Hópur fyrirtækjaeigenda á Ártúnshöfða sem stendur frammi fyrir því að þurfa mögulega að afhenda borgaryfirvöldum lóðir sínar án endurgjalds innan fárra ára stóðu fyrir fundi með frambjóðendum í Reykjavík í morgun. Nokkrir frambjóðendur sögðu að staða þessara rekstraraðila og lóðarhafa á svæðinu væri ólíðandi. Fyrrverandi borgarstjóri sagði óboðlegt að borgin sé með þessum hætti að keyra fyrirtæki á svæðinu í þrot. „Algjörlega ólíðandi“ Sturla G. Eðvarðsson, forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Eik fasteignafélagi sem á nokkrar fasteignir á Höfðanum, setti fundinn og sagði marga aðila í salnum vera með útrunna lóðarleigusamninga sem gangi erfiðlega að endurnýja. Einhverjir hafi fengið endurnýjum en þá aðeins til 2028, 2033 og 2040. Þá sé hluti fasteignaeigenda með uppkaupsákvæði – þar sem borgin kaupir upp eignir ef ekki á að endurnýja viðkomandi lóðarleigusamning - en aðrir ekki. „Þetta er gríðarleg óvissa fyrir þessi fyrirtæki sem eru hér á Höfðanum. Óvissa í rekstri fyrirtækja er það erfiðasta sem menn glíma við. Ég verð bara að segja alveg eins og er, það er algjörlega ólíðandi að borgarstjórn Reykjavíkur skuli halda heilu samfélagi eins og Höfðanum í gíslingu og vinna ekki með atvinnulífinu hér að áframhaldandi vexti,“ sagði Sturla. Á svæðinu starfi sennilega þúsundir manna og verðmæti fasteigna sem um ræðir sé talið í tugum milljarða. Menn hafi fjárfest í húsnæði og innviðum á Höfðanum síðastliðin 50 ár, en standi nú frammi fyrir því að fá ekki endurnýjun á lóðarleigusamningum nema til nokkurra ára. Hann kallaði eftir því að fyrirtæki á svæðinu fái sjálfkrafa endurnýjun til 50 ára á slíkum samningum. Sturla G. Eðvarðsson, forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Eik fasteignafélagi, kallaði eftir því að lóðarleigusamningar verði endurnýjaðir sjálfkrafa til 50 ára. Bera fyrir sig ólíka lóðarleigusamninga Alexandra Briem, borgarfulltrúi Pírata og formaður borgarráðs, sagði að samkvæmt þeim upplýsingum sem hún fékk innan úr borgarkerfinu að lóðarhafar hafi haft val um að greiða gatnagerðargjöld við gerð lóðarleigusamninga á sínum tíma. Samningar þar sem umrætt gjald var greitt hafi innihaldið uppkaupsákvæði. Líf Magneudóttir, borgarfulltrúi Vinstri grænna sem býður sig nú fram fyrir hönd Vinstrisins, tók undir þetta og sagði að lóðarleigusamningar á svæðinu hafi því verið gerðir á ólíkum forsendum. Meta þurfi því hvern og einn samning og mæta lóðarhöfum á þeim grundvelli. Alexandra sagði að það væri því ósanngjarnt gagnvart þeim aðilum sem greiddu umrætt gjald á sínum tíma að lofa öðrum að fá skyndilega uppgreiðsluákvæði upp í sína samninga. Það væri ekki jafnræði og gæti jafnvel flokkast sem ólögleg ríkisaðstoð að sínu mati. Þær sögðust þó báðar hafa samúð með stöðu rekstaraðila á svæðinu og hvöttu til samtals við borgaryfirvöld um framhaldið. Líf Magneudóttir, borgarfulltrúi Vinstri grænna. Súpa seyðið af ákvörðun forvera sinna Aron Wei Quan, rekstrarstjóri veitingastaðarins Fönix, sagði síðar á fundinum að óboðlegt væri