Innlent | Morgunblaðið | 18.4.2026 | 8:00 ESB brella utanríkisráðherra er dauð mbl.is/Eyþór Árnason Setja bókamerki Aðsend grein úr Morgunblaðinu Í gær birti Morgunblaðið sláandi upplýsingar um þær kröfur og leiðbeiningar sem Evrópusambandið lýsti sem skilyrðum þess að hægt væri að hefja aðildarviðræður við íslensk stjórnvöld árið 2010. Þetta eru forsendurnar sem liggja til grundvallar viðræðunum sem hætt var árið 2013 og ráðherrar freista þess nú að halda áfram þar sem frá var horfið. Með því sem fram kom í Morgunblaðinu er allur málatilbúnaður ríkisstjórnarinnar fyrir bí. Staðfest er að ráðherrar hafi farið með ósannindi. Verði „viðræðum haldið áfram“ snúast þær ekki um að sjá hvað er í boði heldur um að halda áfram aðlögun í samræmi við kröfur sem önnur ríkisstjórn féllst á fyrir 16 árum. Ég og margir aðrir höfðum ítrekað bent á yfirgengilegan fáránleika fullyrðinga um að viðræður um aðild að Evrópusambandinu snúist bara um að kanna hvað sé í boði, sjá hvers konar samning við fáum, kíkja í pakkann. Sannleikurinn um það lá fyrir 2009 og gerir það enn frekar nú. Ítrekað hefur komið fram að Ísland hafði slitið viðræðum og sé ekki lengur umsóknarríki. Þá var gripið til þess ráðs að halda því fram að umsóknin sé enn „gjaldgeng“ (e. valid). Utanríkisráðherra gengur lengra og segir að umsóknin sé „virk“, eins fráleit og sú fullyrðing er í ljósi alls. Á hverju byggist hin „gjaldgenga“ umsókn? Nú vitum við á hverju sú umsókn byggist. Eigi að „halda áfram“ þeim viðræðum liggur kýrskýrt fyrir af hálfu Evrópusambandsins hvaða augum það lítur viðræðurnar og að þær snúist um fulla aðlögun Íslands að gildandi regluverki sambandsins. Það liggur jafnframt fyrir að það er óheiðarlegt að halda því fram að með því að samþykkja framhald þeirra viðræðna sé einungis verið að veita heimild til að sjá hvað er í boði. Fullyrðingar um að til standi að halda fullum og varanlegum yfirráðum yfir auðlindum landsins ganga í berhögg við grundvöll umsóknarinnar sem nú er sögð gjaldgeng. Slíkar kröfur kalla á nýja umsókn byggða á nýjum grunni. Forsendum sem ganga gegn ófrávíkjanlegum reglum sambandsins og grunngildum. Ríkisstjórnin getur reynt að fá þjóðina til að samþykkja nýja umsókn á slíkum forsendum en það verður ekki hlaupið að því að fá ESB til að fallast á slíkt. Lítum á nokkrar staðreyndir um gömlu viðræðurnar sem var slitið á sínum tíma og ríkisstjórnin reyndi að telja fólki trú um að hægt væri að halda áfram bara til að sjá hvað væri í boði. Ófrávíkjanlegar kröfur ESB Fram kemur að hraði viðræðnanna ráðist af því hversu vel Íslandi tekst að uppfylla kröfur vegna aðildar og innleiða þær. Evrópusambandið muni meta hvenær skilyrði teljast uppfyllt. Þetta er margítrekað. Sérstaklega en undirstrikað að sameiginlegt markmið viðræðnanna sé aðild. Viðræðurnar hefjast á grundvelli þess að Ísland virði og ætli að stuðla að reglum ESB og ítrekað er dregið fram með óyggjandi hætti að ESB ráði ferðinni og muni „fylgjast náið með framvindunni að því er varðar öll viðmið vegna aðildar“. Verði samningaviðræðum frestað setur sambandið einhliða kröfur um hvaða skilyrði skuli setja fyrir endurupptöku þeirra. Áhersla er lögð á mikilvægi þess að stækka stjórnkerfið svo „fyrir hendi sé geta til að gangast undir þær skuldbindingar sem fylgja aðild, þ.m.t. að stefna að markmiðum um pólitíska, efnahagslega og peningalega einingu.“ Á meðan á ferlinu stendur þarf að sýna fram á að búið sé að byggja upp kerfi sem sé fært um að „beita og framfylgja regluverki ESB“. Ísland þarf að fallast á að gefa eftir sjálfstæða utanríkisstefnu og fylgja stefnu ESB gagnvart þriðju löndum og innan alþjóðastofnana. Aðild á að vera til þess fallin að „styrkja ferli samfelldrar þróunar og samruna sem Evrópusambandið og aðildarríki þess taka þátt í“. Tekið er fram að ESB muni beita sér „í því augnamiði að efla samstöðu og tryggja stuðning borgaranna [Íslendinga] við aðildarferlið“. Þetta þóttust ráðherrar ekkert kannast við þegar áform um þjóðaratkvæðagreiðslu voru kynnt á blaðamannafundi. Ítrekað er áréttað að aðild feli í sér viðurkenningu Íslands á regluverki ESB og að Ísland verði að beita því „eins og það er þegar til aðildar kemur“. Fallast skal á eftirgjöf dómsvalds til dómstóls Evrópusambandsins. Bent er á að regluverkið sé í stöðugri þróun og Ísland skuli fylgja því öllu, öllum gerðum, hvort sem þær eru bindandi eða ekki, samstarfssamningum, ályktunum, yfirlýsingum, tilmælum, leiðbeiningum o.fl. Gerð er krafa um að Ísland þjálfi nægan fjölda þýðenda til að túlka samskipti og þýða allt regluverk sambandsins áður en niðurstaða fæst um aðild. Áréttað er að Ísland verði að virða skuldbindingar „til fulls“ og segja upp öllum tvíhliða samningum og alþjóðasamningum sem Ísland hefur gert og samræmast ekki aðild. Útskýrt er afdráttarlaust að aðlögunarfrestur sé aðeins leyfður í undantekningartilvikum og „að því tilskildu að þær séu takmarkaðar í tíma og umfangi, sem og að þeim fylgi áætlun þar sem áfangar vegna beitingar regluverksins eru skilmerkilega skilgreindir“. Um hugsanlega tímabundna aðlögun segir svo: „Aðlögunarfyrirkomulag má aldrei fela í sér breytingar á reglum eða stefnumiðum Evrópusambandsins, trufla eðlilega starfsemi eða leiða til röskunar á samkeppni.“ Íslandi ber að hrinda aðlögun í framkvæmd á meðan á umræðum stendur en ESB tekur þó fram að ekki sé nauðsynlegt „að fastsetja nákvæmar tæknilegar aðlaganir á regluverkinu á meðan á aðildarviðræðum stendur“. Slík atriði verði hins vegar að leysa með stofnunum ESB áður en til aðildar kemur. Evrópusambandið fer ekki í grafgötur með kröfur um að Ísland verði að stækka regluverk sitt og stofnanir, m.a. stjórnsýslu og dómstóla, verulega (stækka báknið). Þetta skal gert „með góðum fyrirvara áður en til aðildar kemur“. ESB útskýrir að framkvæmdastjórnin meti hversu vel Ísland er í stakk búið til að hefja viðræður á tilteknum sviðum „en það kallast rýni, til útskýringar fyrir íslensk stjórnvöld“. Margsinnis er útskýrt að aðlögunin skuli fara fram samhliða viðræðunum og fylgst verði náið með því „hvort staðið hafi verið með fullnægjandi hætti við að innleiða meginþætti regluverksins“ og sýnt fram á nægilega getu stjórnvalda og dómstóla til að framfylgja reglum ESB. Athugið að þetta gerist á meðan á viðræðum stendur. Áréttað er að færa skuli inn allt það regluverk sem bætist við eftir að viðræður hefjast. Bændasamtökin hafa bent á að regluverk ESB hafi aukist um 58% frá því að viðræðum var hætt 2013. Allt nýtt regluverk skal fært inn á þeim grundvelli sem lagt var upp með og útskýrt í afstöðu ESB. Ítrekað er bent á að framvindan velti á því hversu hratt Ísland geti uppfyllt allt