Á sjötta áratug síðustu aldar tók háhyrningum hér við land að fjölga umtalsvert og gerðu þeir mikinn usla. Veiðarfæri síldveiðiflotans voru hart leikin af þessum ágengu skepnum með tilheyrandi stórtjóni og truflun á veiðum. Upphófst þá mikið stríð þar sem vægast sagt óhefðbundnum aðferðum var beitt. Morgunblaðið 17. september 1954. Um þetta má lesa í blöðum frá þessum tíma sem hér verður gluggað í til að rifja upp þessa sérkennilegu sögu. Að auki verður vitnað í óbirt skrif Friðþórs Eydals. Þann 8. júní 1953 er í dagblaðinu Vísi rætt við Harald Böðvarsson, útgerðarmann á Akranesi, um rekstrarumhverfi í sjávarútvegi. Vágestur mikill í Faxaflóa Morgunblaðið 23. september 1954. „Vágestur einn mikill er nú kominn í Faxaflóa, og er það háhyrningurinn,“ segir Haraldur í viðtalinu. „Þessi hvalur eyðileggur net fiskimanna, til dæmis missti einn bátur 40 net í róðri fyrir tilverknað þessarar skepnu. Þegar svo er komið, verður að hefjast handa um útrýmingu eða að minnsta kosti fækkun háhyrninga í Flóanum.“ Þá segir Haraldur að hvalveiðimenn vilji helst ekki sinna háhyrningum sem séu fimm til sex sinnum minni en þeir hvalir sem séu einkum veiddir hér. „Sennilega verður að gera út sérstaka báta á háhyrningaveiðar og vopna þá byssum með tundurskutli. Kosta slíkar byssur einar 10.000 krónur hingað komnar. Vafalaust mætti selja háhyrningskjötið handa hundum og lýsið er einnig mikils virði. Annars hafa Norðmenn selt hvalkjöt til Ameríku og þykir það gott handa börnum með meltingargalla,“ segir Haraldur Böðvarsson í Vísi. Afbragðs síldveiði sumarið 1953 Þjóðviljinn 6. október 1953. Tíminn segir frá afbragðs síldveiði 30. júlí 1953. „Á öllum söltunarstöðvum frá Húsavík austur á Norðfjörð var saltað eins og kraftar leyfðu og einnig barst allmikið í bræðslu á Raufarhöfn, Seyðisfirði, Norðfirði og Eyjafjarðarhöfnum,“ segir í blaðinu. Þann 11. september þetta ár segir Tíminn frá því að á Fiskiþingi hafi verið fjallað um vernd rekneta fyrir háhyrningi. „Vegna þess gífurlega tjóns, sem reknetabátar hafa orðið fyrir á veiðarfærum undanfarin haust, vegna ágangs háhyrninga, skorar 22. fiskiþing á Alþingi að taka upp í fjárlög næsta árs fjárhæð, sem nægi til að halda úti tveimur bátum til eyðingar háhyrnings á reknetasvæðinu við Suðvesturland,“ segir í Tímanum þennan dag. Áhöfn Andvara drap tugi Nýstárleg smalamennska í Miðnessjó: Háhyrningatorfa rekin langt til hafs! Þannig hljómaði fyrirsögn í Þjóðviljanum 6. október 1953. „Fyrir síðustu helgi átti óvenjuleg smalamennska sér stað Miðnessjó; báturinn Andvari rak háhyrningatorfu á undan sér af síldarmiðunum 25-30 sjómílur til hafs. Háhyrningur hefur á þessu hausti, sem oft áður, gert mikinn usla í netum fiskibátanna. Háhyrningssmölun bátsins Andvara fór þannig fram að hann skaut stálkúlu á háhyrningavöðuna,“ segir í Þjóðviljanum. Einnig var fjallað í Alþýðublaðinu um aðgerðir áhafnar Andvara. „Fyrir rúmri viku hætti Andvari hvaldrápinu og hafði hann þá drepið eitthvað á milli 20 og 30 háhyrninga á aðeins tveim vikum, eina viku lá hann inni vegna veðurs. Einnig fældi Andvari hvalinn mikið í burtu. Var svo komið, er Andvari hætti hvaladrápinu, að háhyrningur sást varla á síldveiðisvæðinu,“ segir í Alþýðublaðinu 30. október 1953. Öllum beri saman um að aðgerðir Andvaramanna hafi heppnast vel. Stríðið tekur nýja stefnu The White Falcon. Ári síðar, haustið 