti meira en tvöfaldast haldist verðið hátt. Asiana Airlines, næststærsta flugfélag Suður-Kóreu og að stærstum hluta í eigu Korean Air, hefur þegar ákveðið að fella niður 14 fram og til baka flug á fjórum alþjóðaleiðum til Kína og Kambódíu í apríl og maí til að verja afkomu félagsins. Samkvæmt gögnum frá Cirium hafa asísk flugfélög utan Kína og Indlands einnig skorið niður áætlaðan vöxt í apríl úr 5,8 prósentum í 2,8 prósent. Richard Evans hjá Cirium Ascend Consultancy segir við FT að varðveisla lausafjár verði lykilatriði fyrir flugfélög við þessar aðstæður. Hann telur líklegt að þau byrji á að skera niður veikustu leiðirnar, leggja eldsneytisfrekustu vélarnar til hliðar og fresta hluta viðhaldsútgjalda. Sérstaklega virðast asísk flugfélög berskjölduð gagnvart lokun Hormússundsins, þar sem þau reiða sig mjög á innflutning á olíu frá Miðausturlöndum. FT bendir á að átökin á Persaflóasvæðinu hafi raskað flutningi á um fimmtungi allrar hráolíu í heiminum og valdið miklum verðhækkunum á hreinsuðum afurðum á borð við þotueldsneyti og dísilolíu. Þotueldsneyti sé þar að auki viðkvæmt fyrir truflunum þar sem það geymist mun skemur en hráolía áður en gæði þess fara að rýrna. Heildsöluverð á þotueldsneyti hefur samkvæmt FT tvöfaldast frá upphafi átakanna. Fjöldi flugfélaga, þar á meðal Air India, Cathay Pacific, Thai Airways og Qantas, hefur þegar boðað verðhækkanir eða sérstök eldsneytisálög á farmiða til að mæta kostnaðinum. Aðrir sérfræðingar telja að verðið geti enn hækkað. Edward Morse hjá Hartree Partners sagði við blaðið að markaðurinn ætti eftir að þrengjast enn frekar. Áhyggjur af skorti hafa einnig aukist í Evrópu. Stjórnendur tveggja stærstu flugfélaga álfunnar sögðu FT að þeir hefðu enn sýn á birgðir næstu fjórar til sex vikur en að fylgst væri með stöðunni daglega. FT hafði áður greint frá því að síðasta þekkta sending þotueldsneytis frá Miðausturlöndum til Bretlands væri væntanleg í þessari viku. Bretar hafa á undanförnum mánuðum sótt að minnsta kosti helming þotueldsneytis síns til Miðausturlanda, eftir að landið sneri baki við rússneskum birgðum í kjölfar innrásarinnar í Úkraínu og innlend hreinsigeta dróst saman. Samtök flugfélaga í Bretlandi hafa þó reynt að róa markaðinn og sagt að aðildarfélög þeirra sjái að svo stöddu ekki beina röskun á framboði þotueldsneytis. Á sama tíma sýndi könnun meðal evrópskra flugvalla að 10 prósent svarenda töldu mikla hættu á skorti, þótt meirihluti segðist enn búa við birgðastöðu í samræmi við eðlileg viðmið. Samkvæmt FT er því fluggeirinn kominn í varnarstöðu. Þar sem eldsneytiskostnaður hefur rokið upp, framboð er undir þrýstingi og birgðakeðjur orðnar viðkvæmari neyðast flugfélög til að skera niður vöxt, endurmeta leiðakerfi og undirbúa sig undir lengra tímabil hærri kostnaðar. Fyrir farþega gæti það þýtt færri flug, hærra fargjald og aukin eldsneytisgjöld á komandi mánuðum.