Á annan tug viðmæ­lenda Við­skipta­blaðsins, sem hafa reynslu af því að sækja um endur­greiðslur vegna rannsókna og þróunar eða að­stoða fyrir­tæki í slíku ferli, lýsa sam­skiptum sínum við Rann­ís með afar neikvæðum hætti. Svo virðist sem stefnu­breyting hafi orðið innan stofnunarinnar sem virðist eiga rætur að rekja til breyttrar stefnu stjórn­valda. Við­skipta­blaðið hefur á síðustu dögum verið í sam­skiptum við fjölmarga frum­kvöðla sem hafa þurft að eiga í sam­skiptum við Rann­ís en þeir lýsa allir óvönduðum stjórnsýslu­háttum, ófyrir­sjáan­leika og vaxandi valda­leysi gagn­vart stofnuninni, sem hefur oft og tíðum vaxtar­mögu­leika sprota­fyrir­tækja þeirra í hendi sér. Frá­sagnir þeirra eru áberandi sam­hljóða. Þeir tala um síendur­teknar fyrir­spurnir, nýjar kröfur sem birtast í miðju ferli, tafir á svörum sem dragast langt fram yfir það sem telst eðli­legt og óljóst mats­ferli þar sem örfáir starfs­menn virðast í reynd hafa víðtækt svigrúm til að ákveða hvað telst nýsköpun og hvað ekki. Þeir sem hafa verið lengi í bransanum og komið að stofnun þó nokkurra þekktra sprota segja að þetta sé nýtt af nálinni en stefnu­breytingin og andúðin gagn­vart minni sprota­fyrir­tækjum virðist eiga rætur að rekja til stjórn­málanna. Einn for­stjóri sprota­fyrir­tækis orðar upp­lifun sína með þessum hætti: „Ég kom svo barna­leg inn í þetta að ég bara trúði því ekki að opin­ber stofnun gæti verið svona óheiðar­leg.“ Viðmæ­lendur Við­skipta­blaðsins vildu al­mennt ekki koma fram undir nafni af ótta við að það gæti haft áhrif á um­sóknir þeirra hjá stofnuninni um ókomna tíð. Sá ótti er í sjálfu sér þungur áfellis­dómur yfir kerfinu. Þegar fyrir­tæki sem reiða sig á opin­bert stuðnings­um­hverfi telja sig ekki geta gagn­rýnt fram­kvæmdina opin­ber­lega án þess að það geti bitnað á þeim síðar er traustið farið að rofna á grund­vallar­stigi. Það hafa þó ein­hverjir þorað að tjá sig um þetta opin­ber­lega. Stefán Baxter, fram­kvæmda­stjóri Snjalla­ganga, líkti Rann­ís við Voldemort í færslu á Lin­kedIn, en eins og flestum er kunnugt er þar vísað til ill­mennisins úr Harry Potter bókunum, sem enginn þorði að nefna á nafn. Baxter skrifaði að „á ein­kenni­legan hátt er endur­greiðsla rannsóknar- og þróunar­kostnaðar og meðhöndlun hennar hjá Rann­ís svolítið eins og Voldemort, a.m.k. fyrir lítil sprota­fyrir­tæki.“ „Allir frum­kvöðlar eru að hugsa um þetta – og hvenær svörin muni berast sem áttu að skila sér fyrir nokkru – en enginn dirfist að nefna þetta nema undir fjögur augu og þá mjög lág­róma. Það er illa fyrir okkur komið þegar (lík­lega óum­beðin en nánast al­ger) þöggun á sér stað í krafti peninga (endur­greiðslna skv. lögum) og hræðslu við að verða refsað fyrir að benda á það þegar stjórnsýslu­legri með­ferð er/virðist ábóta­vant.“ Hann bætti við að þetta væri „vond staða, sér­stak­lega fyrir lítil frum­kvöðla­fyrir­tæki, að fá ekki einu sinni að vita hvenær von er á svörum. Ekki einu sinni lág­marks­upp­lýsingum er komið á fram­færi.“ Í sama þræði skrifaði Andri Már Þór­halls­son, stofnandi Púls Media, að hann hefði mætt á fund hjá Rann­ís og spurt hvort það væri yfir­lýst stefna að skera niður í þessum mála­flokki með því að hafna fleiri fyrir­tækjum. Lítið hefði verið um svör og Rann­ís bent honum á að tala við ráðu­neytið. „Ég veit ekki um eitt fyrir­tæki sem hefur fengið samþykkta endur­greiðslu á þessu ári en vel á annan tug sem hafa fengið neitun. Rann­ís benti bara á ráðu­neytið,“ skrifar Andri. Hann segir í þræðinum jafn­framt að „vanda­málið virðist vera að það er rosa­lega huglægt mat hjá 1-3 starfsmönnum Rann­ís hvað telst vera nýsköpun og hvað ekki. Og þeim ber ekki saman við aðra mat­saðila hjá Tækniþróunar­sjóði“. Þessi gagn­rýni fær stoð bæði hjá viðmæ­lendum Við­skipta­blaðsins og í tölum sem Við­skiptaráð birti fyrr í mánuðinum sem sýna veru­legan sam­drátt í samþykktum um­sóknum. Áskrif­endur geta lesið ítar­lega um­fjöllun Við­skipta­blaðsins um Rann­ís hér.