Dæmi eru um að það taki heilbrigðisstarfsfólk, sem kemur frá löndum utan EES, marga mánuði að fá starfsleyfi á Íslandi. Hjúkrunarfræðingur frá Bandaríkjunum segir skorta leiðbeiningar og handleiðslu við ferlið. Slæm staða Landspítalans hefur verið í fréttum undanfarið, sér í lagi á bráðamóttökunni, sem er að miklu leyti vegna erfiðleika við að útskrifa sjúklinga af spítalanum og koma þeim inn á hjúkrunarheimili. Annar vandi spítalans er skortur á starfsfólki. 259 hjúkrunarfræðingar fengu starfsleyfi í fyrra, 204 sem menntuðu sig á Íslandi, 29 sem menntuðu sig innan EES og Sviss, og 26 utan EES og Sviss. Samkvæmt upplýsingum frá Landlækni tók vinnsla starfsleyfisumsókna í fyrra að meðaltali fjóra daga fyrir þau sem luku námi á Íslandi, 37 daga fyrir umsækjendur innan EES og Sviss, og 83 daga fyrir þau sem koma frá löndum utan þess, eða um tólf vikur. Dæmi eru um að fólk hafi þurft að bíða mun lengur en það. Flókið ferli og lítil sem engin handleiðsla McKenna DeLong er hjúkrunarfræðingur á bráðamóttöku Landspítala. Hún fluttist hingað fyrir fimmtán mánuðum frá Bandaríkjunum til þess að vera nær kærasta sínum sem er íslenskur. Það tók hana marga mánuði að fá hjúkrunarfræðinám sitt metið. „Það var mjög flókið og líka lítið skipulag og það var mikið fram og til baka og mig minnir að það hafi tekið átta, kannski níu mánuði, allt saman,“ segir McKenna. Á meðan hún beið vann hún sem sjúkraliði á Landspítalanum. Hún segir mikilvægt að einfalda ferlið og bæta upplýsingagjöf fyrir þau sem sækja um starfsleyfi, sér í lagi í ljósi þröngrar stöðu Landspítalans. „Það virðist vera lítil sem engin handleiðsla.“ Landspítali gerir kröfu um íslenskukunnáttu starfsfólks. McKenna segir þetta mjög mikilvægt, en að sama skapi þurfi að aðstoða starfsfólk við að læra tungumálið. „Mér finnst það mjög nauðsynlegt að kunna íslensku til að vinna á Landspítalanum því þegar fólk sækir þjónustu á spítalann vill það geta talað móðurmál sitt,“ segir McKenna og bendir á að fólk geti átt erfitt með að lýsa sjúkdómseinkennum sínum vel á ensku. „En íslenska er mjög erfitt tungumál svo mér finnst mjög mikilvægt að það séu fleiri og betri hjálpartæki fyrir þá sem vilja læra hana,“ segir McKenna. Ólafur G. Skúlason, framkvæmdastjóri hjúkrunar hjá Landspítalanum, segir að ekki sé hægt að reka íslenskt heilbrigðiskerfi án erlends starfsfólks. „Við erum ekki sjálfbær eins og staðan er í dag,“ segir Ólafur. „Það er gríðarlega mikilvægt fyrir íslenskt heilbrigðiskerfi að fá erlent starfsfólk til starfa, sérstaklega fagmenntað fólk. Og það skiptir okkur miklu máli að fá það fljótt og vel til starfa.“ Hann segir að mögulega þurfi að einfalda ferlið á einhvern hátt en það megi ekki gefa afslátt á gæðum starfsfólks. „Við þurfum að tryggja að gæði þeirra hjúkrunarfræðinga sem koma sé í takt við það sem við þekkjum. Það þarf að tryggja að þeir séu með sama bakgrunn og aðrir. Það er vissulega hægt að einfalda ferlið, að því gefnu að þeir uppfylli þessi skilyrði. Við höfum séð að þeir hjúkrunarfræðingar sem koma utan Evrópusambandsins hafa lent í einhvers konar skrifræði sem þarf að leysa hraðar og betur.“ Það getur tekið marga mánuði fyrir heilbrigðisstarfsfólk frá löndum utan EES að fá starfsleyfi hér á landi. Hjúkrunarfræðingur frá Bandaríkjunum þurfti að bíða í um níu mánuði. Mikill skortur hefur verið á menntuðu starfsfólki á Landspítalanum.