Haukur Arnþórs­son stjórnsýslu­fræðingur sagði nýverið í að­sendri grein á Vísi að staða Icelandair væri áhyggju­efni og vildi hann að ríkið stigi inn í og keypti hlut í félaginu til að sporna við því að er­lendir fjár­festar keyptu upp félagið og seldu eignir þess. Eyjólfur Ár­manns­son inn­viðaráðherra sagði í kjölfarið að það þyrfti að koma í veg fyrir að „er­lendir fjár­festar nýti sér lágt hluta­bréfa­verð félagsins nú og taki það yfir.” Ekki er hægt að setja fingur á hver upp­runi óttans er eða hvort hann tengist því að Elon Musk sagðist ætla að kaupa Ry­anair í byrjun árs eftir rifrildi við írska for­stjórann Michael O’Leary. Það virðist þó hafa gleymst að það eru reglur í gildi sem sporna við slíkum hlutum. Aðili utan EES getur ekki átt meiri­hluta í evrópsku flug­félagi né farið með virka stjórn í því, þar sem flug­rekstrar­leyfi innan EES byggjast á skil­yrðum um meiri­hluta­eign og virka stjórn innan EES. Ef aðili utan EES ætlaði sér að eignast evrópskt flugfélag þarf til þess sér­stakan samning og samþykki sam­eigin­legu EES-nefndarinnar. Af þeim sökum er auðvelt að koma í veg fyrir að kín­verskir eða bandarískir aðilar eignist ráðandi hlut í Icelandair. Evrópskir fjárfestar með litla stöðu Það er því hér verið að leggja til að ríkið fari á hlutabréfamarkað og kaupi hluti í Icelandair til að sporna við því að evrópskir fjár­festar eignist meiri­hluta­eign í félaginu. Eins og staðan er í dag hefur enginn evrópskur fjár­festir eða evrópsk fjár­festingafélag byggt upp næga stöðu í félaginu til að komast á lista yfir tuttugu stærstu hlut­hafana. Í reynd þýðir þetta að enginn evrópskur fjárfestir á meira en 0,65% hlut í Icelandair að svo stöddu. Bandaríska fjár­festingarfélagið Bain Capi­tal er stærsti hlut­hafi félagsins með 17,2% hlut á meðan sjóðstýringarfélagið Vangu­ard á um 2%. En hvorugt þessarra félaga getur tekið yfir Icelandair né farið með virka stjórn nema með sér­stöku samþykki EES-nefndarinnar og sér­samningi milli Ís­lands og Bandaríkjanna. Inn­viðaráðherra hafði einnig miklar áhyggjur af hluta­bréfa­verði félagsins sem þá hafði lækkað um 20% á árinu en hefur nú lækkað um 11%. Hann sagði ríkis­stjórnina ekki hafa rætt um að kaupa hluti í félaginu en sagði þó mikilvægt að félagið væri í eigu Ís­lendinga. Hér þarf að hafa í huga að ef ríkið myndi ákveða að kaupa hluti í Icelandair, líkt og stjórnsýslu­fræðingurinn leggur til, þyrfti Icelandair að ráðast í öfuga skiptingu hluta­bréfa (e. re­ver­se stock split). Flug­félagið má nefnilega ekki gefa út eða selja hluti undir nafn­verði (1 króna) og ólík­legt þykir að ríkið fari á kaup­takkann á markaðinum. Þegar þetta er skrifað stendur gengi Icelandair í tæplega 0,82 krónum á hlut. Áskrifendur geta lesið ítarlega umfjöllun Viðskiptablaðsins um olíuverð, Icelandair og áhrifin á Ísland hér.