Ný greining hug­veitunnar Vörðu á ham­fara­vitund og viðbúnaði ís­lensks al­mennings bendir til þess að traust til viðbragðsaðila og stjórn­valda sé mjög mikið og að al­menningur sé al­mennt jákvæður gagn­vart undir­búningi. Á hinn bóginn sé raun­veru­legur viðbúnaður veikur, einkum þegar horft er til lengri truflana á vatni, mat­væla­dreifingu og öðrum grunninn­viðum. Könnunin, sem Gallup fram­kvæmdi fyrir Vörðu haustið 2025, er sögð vera sú fyrsta sinnar tegundar á Ís­landi og er borin saman við Special Eurobaro­meter 547 um sama efni. Niður­stöðurnar sýna að 94,6 pró­sent Ís­lendinga treysta viðbragðsaðilum og stjórn­völdum til að bregðast rétt við ham­förum eða neyðarástandi og 81,4 pró­sent telja að undir­búningur hjálpi þegar á reynir. Þrátt fyrir það telja aðeins 37,1 pró­sent sig vel undir­búin fyrir ham­farir eða neyð í heima­byggð sinni, en þegar allt úr­takið er tekið með lækkar það hlut­fall í 27,5 pró­sent. Greiningin dregur upp mynd af sam­félagi þar sem „jarðvegurinn er frjór“, eins og það er orðað í saman­tekt skýrslunnar, en þar sem viðbúnaður veikist hratt um leið og hann krefst meiri fyrir­hyggju, skipu­lags og samráðs. Ein­faldur búnaður á borð við vasa­ljós, kerti og sjúkra­kassa er til­tölu­lega út­breiddur, en birgðir af mat og vatni eru langt undir því sem mælist að jafnaði í Evrópu og á Norður­löndunum. Aðeins 20,7 pró­sent segjast eiga neyðar­birgðir af mat og drykk, saman­borið við 32,6 pró­sent í ESB, og aðeins 9,1 pró­sent eiga vatns­birgðir, á móti 22,5 pró­sentum að meðaltali í ESB. Á blaðsíðu 17 í skýrslunni sést þessi munur skýrt á súlu­riti sem ber Ís­land saman við meðal annars Finn­land og Svíþjóð. Viðnámið virðist enn fremur tak­markast að mestu við fyrstu tvo til þrjá dagana. Á blaðsíðum 19 til 22 kemur fram að stærsti hópur svar­enda telji sig geta séð fyrir eigin þörfum í tvo til þrjá daga ef vatn, raf­magn eða mat­væla­dreifing raskast. Þegar horft er til viku eða lengri tíma versnar myndin hins vegar veru­lega. Aðeins 12,3 pró­sent telja sig geta séð sér fyrir vatni í meira en viku og 20,2 pró­sent fyrir mat, sem er undir bæði ESB-meðaltali og því sem mælist í helstu saman­burðar­löndum. Einn eftir­tektar­verðasti þáttur greiningarinnar er þó veik staða nær­sam­félagsins í ís­lenskum viðbúnaði. Fáir hafa sammælst við fjöl­skyldu eða vini um sam­skipta­leiðir í neyð, enn færri hafa haft samráð við nágranna og nánast enginn nefnir vinnustað eða skóla sem upp­lýsingagátt. Aðeins 5,5 pró­sent segjast hafa sammælst við fjöl­skyldu eða vini um sam­skipta­leiðir í neyð og 1,1 pró­sent hafa haft samráð við nágranna. Vinnustaður eða skóli kemur varla við sögu, hvorki sem far­vegur upp­lýsinga né sem hvati að undir­búningi. Innlendir miðlar mikilvægir Sama mynstur birtist í því á hvern fólk telur sig myndu reiða sig fyrstu dagana eftir ham­farir. Þótt 84 pró­sent nefni fjöl­skyldu og vini er hlut­fall þeirra sem myndu reiða sig á nágranna aðeins 39,9 pró­sent, saman­borið við 75,3 pró­sent í ESB. Traust til frjálsra félaga­sam­taka og vinnustaða eða skóla er einnig mun veikara hér á landi en víða annars staðar í Evrópu. Á blaðsíðu 25 er þetta sett fram í töflu sem sýnir Ís­land neðar­lega í saman­burði við bæði Norður­lönd og ESB. Í upp­lýsinga­miðlun kemur jafn­framt fram sérís­lenskt mynstur. Þegar spurt var hvert fólk myndi leita upp­lýsinga um hættu vegna ham­fara nefndu 80,4 pró­sent lands­miðla, á borð við RÚV, Vísi og Morgun­blaðið, á meðan aðeins 8,1 pró­sent nefndu stjórn­völd, sveitarfélög eða opin­berar stofnanir. Skýrslan segir upp­lýsinga­miðlun á Ís­landi því vera í senn öfluga og óburðuga: lands­miðlar og viðbragðsaðilar nái hratt til stórra hópa, en boð­leiðirnar séu fáar og viðkvæmar fyrir truflunum þegar mest reynir á. Þetta kemur fram bæði í texta og súlu­riti á blaðsíðu 12. Í áhættu­mati al­mennings eru það fyrst og fremst jarðfræði­legar ham­farir og al­var­leg röskun á mikilvægum inn­viðum sem eru fólki efst í huga. Þá skemur fram i skýrslunni að 53,1 pró­sent telji náttúru­ham­farir mestu ógnina og 41,8 pró­sent nefni al­var­lega röskun á mikilvægum inn­viðum, svo sem raf­magni, hita­veitu, drykkjar­vatni, fjar­skiptum eða elds­neytis­birgðum. Pólitískar og öryggis­tengdar ógnir mælast hins vegar mun lægra hér á landi en á hinum Norður­löndunum og í Eystra­salts­ríkjunum. Varða leggur í kjölfarið fram fjórar megin­tillögur. Þær fela í sér að festa reglu­legar mælingar í sessi, setja skýr sjö daga viðmið um lág­marks­viðbúnað heimila, virkja nær­sam­félagið betur með fræðslu og æfingum og byggja upp menningu vitundar og viðbúnaðar þar sem undir­búningur verður eðli­legur hluti af dag­legu lífi fremur en tíma­bundin viðbrögð við einstökum at­burðum. Þá er sér­stak­lega rökstutt að þriggja daga rammi sé lík­lega of skammur fyrir Ís­land og að sjö daga viðmið henti betur þeirri stöðu sem könnunin dregur upp.