„Það er auðvelt að gleyma því hvað við búum við mikil forréttindi hér á Íslandi. Hér er hreint drykkjarvatn beint úr krananum og miklu lægri húshitunarkostnaður en þekkist í kringum okkur,“ segir Brynja Ragnarsdóttir, forstöðukona vatnsmiðla hjá Veitum. „Við erum stolt af hreina vatninu okkar en staðreyndin er sú að ef við viljum halda áfram að geta drukkið heilnæmt vatn beint af krana í framtíðinni þarf að ráðast í umfangsmiklar framkvæmdir. Það þarf að auka forða, vernda vatnið okkar og efla áfallaþol.“ Þetta eigi líka við í hitaveitunni og fráveitunni. Brynja bendir á að uppbygging hitaveitunnar á Íslandi hafi frá upphafi farið fram í áföngum. Nú stöndum við frammi fyrir næsta skrefi, þriðju hitaveituvæðingunni, sem sé lykilforsenda þess að tryggja nægt heitt vatn fyrir komandi kynslóðir. „Kerfin hjá okkur eru farin að eldast og íbúum hefur fjölgað hratt. Á síðustu 12 árum hefur íbúum landsins fjölgað um 75 þúsund. Það jafngildir samanlögðum fjölda íbúa í Kópavogi og Hafnarfirði. Á næstu 12 árum er áætlað að okkur hafi fjölgað um allt að 110 þúsund, sem er eins og Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðabær og Mosfellsbær. Þetta hefur auðvitað bein áhrif á veitukerfin okkar. Það þarf að finna meiri forða, endurnýja og stækka hitaveitukerfið svo um munar,“ segir Brynja. Þetta snúist um að fara í nauðsynlegar fjárfestingar til að halda áfram uppbyggingu hitaveitunnar. „Fyrir okkur er ekki nóg að hugsa bara um morgundaginn heldur þurfum við að vera framsýn og byggja á langtímaáætlunum. Við þurfum að fjárfesta rétt í dag til að kerfin dugi eftir 50 ár eða 70 ár.“ Fjárfestingaráætlun Veitna til næstu fimm ára gerir ráð fyrir um 50 milljarða króna fjárfestingu í hitaveitunni. © Aðsend mynd (AÐSEND) Fjárfestingar upp á tugi milljarða Verkefnin eru fjölbreytt en fyrir utan að sinna viðhaldi á kerfi sem er að eldast þarf að finna meiri forða til að mæta þessari auknu eftirspurn. Auk þess er nauðsynlegt að efla flutningskerfið til að geta flutt meira vatn. „Það er ekki nóg að finna meira af heitu vatni því við þurfum að geta komið því til heimila og fyrirtækja,“ segir Brynja og bætir við að Veitur séu einnig í samstarfsverkefnum með sveitarfélögum vegna uppbyggingar á nýjum hverfum eða þéttingar í byggð. Ný hverfi verði ekki til án aðkomu Veitna á stóru svæði. „Við höfum skýra fjárfestingaráætlun til næstu fimm ára og munum fjárfesta fyrir um 50 milljarða króna í hitaveitunni. Fyrirbyggjandi viðhald er þar lykilatriði, enda sýnir reynslan að þegar viðhald byggir fyrst og fremst á viðbrögðum við bilunum eykst kostnaður og þjónustan versnar. Á næstu árum munu Veitur meðal annars endurnýja stjórnbúnað og dælur, sinna viðhaldi hitaveitutanka og endurnýja stórar flutningslagnir sem komnar eru til ára sinna. Markmiðið er að tímasetja fjárfestingar þannig að jafnvægi náist milli rekstraröryggis og hámarksnýtingar á líftíma kerfisins.“ Öflugri hreinsun í fráveitu Fjárfesta þarf á fleiri sviðum innan starfseminnar og nefnir Brynja fráveitukerfið sérstaklega í því samhengi. „Við þurfum að tryggja að fráveituvatn fái fullnægjandi hreinsun í samræmi við lög og umhverfisskuldbindingar. Í dag fer fram svokölluð grófhreinsun, þar sem sandur, rusl og fita eru fjarlægð áður en skólpi er veitt til sjávar. Nú þarf hins vegar að stíga næstu skref og auka hreinsun, enda hafa alþjóðlegar kröfur aukist og hreinsistöðvarnar þurfa að þróast í takt við þær,“ segir Brynja og leggur áherslu á að sú þróun sé jákvæð. Brynja segir auðvelt að gleyma því hve mikil forréttindi Íslendingar búi við. Hér sé hreint drykkjarvatn beint úr krananum og mikið lægri húshitunarkostnaður en þekkist í kringum okkur. © Aðsend mynd (AÐSEND) „Kröfurnar endurspegla aukna vitund um vernd náttúrunnar. Ný tækni gerir okkur líka kleift að fjarlægja fleiri efni úr skólpinu en áður og jafnframt skapast tækifæri til verðmætasköpunar, til dæmis með því að nýta næringarefni í áburð eða framleiða gas, eins og víða er gert á Norðurlöndum. Samhliða þessu þurfum við að tryggja traustan rekstur fráveitukerfisins. Þar er lykilatriði að aðskilja regnvatn betur frá skólpi, sem er forsenda þess að hægt sé að ná fram aukinni hreinsun í framtíðinni. Það er eitt af helstu viðfangsefnum okkar um þessar mundir,“ segir Brynja Ragnarsdóttir. Viðtalið birtist fyrst í sérblaði Viðskiptablaðsins um Fagþing Samorku. Áskrifendur geta lesið blaðið í heild hér .