Bankastjóri eins viðskiptabankans skrifar enn og aftur um núvirðingarkröfu sem notuð er til að meta skuldbindingar lífeyrissjóða og heldur því fram að hún hafi áhrif á verðbólgu. Rökin eru þau að þar sem núvirðingarkrafan er verðtryggð sækist lífeyrissjóðir fyrir vikið eftir hærri ávöxtun en ella og þá sérstaklega eftir verðtryggingu. Þetta hlýtur að vera misskilningur. Núvirðingarkrafan er eitt og ávöxtun fjármuna sjóðfélaga annað. Markmið lífeyrissjóða og annarra fjárfesta er að vernda kaupmátt sparnaðar eða ná ávöxtun umfram verðbólgu. Núvirðingarkrafan breytir engu um þá staðreynd. Ef kröfunni yrði breytt myndu sjóðir og aðrir fjárfestar áfram leitast við að ná jákvæðri raunávöxtun svo sparnaður rýrni ekki að raungildi. Breyting á núvirðingarkröfu hefur hins vegar bein áhrif á réttindi sjóðfélaga. Ef henni yrði breytt úr 3,5% raunávöxtun í nafnávöxtun, og miðað við 2,5% sem spá fyrir langtímaverðbólgu, samsvarar það um 1% raunávöxtun. Lægri ávöxtunarforsendur lækka væntar framtíðareignir og draga úr greiðslugetu lífeyrissjóðanna. Álagspróf benda til að slík breyting gæti krafist 35% til 40% lækkunar á réttindum og lífeyri. Sú lækkun myndi þó ganga til baka á löngum tíma ef sjóðirnir halda óbreyttu markmiði um að verja kaupmátt sjóðfélaga. Verðbólgan er vandamálið en ekki ávöxtunarkrafa sem notuð er til að núvirða framtíðarlífeyrisgreiðslur. Ef draga á úr vægi verðtryggingar þarf að ráðast að undirliggjandi orsökum og freista þess að minnka verðbólgu. Um rót vandans eru skiptar skoðanir en helstu drifkraftar verðbólgu eru yfirleitt þensla og kostnaðarhækkanir. Vilji menn taka á meginvandanum þarf að breyta hegðun með aðgerðum sem oft krefjast aðhalds og breytingar á rótgrónum venjum. Verðtrygging er greiðsluform sem getur hentað vel í verðbólguumhverfi. Kostur hennar er að hún gerir fólki kleift að taka langtímalán með viðráðanlegri greiðslubyrði þrátt fyrir verðbólgu. Viðskiptabankarnir hafa dregið úr verðtryggðum útlánum til að koma í veg fyrir neikvæðan verðtryggingarjöfnuð, þar sem verðtryggð innlán eru takmörkuð. Spurning er hvort þessi staðreynd sé að einhverju leyti að villa mönnum sýn. Endurtekin skrif um núvirðingarkröfu í tryggingafræðilegu uppgjöri lífeyrissjóða og skaðsemi verðtryggingar minna á söguna um bóndann sem tók eftir því að sólin reis alltaf skömmu eftir að haninn hans galaði á morgnana. Hann komst að þeirri niðurstöðu að haninn væri að valda sólarupprásinni. Þegar hann flutti og haninn þagnaði um tíma reis sólin engu að síður. Höfundur er framkvæmdastjóri Almenna Lífsverk lífeyrissjóðs. Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .