Emmanuel Roman, for­stjóri Pimco, stærsta skuldabréfafjárfestis í heiminum, segir Evrópu þurfa að taka mun stærri skref til að efla verðbréfun ef álfan á að brúa gríðar­legt fjár­mögnunar­gat sitt og draga úr of mikilli áhættu á banka­kerfið. Í aðsendri grein sem Roman skrifar í Financial Times , segir hann að Evrópa þurfi mikið fjár­magn á næstu árum. Áætlanir geri ráð fyrir að fjár­mögnunarþörf álfunnar nemi yfir þúsund milljörðum evra á ári fram til ársins 2030. Samsvarar það um 143 þúsund milljörðum íslenskra króna. Roman bendir á að ppin­ber fjár­mál séu þegar undir þrýstingi og bankar geti ekki einir staðið undir þeirri fjár­mögnun sem þurfi til að styðja við vöxt, græn um­skipti, varnir, inn­viði og fjár­festingar fyrir­tækja. Pimco, sem er í eigu þýska tryggingarisans Alli­anz, er eitt þekktasta skulda­bréfa­fjár­festingarfélag heims. Félagið er iðu­lega nefnt meðal stærstu skulda­bréfa­fjár­festa heims og hefur um ára­tuga­skeið verið leiðandi í virkri stýringu skulda­bréfa­safna. Roman hefur verið for­stjóri Pimco frá árinu 2016. Roman bendir á að bankar sjái nú um 85 pró­sent af útlánum til evrópskra fyrir­tækja. Það sýni hversu háð Evrópa sé banka­fjár­mögnun, ólíkt Bandaríkjunum þar sem fjár­magns­markaðir gegni stærra hlut­verki. Að hans mati er því nauð­syn­legt að dýpka evrópska fjár­magns­markaði og gera fleiri tegundum fjár­festa kleift að fjár­magna fyrir­tæki og heimili. Lykil­at­riði í því sé að efla verðbréfun. Með verðbréfun eru lán, svo sem húsnæðislán, bíla­lán eða lán til lítilla og meðal­stórra fyrir­tækja, sett saman í safn og seld fjár­festum í formi skulda­bréfa. Þannig geti bankar losað um eigið fé og efna­hags­reikning sinn og veitt ný lán til heimila og fyrir­tækja. Roman segir að verðbréfa­miðlun hafi með réttu fengið slæmt orð á sig í fjár­mála­hruninu 2008. Vandinn hafi hins vegar ekki verið hug­myndin sjálf heldur lé­leg útlánagæði, veik áhættustýring og ófullnægjandi gagnsæi. Síðan þá hafi reglu­verk verið hert veru­lega, meðal annars með kröfum um að bankar haldi sjálfir eftir hluta áhættunnar, bættum upp­lýsinga­gjöfum og strangari kröfum um gæði undir­liggjandi lána. Hann segir að af­leiðingin sé sú að van­skil á slíkum bréfum í Evrópu og Bandaríkjunum hafi verið afar lítil síðustu fimmtán ár, jafn­vel nálægt núlli í mörgum flokkum. Þá séu stórir hlutar markaðarins með háa láns­hæfis­ein­kunn, þar á meðal AAA-ein­kunn eða fjár­festingar­hæfi. Þrátt fyrir það sé evrópski verðbréfa­markaðurinn enn mjög lítill. Roman segir að hann nemi aðeins um 0,3 pró­sentum af vergri lands­fram­leiðslu í Evrópu, saman­borið við um 4 pró­sent í Bandaríkjunum. Þetta sé ekki náttúrulög­mál heldur af­leiðing reglna sem Evrópa geti endur­skoðað. Sér­stak­lega gagn­rýnir Roman reglur um Ucits-fjár­festingar­sjóði, sem eru meðal stærstu og út­breiddustu sjóða Evrópu. Ucits-sjóðir eru samræmdir evrópskir verðbréfa­sjóðir sem lúta sam­eigin­legu reglu­verki ESB og eru al­gengasta form al­mennra fjár­festingar­sjóða í Evrópu, meðal annars vegna þess að þeir eru hannaðir fyrir al­menna fjár­festa og geta verið seldir þvert á landa­mæri innan Evrópska efna­hags­svæðisins. Reglur frá árinu 1985 tak­marka kaup slíkra sjóða á skulda­bréfum frá einum út­gefanda við 10 pró­sent. Þörf á róttækum aðgerðum Roman segir regluna hafa verið hugsaða til að koma í veg fyrir að sjóðir næðu of miklum ítökum í einstökum fyrir­tækjum, en hún henti illa þegar um verðbréfuð lánasöfn sé að ræða. Að mati Roman hamlar þessi regla stærri sjóðum veru­lega, enda séu evrópsk verðbréfunarút­boð oft fremur smá í sniðum. Hann bendir á að bankar, líf­tryggingafélög og líf­eyris­sjóðir búi ekki við sam­bæri­legar tak­markanir. Evrópuþingið hefur lagt til að há­markið verði hækkað úr 10 pró­sentum í 20 pró­sent, en Roman telur það ekki duga. Hann segir slíkt aðeins vera smáskref þegar Evrópa þurfi mun róttækari að­gerðir. Ef þakið yrði af­numið fyrir verðbréfun, með áfram­haldandi kröfum um dreifingu, seljan­leika og láns­gæði, gæti það að hans mati leyst úr læðingi um 150 milljarða evra í eftir­spurn frá eignastýringarfélögum og um 30 milljarða evra ár­lega eftir það. Ef aðeins yrði farið í 20 pró­senta þak gæti markaðurinn hins vegar stækkað um einungis um 20 milljarða evra, sem væri lítið brot af þeirri fjár­mögnunarþörf sem Evrópa stendur frammi fyrir. Roman segir að Evrópa eigi ekki að horfa á verðbréfun sem áhættu­sama endur­tekningu á tíma­bilinu fyrir fjár­mála­hrunið, heldur sem nauð­syn­legt tæki til að dreifa áhættu, létta á bönkum og virkja sparnað al­mennings í þágu fjár­festinga. Rétt út­færð verðbréfun geti gagnast bönkum, fyrir­tækjum, spari­fjár­eig­endum og líf­eyrisþegum. Án slíkra að­gerða sé hætt við að hag­vaxtar­munur Evrópu og Bandaríkjanna haldi áfram að aukast, segir Roman. Dýpri fjár­magns­markaðir séu ekki auka­at­riði heldur for­senda þess að Evrópa geti fjár­magnað eigin vöxt.