1954, tók stríðið við háhyrningana nýja stefnu er skyttur frá varnarliðinu voru komnar í spilið. „Um klukkan fjögur í fyrrinótt lögðu um 35 bátar frá Sandgerði upp í þessa nýstárlegu herferð. Að þessu sinni fóru bátarnir frá landi með mikið af góðum skotvopnum og hermenn til að taka þátt í orrustunni við háhyrningana. Á flotanum voru um 70 varnarliðsmenn vopnaðir hríðskotabyssum,“ segir í Tímanum 22. september 1954. Daginn eftir, 23. september 1954, var fjallað um sama atburð í Morgunblaðinu. Þar segir frá því að skyttur úr her Bandaríkjamanna á Miðnesheiði hefðu gengið til liðs við íslenska sjómenn á síldarmiðunum. Fyrirsögnin var Sægur háhyrninga skotinn á miðum síldarbátanna . Skyttur úr heimsstyrjöldinni Tíminn 22. september 1954. „Herferðin mikla gegn háhyrningum á miðum síldarbáta úr Keflavík, Sandgerði og Grindavík tókst mjög vel. Af fregnum fréttaritara Mbl. í Keflavík og Sandgerði má ráða, að gífurlegur fjöldi háhyrninga hefur verið skotinn og stórum vöðum af þeim stökkt á flótta út í hafsauga,“ segir í frétt Morgunblaðsins þar sem tekið er fram að ekki sé öruggt að „ófögnuður þessi leggi ekki leið sína inn á miðin á ný,“ eins og segir í blaðinu. „Skotmennirnir úr varnarliðinu, en þeir voru alls 79, voru sumir hverjir, að sögn sjómannanna, snilldarskyttur. Tóku nokkrir þeirra þátt í seinustu heimsstyrjöld og í Kóreustyrjöldinni. Sjómenn telja þessar aðgerðir hafa borið mikinn árangur, símaði fréttaritari Mbl. í Sandgerði í gærkvöldi, en þangað komu bátarnir úr herförinni um hádegisbilið,“ segir Morgunblaðið áfram „Dauðir háhyrningar og blóðlitaður sjór“ Vísir 2. október 1954. Þótt óljóst sé hversu margir háhyrningar hafi verið drepnir í þessum atgangi hefur Morgunblaðið eftir sjómönnum að ljóst sé að það hafi verið mergð hvala. Millifyrirsögnin hér að ofan er úr blaðinu. „Á stórum svæðum var sjórinn blóðlitaður og um allan sjó flutu dauðir háhyrningar. Mjög stórri háhyrningavöðu var eytt, er tveir bátar, Víðir úr Garði og Guðbjörg frá Sandgerði, höfðu torfuna á milli sín, en hermennirnir létu hinar kraftmiklu kúlur úr hríðskotarifflunum rigna látlaust yfir illhvelin, unz torfunni hafði verið eytt. Flutu þáí blóðlituðu kjölfari bátanna tugir dauðra háhyrninga,“ er atganginum nánar lýst. Rifflar og vélbyssur Tíminn 30. september 1954. Einnig var getið um þennan atburð í Vísi þann 23. september 1954. „Mun skepnan hafa orðið hvumsa við og flúið á haf út. Væri óskandi að þessi aðferð dygði svo vel að hægt væri að verja veiðisvæði reknetabáta meðan þessar veiðar haldast,“ segir í Vísi þennan dag. Tveir vopnaðir flotar leituðu háhyrninga í Faxaflóa . Þannig var fyrirsögn á forsíðu Tímans 30. september 1954. Þar segir að fimmtán bátar frá Akranesi og sjö úr Hafnarfirði hefðu um nóttina daginn á undan lagt upp í herferð gegn háhyrningum á síldarmiðunum. Með bátunum hafi verið hermenn frá varnarliðinu vopnaðir rifflum og vélbyssum. Það hafi verið varnarmálanefnd sem haft hafi milligöngu um að fá þessa vopnuðu menn til viðureignar við háhyrningana. Lögðu áfram til skyttur The White Falcon 22. september 1956. Á Keflavíkurflugvelli gaf Bandaríkjaher út fréttablaðið The White Falcon fyrir liðsmenn sína. Þar segir þann 2. október 1954 frá því að brugðist hafi verið við þriðju beiðni íslenskra stjórnvalda um aðstoð með því að leggja til sextíu skyttur til að skjóta háhyrninga