Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra hefur boðað frumvarp sem felur í sér flýtingu uppbyggingar innviða og einföldun regluverks. Tilefni frumvarpsins er að uppbygging flutnings- og dreifikerfis raforku hefur tafist verulega á undanförnum árum, oft vegna ágreinings um eignarnám, umráðatöku og fjárhæð eignarnámsbóta. Þá hafa flókin leyfisferli átt þátt í því hve hægt hefur gengið að koma nauðsynlegum innviðaframkvæmdum af stað. Til stendur meðal annars að tryggja að ágreiningur um bótafjárhæð eða lögmæti eignarnáms verði ekki sjálfkrafa til þess að fresta nauðsynlegum framkvæmdum, að því gefnu að réttindi landeigenda séu tryggð með fullnægjandi hætti. Í heildina bárust á þriðja tug umsagna um málið, aðallega frá fyrirtækjum, hagsmunasamtökum og sveitarfélögum. Langflestir tóku undir markmið frumvarpsins, þar sem einfalda þyrfti stjórnsýslu og regluverk í tengslum við uppbyggingu raforkuinnviða. Landsnet og Veitur, sem og hagsmunasamtök atvinnulífsins – Samorka, Samtök atvinnulífsins, Samtök iðnaðarins og Viðskiptaráð – voru á sama máli um að núverandi lagaumhverfi og leyfisferlar hafi sömuleiðis leitt til verulegra tafa á uppbyggingu raforkukerfisins, sem hefur meðal annars leitt til aukins kostnaðar og haft áhrif á afhendingaröryggi og orkuskipti. Bent er á að samræma mætti heimildir orkufyrirtækja við heimildir fjarskiptafyrirtækja. Veitur benda jafnframt á að engin rök séu fyrir því að breytingin nái aðeins til flutnings- og dreifikerfis raforku. Sömu áskoranir séu fyrir hendi þegar kemur að öðrum ómissandi innviðum, s.s. flutningi og dreifingu á heitu vatni, neysluvatni og fráveitu. Á sama tíma kom það skýrt fram í öllum umsögnum – þar á meðal atvinnulífsins og orkufyrirtækja-, að standa þurfi vörð um stjórnarskrárvarin eignarrétt landeigenda. Sveitarfélögin og samtök sveitarfélaga hafa skilað inn umsögn um málið þar sem fram kemur að öflugir raforkuinnviðir séu forsenda atvinnuuppbyggingar, byggðaþróunar og orkuöryggis. Þó er bent á að tryggja þurfi sanngjarnar bætur og að raunverulegir hvatar til samninga milli orkufyrirtækja og landeigenda séu til staðar. Aukin skilvirkni megi ekki vera á kostnað landeigenda. Ragna Árnadóttir, forstjóri Landsnets, segir ljóst að einstaka deilumál og örfáir landeigendur geti leitt til þess að mikilvægar framkvæmdir dragist úr hófi. Það sé stefna fyrirtækisins að ná samningum við landeigendur og nauðsynlegt að gæta að eignaréttinum. Þó verði að hafa í huga að almannahagsmunir séu líka undir sem þurfi að vega og meta. „Þetta eru dýrar framkvæmdir og þær eru nauðsynlegar, þetta eru almannahagsmunir. Þannig einhvern tímann verður að skera á hnútinn og leysa deilumálin. Því skemmri tíma sem það tekur, þeim mun betra er það fyrir alla aðila, því það er eiginlega ótækt að þetta dragist í mörg ár. Þetta er mjög kostnaðarsamt og fyrirferðarmikið ferli,“ segir Ragna. Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta lesið fréttina í heild hér .