Ólafur Evert Úlfs­son, lög­maður hjá BBA//Fjeldco, varar við því í að­sendri grein að ís­lensk fram­kvæmd í milli­verðlagningar­málum kunni að vera að þróast í átt sem eigi sér ekki hliðstæðu innan OECD. Til­efni greinarinnar eru ný­legir dómar héraðs­dóms í málum Rio Tin­to gegn ís­lenska ríkinu, þar sem tekist var á um rétt­mæti gjald­færslu kostnaðar vegna tækniþjónustu sem Rio Tin­to á Ís­landi keypti af tengdum félögum innan sam­stæðu. „Telur undir­ritaður að nokkur hætta sé á því að hér á landi sé að mótast úr­skurða- og dóma­fram­kvæmd sem á sér ekki hliðstæðu í öðrum OECD ríkjum. Sjá má þess merki að þær skyldur sem lagðar eru á skattaðila og skattyfirvöld í umræddum leiðbeiningarreglum ( OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations ) sé í reynd einungis beitt gagnvart skattaðilunum, en ekki skattyfirvöldum,“ skrifar Ólafur í greininni. Í Rio Tin­to-málunum felldu skatt­yfir­völd niður gjald­færðan kostnað vegna þjónustu frá tengdum félögum í stað þess að ákvarða hvert arms­lengdar­verð þjónustunnar hefði átt að vera. Skattasér­fræðingar hafa gagn­rýnt þessa nálgun þar sem í reynd hafi kostnaðinum verið hafnað á grund­velli ann­marka á skjölun og sönnun, fremur en að verðlagningin væri leiðrétt að arms­lengdar­verði, líkt og byggt hefur verið á að tekju­skatt­slög geri ráð fyrir. Í greininni rekur Ólafur Evert að mikið hafi verið undir í málunum, enda hafi undir­liggjandi hags­munir numið nokkrum milljörðum króna. Hann bendir á að milli­verðlagning sé enn fremur ný­legt úr­lausnar­efni hér á landi, bæði fyrir skatt­yfir­völd og skattaðila, þar sem reglurnar voru fyrst lög­festar árið 2015 og byggi á sam­eigin­legu reglu­verki OECD-ríkjanna. Ólafur bendir á að ágreiningurinn í Rio Tin­to-málunum sé ekki aðeins hvort skjölun félagsins hafi verið fullnægjandi, heldur einnig hversu langt skatt­yfir­völdum beri að ganga þegar þau telja verðlagningu eða skilmála í við­skiptum tengdra aðila ekki standast arms­lengdar­reglu tekju­skatt­s­laga. Sjá einnig Skatturinn skrifar söguna fyrir vestan „Dómar héraðs­dóms í málum Rio Tin­to eru fyrir margar sakir áhuga­verðir og að ein­hverju leyti rökrétt fram­hald dóms Lands­réttar í máli Ís­lenska kalkþörungafélagsins (mál nr. 213/2025), en ráða má nokkur líkindi á milli þeirra mála. Í báðum til­vikum óskar ríkis­skatt­stjóri eftir skjölunar­skýrslum og telur að þær sýni ekki fram á að við­skipti milli tengdu aðilanna hafi verið á arms­lengdar­grunni,“ skrifar Ólafur. Hann bendir jafn­framt á að fyrir­tækin í báðum málum að hluta á því að skatt­yfir­völdum beri engu að síður að tryggja að sú gjalda­breyting sem lögð sé til grund­vallar sé á arms­lengdar­grunni. „Þannig halda félögin því fram að þrátt fyrir að skatt­yfir­völd séu ósammála þeirri verðlagningu sem var ákveðin í við­skiptum félaganna þá beri þeim að leiðrétta verðlagninguna þannig að niður­staðan verði frekar í samræmi við arms­lengdar­kjör. Telja félögin að sú skylda skatt­yfir­valda sé lög­fest í 3. mgr. 57. gr. laga um tekju­skatt nr. 90/2003, þar sem segir að sé verðlagning eða skilmálar milli tengdra lögaðila ekki sam­bæri­leg því sem al­mennt gerist í við­skiptum á milli ótengdra aðila skuli meta og eftir at­vikum leiðrétta verðlagninguna,“ skrifar Ólafur. Ólafur gagnrýnir aðsvo virðist vera að ís­lensk fram­kvæmd sé að leggja ríkaro skyldur á fyrir­tæki um skjölun og sönnun, en minni skyldur á skatt­yfir­völd til að rök­styðja hvaða verðlagning eigi þá að teljast rétt. Ólafur Evert skrifar að „það megi vel halda því fram“ að í þessum málum sé „að hluta byggt á formi um­fram efni og sönnunar­reglur séu nýttar til þess að komast að íþyngjandi niður­stöðum fyrir skattaðilann.“ Sjá einnig „Haltur leiði blindan“ í gegnum dómskerfið Þá bendir hann einnig á að sjá megi „þess merki að þær skyldur sem lagðar eru á skattaðila og skatt­yfir­völd í um­ræddum leiðbeiningar­reglum [...] sé í reynd einungis beitt gagn­vart skattaðilunum, en ekki skatt­yfir­völdum.“ Í um­fjöllun Við­skipta­blaðsins í síðustu viku kom fram sam­bæri­leg gagn­rýni. Þar var meðal annars vísað til þess að skattasér­fræðingar væru gáttaðir á niður­stöðunum og teldu „haltan leiða blindan í gegnum dóms­kerfið“. Sjá einnig „Er­lend fjár­festing — nei takk“ Óvissa af þessu tagi getur grafið undan réttaröryggi fyrir­tækja og dregið úr fyrir­sjáan­leika í skatt­fram­kvæmd. Slík réttaróvissa fælir er­lenda fjár­festingu frá landi, einkum þegar alþjóð­leg fyrir­tæki gera ráð fyrir skýrum reglum, sam­bæri­legri fram­kvæmd milli ríkja og því að OECD-viðmið séu túlkuð með fyrir­sjáan­legum hætti. Áskrif­endur geta lesið grein Ólafs hér. Sjá einnig Eru milli­verðlagningar­reglur of flóknar fyrir Ís­land?