Erlendir leigjendur velja sér smærri íbúðir en innlendir leigjendur. Þeir borga þó ekki endilega lægri leigu. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýrri skýrslu Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar, HMS. Í skýrslunni er fjallað um stöðuna á leigumarkaði á Íslandi í dag. Þar kemur fram að leigumarkaðurinn á Íslandi hafi stækkað samhliða örri fólksfjölgun og hækkunum í húsnæðisverði á undanförnum árum. Leigjendur í verri stöðu en húsnæðiseigendur Fram kemur í skýrslunni að húsnæðisaðstæður leigjenda hér á landi eru að jafnaði lakari en þeirra sem búa í eigin húsnæði og að mörgu leyti lakari en húsnæðisaðstæður leigjenda á hinum Norðurlöndunum. Húsnæðisstuðningur stjórnvalda við leigjendur hér á landi er þó í megindráttum sambærilegur því sem þekkist í samanburðarlöndum. Þar er jafnframt gerð grein fyrir helstu áskorunum á leigumarkaði. Jónas Atli Gunnarsson, yfirhagfræðingur hjá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun, segir ósamræmi í leiguverði eftir því hvort leigjendur séu íslenskir eða erlendir vera dæmi um áskorun sem skýrslan leiði í ljós. „Við sjáum að það er skýrt að erlendir leigjendur velja sér smærri íbúðir heldur en innfæddir leigjendur. En það sem er athyglisvert er að leigan er ekki endilega minni hjá erlendum leigjendum þrátt fyrir að þeir séu að leigja í smærri íbúðum. Hún er jafnvel hærri í mörgum tilvikum.“ Aðfluttir leigjendur greiddu 14% hærra leiguverð Samkvæmt upplýsingum um gilda leigusamninga í leiguskrá HMS greiddu aðfluttir leigjendur að jafnaði fjórtán prósent hærra leiguverð en innfæddir leigjendur í janúar 2026, þrátt fyrir að þeir leigðu að jafnaði aðeins minni íbúðir. Að sögn Jónasar benda gögn skýrslunnar einnig til þess að húsnæðisstuðningur sé breytilegur eftir þjóðerni leigjenda. „Það eru margar vísbendingar um það að húsnæðisstuðningur til leigjenda lendi síður á erlendum leigjendum þannig að þeir greiða hærra verð fyrir sínar leiguíbúðir og fá minni stuðning frá hinu opinbera. Hvort sem það er í formi húsnæðisbóta eða hvort þau séu í íbúðum á vegum sveitarfélaga eða í almennum leiguíbúðum þá er greinilega mikill munur á aðstöðu leigjenda eftir þjóðerni.“ Tekjulægri hópar ólíklegri til að eiga íbúð en áður Jónas segir skýrsluna hafa sýnt fram á að tekjulægri hópar séu ólíklegri til að eiga íbúð en áður. Það endurspegli mögulega stækkun leigumarkaðsins á undanförnum árum sem drifin sé áfram af innflutningi fólks. Sömuleiðis hafi vaxtahækkanir síðustu fjögurra ára haft áhrif. „Þetta teljum við vera nokkuð áhyggjuefni, sérstaklega í ljósi þess að flestir leigjendur vilja ekki vera á leigumarkaði. Þeir vilja komast í eigið húsnæði og eru bara á leigumarkaði af nauðsyn.“ Skráningarskylda innleidd um síðustu áramót Í skýrslunni er skráningarskylda leigusamninga einnig tekin fyrir en hún tók gildi um áramótin. Skráningarskyldan nær til allra leigusala og henni er ætlað að styrkja umgjörð leigumarkaðarins og bæta aðgengi að upplýsingum. Þrátt fyrir innleiðingu skyldunnar segir Jónas segir skráningum þó ekki hafa fjölgað að ráði. Hann segir vonir standa til að HMS nái betri yfirsýn yfir leigumarkaðinn vegna skráningarskyldunnar og að sektarheimildin verði nýtt þegar leigusalar sinni henni ekki.