Ég hef varið stórum hluta síðustu ára í að styðja við nýsköpun á Íslandi og á Norðurlöndunum, mentorað, setið í stjórnum, fjárfest og staðið með frumkvöðlum þegar þeir standa frammi fyrir óvissu og erfiðleikum. Og ég segi þetta af fullri einlægni: Við, Ísland og hin Norðurlöndin, erum ekki nógu hugrökk þegar að kemur að því að fjárfesta á fyrstu stigum í sprotafyrirtækjum. Við hjá Nordic Ignite fjárfestum í sprotafyrirtækjum á fyrstu stigum og höfum við séð tæplega 1000 sprotafyrirtæki á síðustu þremur árum og fjárfest í 11 þeirra. Ekki af því hin voru slæm — heldur af því sjóðurinn okkar er einfaldlega of lítill. Við höfum sagt nei við ótrúlega mörg frábær teymi bara vegna skorts á fjármagni. Á Íslandi er staðan orðin skökk: það eru nánast jafn margar fjárfestingar í pre-seed og seed (skv. úttekt Framvís fyrir árið 2024). Það gengur ekki upp. Þú færð ekki einn stóran sigurvegara nema þú fjárfestir í mörgum litlum fyrst. Of margir eru að leita að “öruggum” fjárfestingum, en þannig verða einhyrningarnir ekki til. Evrópa er almennt allt of varfærin á þessu stigi. Á meðan Bandaríkin eru mun áræðnari að fjárfesta í sprotafyrirtækjum á fyrstu stigum, sitjum við eftir og vonumst til að fá sömu útkomu. Það er ekki stefna. Það er óskhyggja. Sjá einnig Það er ekki tími til að slaka á – nýsköpunar­um­hverfið er rétt að ná flugi Nýsköpunarsjóðurinn Kría og aðrir ríkisstyrktir sjóðir á Norðurlöndunum hafa tekið skref í rétta átt með því að bjóða upp á mótframlag (króna á móti krónu) á móti einkafjárfestum, englafjárfestum og sjóðum sem fjárfesta á fyrstu stigum. Það er mikilvægt og rétt. En mótframlag virkar ekki nema það sé til nóg af fjárfestum sem treysta sér til að fjárfesta á móti þeim á þessum fyrstu stigum. Vilji stjórnvöld raunverulega styrkja nýsköpun, þá þurfa þau að hjálpa til við að byggja upp stærri og sterkari fjármögnun á fyrstu stigum, ekki bara fjármagna einstök verkefni. Það er enginn stór hreinn pre-seed sjóður til á Norðurlöndunum í dag. Þörfin er augljós. Tækifærið er risastórt. Nordic Ignite er í dag lítill sjóður og stefnan er að stækka hann verulega og byggja upp öflugan sígrænan (evergreen) sjóð. Ekki fyrir okkur. Heldur fyrir nýsköpunarumhverfið. Ef þetta tekst getur sjóðurinn hæglega orðið stærsti pre-seed sjóðurinn á Norðurlöndum og búið til fullt af tækifærum fyrir vísissjóðina sem koma á eftir í fjármögnunarumhverfinu. Og núna, þegar gervigreind og veldisvöxtur í tækniþróun eru að breyta leiknum hraðar en nokkru sinni áður, er þetta einfaldlega rangur tími til að vera of varfærin. Ætlum við að styðja við sprotafyrirtæki þegar þau eru komin vel af stað og jafnvel komin með slatta af tekjum, eða ætlum við að styðja við þau þegar þau er enn viðkvæm og ómótuð og gera þeim kleift að hefja sig til flugs? Þetta er ekki spurning sem frumkvöðlar geta svarað einir. Þetta er spurning um stefnu. Og hún á heima á borði þeirra sem móta rammann utan um framtíðaratvinnusköpun á Íslandi og á hinum Norðurlöndunum. Ég er að horfa á ykkur stjórnvöld og lífeyrissjóðir, eruð þið til í samtal? Höfundur er stofnandi fjárfestingafyrirtækisins Nordic Ignite og hefur verið þátttakandi í íslenska nýsköpunarumhverfinu síðustu 18 ár.