undan vesturströnd landsins. Vitnað var til þess að íslenskir sjómenn segðu að ekki hafi verið meira um háhyrning um árabil. Er þetta aðeins eitt dæmið um umfjallanir í The White Falcon um þetta mál sem þá átti enn eftir að vinda upp á sig. Þann 13. október 1954 fjallar Tíminn enn um háhyrningamálið. „Svo mikið magn virðist vera af háhyrningi á veiðisvæðum bátanna, að lítið sér á, þótt nokkrir séu skotnir og stórir hópar reknir til hafs með skothríð,“ segir í Tímanum sem strax daginn eftir greinir frá nýrri og mun stórtækari nálgun í baráttunni gegn háhyrningunum undir fyrirsögninni Flugvél gegn háhyrningunum . Sprengjukast úr lofti The White Falcon 29. október 1955. „Hefir nú verið ákveðið að flugvél frá því fljúgi yfir þau svæði, sem mest hefir orðið vart við háhyrninga undanfarið og þess verði freistað að skjóta á hvalavöðurnar eða granda þeim á annan hátt. Ef veður leyfir verður fyrsta tilraunin gerð í dag og af hálfu Fiskifélagsins mun Agnar Guðmundsson skipstjóri stjórna þessum aðgerðum,“ segir í Tímanum. Þennan sama dag segir Morgunblaðið einnig frá því sem þá er í uppsiglingu og getur þess að herinn hafi tekið málaleitan Íslendinga vel. „Í dag mun orrustuflugvél af Keflavíkurflugvelli, ef veður leyfir og skyggni verður gott, gera vopnaða árás á háhyrningavöðumar í mynni Faxaflóa,“ segir í Morgunblaðinu. Um var að ræða kafbátarleitarvél sem varpaði öflugum 350 punda djúpsprengjum á háhyrningavöðurnar. Jafnframt skutu hermenn úr vélbyssuturnum ofan á flugvélinni á hvalina. Loks fundið ráð sem dugar? Og áfram gerði háhyrningurinn usla á síldarmiðunum. Þann 18. október 1954 segir Morgunblaðið frá því að fjölda háhyrninga hafi verið grandað með sprengjukasti. Flogið hafi verið yfir stórt svæði umhverfis Reykjanesskaga. „Mun þessum aðgerðum væntanlega verða haldið áfram,“ segir Morgunblaðið og sú varð raunin. Segir frá því í Ægi að herflugvél hafi farið í leiðangur að morgni 26. október og að tekist hafi að granda miklum fjölda háhyrninga. „Reynsla, sem af þessum aðgerðum er fengin, virðist benda í þá átt, að unnt ætti að vera að halda háhyrningnum í skefjum á þennan hátt, og er það von manna, að með þessu sé fundið ráð til að koma í veg fyrir hið gífurlega tjón, sem hlotizt hefur af völdum háhyrningsins undanfarnar reknetjavertíðir,“ segir í Ægi. Aftur geysimikið tjón Morgunblaðið 12. ágúst 1955. Í Morgunblaðinu þann 12. ágúst 1955 segir frá því að enn einu sinni verði sjómenn á Suðurnesjum fyrir geysimiklu veiðarfæratjóni af völd um háhyrninga. Þeir væru því mjög uggandi um áframhald síldveiðanna. „Eins og menn muna gerði háhyrningur mikinn usla á síðustu vertíð, en þá var það varnarliðið, sem kom til hjálpar og rak hann frá. Átti ég tal við einn útgerðarmann hér og sagði hann að yrði ekki þegar sendir út tveir til þrír vopnaðir bátar, mætti búast við mjög alvarlegum afleiðingum, jafnvel að veiði stöðvaðist,“ segir áfram í Morgunblaðinu. Óttaðist að síldin fældist Morgunblaðið 26. október 1956. Af blöðunum frá þessum árum að dæma fór gagnrýni á þessar aðfarir ekki mjög hátt en hún var þó sett fram. Þannig segir Morgunblaðið til dæmis frá 26. október 1956 því að Guðni Jónsson, skipstjóri á Sæfelli, krefðist þess að hætt yrði að varpa sprengjum á háhyrninga. „Hann telur að sprengjurnar muni styggja síldina. Feiknin öll drepist og geti það auðveldlega haft áhrif á síldarsto