Innlent | mbl | 28.4.2026 | 23:40 Börnin biðja um tölur en fá úrtölur Börn kalla eftir því að fá einkunnir í tölustöfum eins og áður tíðkaðist. Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands. segist ekki vilja kollvarpa kerfinu. Samsett mynd/mbl.is/Eggert/Karítas Skúli Halldórsson [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Skólakerfið í vanda Segir kjánahroll líklega hafa farið um marga Vill snúa við „óheillaþróun“ á námsárangri barna Vonast til að draga úr auknu ofbeldi barna Kennarar æfir út í Ingu Seljaskóli leysir Ölduselsskóla af hólmi » Fleiri tengdar fréttir Börn vilja meira samræmi í kennslu og einkunnagjöf í skólum landsins. Þau vilja að bókstafakerfið verði lagt niður við einkunnagjöf og að einkunnir verði á ný gefnar í tölustöfum. Þetta er niðurstaða barnaþings sem umboðsmaður barna stendur fyrir annað hvert ár og var haldið í nóvember liðnum. Umboðsmaður afhenti ríkisstjórninni í morgun skýrslu um niðurstöður þingsins. Þar kemur fram að börnum finnist bókstafakerfið óskýrt í framkvæmd og að það leiði til ójafnvægis milli skóla í einkunnagjöf. Þá finnst þeim einnig skipta máli að samræma kennslu í skólum, svo öll börn læri það sama. Frétt af mbl.is Þörf á meira samræmi milli skóla Kerfið mikið rætt á meðal barnanna Þetta sama barnaþing vakti óvenjumikla athygli einmitt fyrir þær sakir að fimmtán ára stúlka spurði viðstadda ráðherra hvernig stæði á því að einkunnir væru gefnar í bókstöfum. Stúlkan, Aníta Líf Magnúsdóttir, vildi einnig fá að vita hvað nemendur þyrftu að gera til að fá kerfinu breytt. Hlátur ráðherranna og svör þeirra komu Anítu á óvart og í samtali við Morgunblaðið sagðist hún hafa átt von á meiri fagmennsku. Sagði hún núverandi kerfi mikið rætt á meðal bekkjarfélaganna og því hefði hún ákveðið að nýta þennan vettvang til að fá svör frá ráðherrum en hún var, eins og önnur börn, valin á þingið með slembiúrtaki. Frétt af mbl.is Bjóst við meiri fagmennsku Nær 90% vilja tölustafi frekar en bókstafi Með núverandi kerfi, þar sem börn fá einkunnir í bókstöfum, væri erfitt að átta sig á hvar maður stæði. Sama hversu mikið nemendur leggi á sig fái þeir sömu einkunnina, þar sem hver bókstafur spanni svo breitt bil. Sagðist hún heldur vilja fá einkunnir í tölustöfum. Það sama vill raunar mikill meirihluti landsmanna. Í könnun Maskínu kom þannig fram á haustmánuðum að 88% landsmanna vildu frekar tölustafakerfi við einkunnagjöf. Þá var fólk á aldrinum 18-29 líklegast til að vilja sjá einkunnir í tölustöfum, eða 93%. Í þeim aldurshópi er einmitt það fólk sem var í skóla þegar byrjað var að gefa einkunnir í bókstöfum. Frétt af mbl.is „Takið þetta bara alvarlega“ Inga Sæland á þingi Kennarasambandsins þann 15. apríl. Hún hlaut heldur kaldar viðtökur. mbl.is/Árni Sæberg Viðbrögð kennara hafi vakið kjánahroll Inga Sæland er þriðji menntamálaráðherrann á þessu kjörtímabili. Hún ávarpaði þing Kennarasambands Íslands um miðjan þennan mánuð og sagðist þar meðal annars vilja snúa aftur til tölustafa við einkunnagjöf. Því til stuðnings benti hún á þá afgerandi óánægju með bókstafakerfið sem könnun Maskínu hafði leitt í ljós. Kennarar brugðust ókvæða við því sem Inga kynnti á þinginu. Viðbrögðin voru raunar slík að Meyvant Þórólfsson, prófessor emeritus og sérfræðingur í mats- og námskrárfræðum, segir að kjánahrollur hafi líklega farið um marga sem þau