Á ráðstefnunni Viðskipti og vísindi, sem fram fór í dag í Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands, var haldinn viðburðurinn Konur fjárfestum – hreyfing sem breytir leiknum á vegum Rannsóknaseturs um jafnrétti í efnahags- og atvinnulífi og Arion banka. Í upphafi fluttu Ásta Dís Óladóttir, prófessor og stofnandi rannsóknasetursins, Snædís Ögn Flosadóttir, forstöðumaður á mörkuðum Arion banka, og Sigrún Ósk Jakobsdóttir, mannauðsstjóri Advania á Íslandi erindi. Að þeim loknum fór fram líflegt sófaspjall þar sem Benedikt Gíslason, forstjóri Arion banka, María Björk Einarsdóttir, forstjóri Símans, og Halldór Benjamín Þorbergsson, forstjóri Heima, ræddu ástæður bakslags í jafnréttismálum og hvað gera megi til að snúa þróuninni við, undir stjórn Katrínar Jakobsdóttur, stjórnarformanns rannsóknasetursins. Ásta Dís Óladóttir, prófessor og stofnandi rannsóknasetursins. © Aðsend mynd (AÐSEND) Í erindi sínu fjallaði Sigrún Ósk Jakobsdóttir sérstaklega um hvernig Advania hefur markvisst unnið að því að breyta stöðu kvenna í upplýsingatækni. Hún lýsti því hvernig fyrirtækið hefur endurskoðað verklag og ferla með það að markmiði að laða fleiri konur að greininni og auka þátttöku þeirra. Sem hluta af því átaki hefur fyrirtækið meðal annars styrkt konur til náms á sviðinu, sem hefur skilað áþreifanlegum árangri í fjölgun kvenna í upplýsingatækni. Þá vék hún einnig að áskorunum sem tengjast þátttöku kvenna á vinnumarkaði, meðal annars í tengslum við barnsburð, og mikilvægi þess að fyrirtæki móti stefnu og umhverfi sem styður betur við samræmingu fjölskyldu- og atvinnulífs. Sigrún Ósk Jakobsdóttir, mannauðsstjóri Advania á Íslandi. © Aðsend mynd (AÐSEND) Efnahagsleg þátttaka kvenna dalað Í erindunum kom fram að Ísland hefur leitt jafnréttislista Alþjóðaefnahagsráðsins í 16 ár í röð og hefur brúað 92,6% kynjabilsins. Þrátt fyrir það hefur þróunin verið neikvæð á ákveðnum sviðum. Efnahagsleg þátttaka kvenna hefur dalað og Ísland færst úr 7. sæti í það 10. á heimsvísu. Þá hefur staða kvenna í stjórnunarstöðum versnað enn frekar og landið er nú í 60. sæti, en var áður í 47. sæti. Jafnframt hefur tekjujöfnuður kynjanna versnað milli ára. Þrátt fyrir sterka stöðu í stjórnmálum, þar sem konur eru 55% ráðherra og 46% þingmanna endurspeglast sú þróun ekki í atvinnulífinu, þar sem karlar eru enn í miklum meirihluta í efstu stöðum. Konur fjárfesta síður - en ekki verr Ný rannsókn á fjárfestingahegðun 425 kvenna í leiðtogastöðum sem unnið er að í Rannsóknasetri um jafnrétti í efnahags- og atvinnulífi sýnir að þrátt fyrir mikla menntun og reynslu kvenna er þátttaka í fjárfestingum takmörkuð að umfangi. Algengustu fjárfestingar eru í áþreifanlegum eignum, hlutabréfum og fjárfestingarsjóðum. Flestar konur fjárfesta þó aðeins í einum eða tveimur eignaflokkum, sem bendir til þess að fjárfestingar séu oft ekki dreifðar. Á sama tíma benda niðurstöður gagna frá BlackRock og fleirum til þess að þegar konur fjárfesta séu þær stöðugar og að þær nái góðri langtímaávöxtun. Vandinn virðist því ekki liggja í hæfni eða getu, heldur þátttöku. Hindranir liggja víðar en í fjármagninu Í fyrrgreindri rannsókn rannsóknarsetursins kemur fram að helstu skýringar á minni þátttöku kvenna í fjárfestingum tengist bæði efnahagslegum og félagslegum þáttum. Félagsmótun byrji snemma; foreldrar kaupi oftar hlutabréf fyrir drengi en stúlkur. Aðeins 36% þátttakenda höfðu fengið fræðslu um sparnað eða fjárfestingar í æsku og 27% nefndu skort á fyrirmyndum sem hindrun. Þá mældist fjárfestingasjálfstraust kvenna að meðaltali 2,95 af 5, sem bendir til þess að upplifuð geta og öryggi í fjárfestingaákvörðunum sé takmarkað. Niðurstöðurnar sýna að jafnvel meðal kvenna sem eru vel menntaðar og í leiðtogastöðum eru enn til staðar bæði efnahagslegar og félagslegar hindranir sem hafa áhrif á þátttöku þeirra í fjárfestingum. Hreyfing sem hefur áhrif Á viðburðinum var einnig fjallað um átakið Konur fjárfestum, sem hefur á skömmum tíma náð til þúsunda kvenna um allt land. Yfir 9.000 konur hafa tekið þátt í viðburðum og þátttaka hefur aukist hratt milli ára. Hreyfingin hefur lagt áherslu á að gera fjárfestingar aðgengilegri með fræðslu, opnum viðburðum og samfélagi þar sem konur geta spurt spurninga, deilt reynslu og tekið fyrstu skrefin. Árangur hefur þegar sést í aukinni þátttöku kvenna í fjárfestingum, þar sem fjölgun kvenna í sjóðum, aukning í áskriftum og vöxtur eigna hefur verið meiri en hjá körlum á sama tímabili. Snædís Ögn Flosadóttir, forstöðumaður á mörkuðum Arion banka. © Aðsend mynd (AÐSEND) Raunverulegt jafnrétti snýst um völd og fjármagn Ein af lykilskilaboðum viðburðarins voru þau að formlegt jafnrétti sé að miklu leyti til staðar á Íslandi, en ekki efnahagslegt valdajafnvægi. Ef ná eigi raunverulegu jafnrétti í atvinnulífinu dugi ekki að horfa eingöngu til menntunar og atvinnuþátttöku. Nauðsynlegt sé að tryggja jafnari stöðu þegar kemur að eignum, fjárfestingum og ákvarðanatöku um fjármagn. Jafnrétti á yfirborði sé ekki það sama og raunverulegt jafnrétti og að næstu skref liggi í því að jafna aðgang að fjármagni og völdum í íslensku atvinnulífi. © Aðsend mynd (AÐSEND)