Gunnar Baldvinsson, framkvæmdastjóri Almenna-Lífsverks lífeyrissjóðs, hafnar málflutningi bankastjóra Arion banka um að núvirðingakrafa sem notuð er til að meta skuldbindingar lífeyrissjóða, sem miðar við 3,5% árlega raunávöxtun, viðhaldi háu vægi verðtryggingar í íslensku fjármálakerfi. Í aðsendri grein í Viðskiptablaðinu sem kom út í dag veltir Gunnar fyrir sér hvort verðtryggingarmisvægi viðskiptabankanna villi mönnum sýn í þessum efnum. Bankarnir hafi dregið úr verðtryggðum útlánum til að koma í veg fyrir neikvæðan verðtryggingarjöfnuð, þar sem verðtryggð innlán eru takmörkuð. Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka, birti grein á Innherja í síðustu viku þar sem hann viðraði aftur skoðun sína um að 3,5% raunávöxtunarforsenda lífeyrissjóðanna sem notuð er við mat á skuldbindingum lífeyrissjóða kalli á verðtryggt fjármálakerfi og þar af leiðandi hærra vaxtastig en ella, m.a. þar sem verðtryggingin hafi áhrif á miðlunarferli peningastefnunnar. Hann sagði þörf á því að endurskoða hvernig lífeyrisskuldbindingar eru skilgreindar og metnar og tengja við raunverulega ávöxtun en ekki ávöxtunarforsendu. Sjá einnig Upp­gjörskrafan auki vægi verð­tryggingar í hag­kerfinu Gunnar segir í téðri grein að rök bankastjórans séu í grunnin þau að þar sem núvirðingarkrafan sé verðtryggð sækist lífeyrissjóðir fyrir vikið eftir hærri ávöxtun en ella og þá sérstaklega eftir verðtryggingu. „Þetta hlýtur að vera misskilningur. Núvirðingarkrafan er eitt og ávöxtun fjármuna sjóðfélaga annað. Markmið lífeyrissjóða og annarra fjárfesta er að vernda kaupmátt sparnaðar eða ná ávöxtun umfram verðbólgu. Núvirðingarkrafan breytir engu um þá staðreynd. Ef kröfunni yrði breytt myndu sjóðir og aðrir fjárfestar áfram leitast við að ná jákvæðri raunávöxtun svo sparnaður rýrni ekki að raungildi,“ skrifar Gunnar. „Endurtekin skrif um núvirðingarkröfu í tryggingafræðilegu uppgjöri lífeyrissjóða og skaðsemi verðtryggingar minna á söguna um bóndann sem tók eftir því að sólin reis alltaf skömmu eftir að haninn hans galaði á morgnana. Hann komst að þeirri niðurstöðu að haninn væri að valda sólarupprásinni. Þegar hann flutti og haninn þagnaði um tíma reis sólin engu að síður.“ Sjá einnig Pennastrik breyti ekki eftirspurn Vandamálið sé verðbólgan en ekki sú ávöxtunarkrafa sem notuð er til að núvirða framtíðarlífeyrisgreiðslur að sögn Gunnars. Ef draga á úr vægi verðtryggingar þurfi að ráðast að undirliggjandi orsökum og freista þess að minnka verðbólgu. Gæti leitt til 35-40% skerðinga Hann segir breytingu á núvirðingarkröfu hafa bein áhrif á réttindi sjóðfélaga. Ef henni yrði breytt úr 3,5% raunávöxtun í nafnávöxtun, og miðað við 2,5% sem spá fyrir langtímaverðbólgu, samsvari það um 1% raunávöxtun. Sjá einnig Hefði í för með sér um 40% raunskerðingu réttinda „Lægri ávöxtunarforsendur lækka væntar framtíðareignir og draga úr greiðslugetu lífeyrissjóðanna. Álagspróf benda til að slík breyting gæti krafist 35% til 40% lækkunar á réttindum og lífeyri. Sú lækkun myndi þó ganga til baka á löngum tíma ef sjóðirnir halda óbreyttu markmiði um að verja kaupmátt sjóðfélaga.“ Á fundi SFF í nóvember 2024 viðraði Benedikt fyrst þá skoðun sína að með því að breyta ávöxtunarviðmiði lífeyrissjóða þannig að það taki ekki lengur mið af raunávöxtun væri hægt að stíga risastórt skref í átt að því að draga úr vægi verðtryggingar á íslenskum fjármálamarkaði. Sjá einnig Ekki lög­mál að líf­eyris­kerfið notist við verð­tryggða krónu Hann hélt því jafnframt fram að breytt ávöxtunarviðmið myndi breyta dýnamíkinni á skuldabréfamarkaði sem einkennist af háu hlutfalli verðtryggðra skuldabréfa. Úr kynningu Benedikts á fundi SFF í nóvember 2024. Þar lagði hann til pennastrik yfir „raun“ í „raunávöxtunarviðmiði“ í tryggingafræðilegu uppgjöri lífeyrissjóða.