sáu. Undrunarsvipir, hlátur, höfuðhristingar og brottganga þingfulltrúa hafi vakið athygli. Frétt af mbl.is Segir kjánahroll líklega hafa farið um marga Áður brugðist illa við Viðbrögð kennaranna eru ekki einsdæmi. Ásmundur Einar Daðason ráðherra boðaði til svonefnds menntaþings í lok september árið 2024. Þá hafði Ásmundur þegar mætt mikilli gagnrýni fyrir frammistöðu sína í menntamálum og svo fór að kjósendur afþökkuðu frekara framlag hans tveimur mánuðum síðar. Fengnir voru í pallborð, ásamt þremur öðrum, þeir Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands, og Björn Brynjúlfur Björnsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, sem lengi hefur beitt sér fyrir umbótum í menntakerfinu. Ræða átti stöðu menntakerfisins. Ásmundur Einar Daðason, þá menntamálaráðherra, kynnti óljós og loftkennd drög að aðgerðaáætlun í málaflokknum á menntaþingi í lok september 2024. Hann féll út af þingi tveimur mánuðum síðar. mbl.is/Karítas Óásættanleg staða íslenska skólakerfisins „Hún er á þeim stað sem við köllum neyðarástand,“ fullyrti Björn Brynjúlfur, en strax varð ljóst að hann naut vægast sagt takmarkaðs stuðnings á meðal viðstaddra. „Ég held að við þurfum svolítið að horfast í augu við það. Af því að Ásmundur sagði að þróunin væri sambærileg á öðrum Norðurlöndum,“ sagði hann. „Hún er það ekki. Það er miklu verri staða hér. Lesskilningur og stærðfræðifærni nemenda á Íslandi er með því versta sem gengur og gerist. Við erum með eitt dýrasta kerfi í heimi í grunnskólanum, með næstlakasta árangur í Evrópu. Þetta er að okkar mati óásættanlegt og við höfum verið að tjá okkur um námsmatið út af þessu. Að okkar mati er námsmatið einn mikilvægasti hlutinn vegna þess að það er grundvallarforsenda þess að við getum mælt og bætt þennan árangur.“ Mikill kliður fór gjarnan um salinn þegar Björn Brynjúlfur talaði eða um leið og hann sleppti orðinu. Einkennileg hljóð bárust einnig aftan úr salnum, að því er virtist til votts um andstöðu þeirra sem í hlut áttu við þau sjónarmið sem Björn Brynjúlfur hafði fram að færa. Frétt af mbl.is „Nú er kominn hiti í mannskapinn“ Frétt af mbl.is Agaleysi, fjárskortur og Viðskiptaráð Tölustafir eða pláss í skólunum? Aftur að nýliðnu þingi Kennarasambandsins. Formaðurinn tók til máls á eftir Ingu og fann mjög að því sem ráðherrann hafði sagst vilja gera. Viku síðar ritaði hann grein á Vísi . Í upphafi hennar varpar hann fram tveimur spurningum: „Viltu að barnið þitt eigi möguleika á að komast í framhaldsskóla eftir að það lýkur grunnskóla? Hvort skiptir meira máli að það sé pláss fyrir öll börn í skólunum okkar eða að einkunnir séu gefnar í tölustöfum?“ Í greininni segist Magnús einnig fagna því, og kallar það mikilvægt skref, að nú megi framhaldsskólar horfa til annars en hefðbundins námsmats, til dæmis árangurs í íþróttum eða listum. Mikilvægt skref eða afturför og mismunun Vísar Magnús þar til laga sem samþykkt voru á Alþingi fyrir áramót og draga úr vægi námsárangurs barna. Lög sem lýsa afturför og röngum áherslum menntamálayfirvalda, að mati viðmælenda Morgunblaðsins. „Það má velta því fyrir sér hvort það sé, með þessari lagasetningu, verið að gera samviskusömum nemendum erfiðara fyrir og minnka möguleika þeirra á því að komast inn í framhaldsskóla,“ sagði Sigríður Ólafsdóttir, dósent við menntavísindasvið Háskóla Íslands, um lögin eftir að þau voru samþykkt. Með því að taka námsárangur út fyrir sviga sé verið að mismuna nemendum. „Það er eins og það megi ekki umbuna fyrir dugnað,“ sagði Sigríður. Frétt af mbl.is Afturför í menntamálum: Börnum mismunað „Það hlýtur að vera best fyrir skólakerfið að börn hljóti framgang á grundvelli eigin verðleika, en ekki sé verið að horfa til annarra þátta á borð við það hvar þau fæðast eða hvaða bakgrunni þau tilheyra.