regluverkið og að „í þessu skyni mun[i] framkvæmdastjórnin fylgjast náið með framvindu Íslands á öllum sviðum og nota til þess öll tiltæk stjórntæki“. Íslandi ber og að „leggja reglubundið fram ítarlegar, skriflegar upplýsingar um framvindu á aðlögun löggjafar að regluverkinu og framkvæmd hennar, jafnvel eftir að kafli hefur verið afgreiddur til bráðabirgða [á meðan á viðræðum stendur]“. Ýmislegt fleira kemur fram í forsendum ESB fyrir því ferli sem nú er reynt að endurvekja, „halda áfram“. Allt ber það að sama brunni og lýsir kröfum um að Ísland aðlagi sig Evrópusambandinu að fullu og ráðist í þá aðlögun á meðan á viðræðum stefndur. Það að halda því fram að hægt sé að halda áfram þessu ferli til þess eins að sjá hvað er í boði er rangt. En slík framsetning af hálfu ráðherra er ekki aðeins röng, hún er óheiðarleg og sýnir einbeittan vilja til að blekkja almenning. Blekkja þjóðina sem haldið er fram að eigi að ráða för. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins Fáðu aðgang að þessari grein Með áskrift færðu fullan aðgang að öllum læstum greinum Árvakurs — vandað, fjölbreytt og traust efni, hvar og hvenær sem er. Þannig styður þú íslenska fjölmiðlun og hjálpar okkur að halda áfram að segja sögurnar sem skipta máli. Tryggðu þér aðgang núna. Skoða áskriftarleiðir Innskráning Gleymt lykilorð? Kennitala: Lykilorð: Ertu ekki með notendaaðgang? Fara í nýskráningu . Fáðu þér áskrift til að lesa áfram Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift. Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu, rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki á mbl.is. Kynntu þér áskriftarleiðirnar Ég er nú þegar áskrifandi Ég er ekki með notendaaðgang Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Nálgast gervigreind eins og véfrétt Lönduðu bæði dyravörðum og útkastara Lætur gamlan draum rætast Aðsend grein: ESB brella utanríkisráðherra er dauð Komu saman og rifjuðu upp ferðina um Hormússund Umræðan Tökum ábyrgð hvert á öðru Kynlegir kvistir Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert „Við eigum hérna frábært hús á frábærum stað og sagan er djúp“ Vonast til að draga úr auknu ofbeldi barna Skólalóðin drullusvað og óboðleg nemendum Hormússund opið og tilbúið fyrir „fulla umferð“ Mest lesið Í gær Í vikunni Hefja gjaldtöku við Egilshöll Ver framsetninguna: „Erum að selja 75% af eigninni“ Vilhjálmur: Svo sturlað að það nær engu tali „Dónaleg“ framkoma gagnvart Vestmannaeyingum Þura þorði aldrei að kalla sig söngkonu X26: Húsfyllir og heitar umræður Guðmundur Ingi færir sig um set Réðst á leigubílstjóra Tvö gripin með rúm 30 kíló af amfetamíni Agabrot flugstjórans ólíðandi Guðmundur Ingi færir sig um set Auddi og Rakel opna dyrnar Agabrot flugstjórans ólíðandi Lögreglan oft kölluð að kaffistofu Kvartað til Neytendastofu vegna fasteignaauglýsinga Meirihlutinn fallinn Vildi ekki hitta þingmennina „Þetta er bara bílskúrsmeðferð“ Afstaða ESB: Enginn vafi um aðlögun Andlát: Gunnsteinn Rúnar Gíslason Typpastækkun í Hafnarfirði orðin að lögreglumáli Lýsir eftirsjá: „Börnin mín eiga ekki pabba núna“ Flugstjórinn meðal þeirra tekjuhæstu í flugbransanum Icelandair gaf ekki leyfi fyrir lágfluginu Lést eftir fall í Ölfusá Var hissa á eigin afboðun í Silfrinu Myndskeið sýnir frá handtöku ökumannsins Myndskeið: Icelandair