“ mbl.is/Hari Skref aftur á bak og opnar á frændhygli „Okkur þykir það skref aftur á bak að draga úr vægi einkunna,“ sagði Björn Brynjúlfur við sama tilefni. „Það hlýtur að vera best fyrir skólakerfið að börn hljóti framgang á grundvelli eigin verðleika, en ekki sé verið að horfa til annarra þátta á borð við það hvar þau fæðast eða hvaða bakgrunni þau tilheyra,“ sagði hann. Í stað þess að leggja áherslu á námsárangur og jafnræði sé verið að færa athyglina frá þeim þáttum og yfir til óljósra og matskenndra þátta, sem skapi til að mynda hættu á frændhygli og dragi úr jafnræði. „Skólakerfið á að vera blint þegar kemur að þessum þáttum.“ Frétt af mbl.is Grefur undan jafnræði: „Skólakerfið á að vera blint“ Nokkuð viss um að kerfið virki ekki Kennarasambandið hefur kostað dreifingu greinar Magnúsar á Facebook og vitnar í orð hans: „Kerfið virkar. Það er fyrirsjáanlegt og í stöðugri þróun. Við eigum að halda áfram að þróa kerfið af skynsemi og byggja á reynslu. En við eigum ekki að kollvarpa því.” Safnast hafa athugasemdir við deilinguna og virðist greinin falla í grýttan jarðveg þeirra sem þar á annað borð tjá sig. „Ég er ekki viss um að kerfið virki!“ svarar Rósa Sigurðardóttir, fyrrverandi framhaldsskólakennari til áratuga og heldur áfram: „Er eiginlega nokkuð viss um að það bara virki ekki! Starfaði sem framhaldsskólakennari í áratugi og kenndi m.a. fyrstu áföngum í ensku og dönsku á þeim árum. Á meðan einkunnnir voru gefnar í tölum og prófað samræmt í 10. bekk, virtist námsmatið réttast og þeir nemendur röðuðust saman í áfanga sem hæfðu þeirra hæfni. Þegar því var hætt fóru mál að versna, námsmatið virtist einfaldlega skakkt og ekki marktækt.“ Biður hún Kennarasambandið „í guðanna bænum“ að gyrða sig í brók. Frétt af mbl.is Byrjar á kolvitlausum enda Frétt af mbl.is Enn dregið úr vægi námsárangurs Frétt af mbl.is Börnum mismunað eftir búsetu á Íslandi Frétt af mbl.is Nemendur upplifa að námsmatið sé ósanngjarnt Frétt af mbl.is Reiknar í laumi einkunnir eftir gamla kerfinu Frétt af mbl.is Erfitt að fylgjast með árangri barnanna Frétt af mbl.is Er einkunnin ljósgræn eða dökkgræn? Frétt af mbl.is Foreldrar skilja ekki einkunnir barna sinna Tengdar fréttir Skólakerfið í vanda Segir kjánahroll líklega hafa farið um marga Vill snúa við „óheillaþróun“ á námsárangri barna Vonast til að draga úr auknu ofbeldi barna Kennarar æfir út í Ingu Seljaskóli leysir Ölduselsskóla af hólmi » Fleiri tengdar fréttir Blogga um frétt Nýjast á mbl.is » Börnin biðja um tölur en fá úrtölur Ennþá saklaus og ennþá óhræddur við ákærurnar Myndir: Björgvin Halldórsson jarðsunginn Hvatti Bandaríkin til að standa með bandamönnum Ég fór bara að grenja síðustu mínútuna Umræðan Hafnarfjörður þarf breytingar Blikastaðaland – forsendur Mosfellinga Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Ábati uppbyggingarinnar fer í nýjan listaháskóla Þetta leynist í öðrum húsnæðispakka stjórnvalda Furstadæmin segja skilið við OPEC Segir að um sögule