fyrir rekstraraðila sem stóðu ekki að lóðarleigusamningi á sínum tíma en hafa byggt upp rekstur á viðkomandi lóð í langan tíma að þurfa að súpa seyðið af því að aðilinn sem tók upphaflega við lóðinni greiddi ekki valkvæð gatnagerðargjöld. Benedikt Eyjólfsson, eigandi Bílabúðar Benna, benti á að hann hafi hafið rekstur á Vagnhöfða fyrir 51 ári síðan. Hann hafi frá þeim tíma greitt 50 milljónir króna í lóðarleigu og 353 milljónir króna í fasteignaskatta. Til viðbótar eigi bílaumboðið fleiri fasteignir á Höfðanum sem hafi samtals greitt 85 milljónir í lóðarleigu og 770 milljónir króna í fasteignaskatt í gegnum tíðina. Samtals hljóði þetta upp á 860 milljónir, þar sem megnið fór í fasteignaskatta en ekki lóðarleigu. Á einum tímapunkti var spurt út í sal hvort einhver viðstaddra lóðarhafa hafi komið að lóðarleigusamningi á sínum tíma. Aðeins einn rétti upp hönd. Stór hópur hagsmunaaðila á Ártúnshöfða var viðstaddur fundinn. Fasteignir að verðmæti 20 milljarðar Hildur Björnsdóttir, oddviti Sjálfstæðisflokksins, sagðist ósammála nokkrum frambjóðendum sem eru í dag í meirihluta borgarstjórnar um að ekki væri ábyrgt að leita lausna um að koma til móts við lóðarhafa á Ártúnshöfða sem standi á útrunnum lóðarleigusamningum án uppkaupsákvæða. Hún sagðist hafa óskað eftir og greint gögn um stöðu lóðarhafa fyrir einu og hálfu ári. Niðurstaðan hafi verið að aðilar með samning án uppkaupsákvæða sem eru útrunnir eða munu renna út á næstu árum, eigi fasteignir á Höfðanum að verðmæti hátt í 20 milljarðar króna. „Þetta er algjörlega óboðleg staða. Ég fór strax í saumana á málinu og ég lagði formlega fram á vettvangi borgarráðs að borgin myndi ganga til samninga við þá aðila sem eru í þessari stöðu og leita með þeim lausna. Sú tillaga var felld.“ Hildur sagði að Sjálfstæðisflokkurinn væri eina framboðið sem er með það í sinni kosningastefnu að ætla að ganga til viðræðna við lóðarhafa á Ártunshöfða um að leysa þessi mál um lóðarleigusamninga og uppkaupsákvæði. Einar Þorsteinsson, oddviti Framsóknar og fyrrverandi borgarstjóri, sagði stöðu rekstraraðila á Ártúnshöfða ólíðandi. „Það er óboðlegt að keyra fyrirtækin í þrot eins og ég veit að sum ykkar eru að glíma við, af því að óvissan er þannig að húsin eru að verða verðlaus. Það gengur ekki.” Ari Edwald, oddviti Miðflokksins, sagðist vilja vera spar á stóryrðin um þetta mál „en mér finnst að framkoma borgaryfirvalda í þessu máli sé bara reginhneyksli”. Hann sagðist líta á það hvort aðilar hafi greitt gatnagerðargjöld fyrir 50 árum síðan vera smáatriði í málinu. „Maður veltir fyrir sér, er verið að slá hér nýjan tón? Mega verslunareigendur í Kringlunni búast við því að þurfa að rífa húsnæðið og hafa sig á brott þegar að leigulóarsamningur þar rennur út eða jafnvel einstaklingar með sín heimili? Hver er munurinn?“ spurði Ari, Hann bætti við að sér finnist jafnframt skorta að hugað sé að því hvar borgarbúar eigi að sækja sér þá þjónustu sem fyrirtæki Höfðanum bjóði upp á í dag. „Eiga þau bara öll að fara út í Hafnarfjörð?” Sigrún E. Unnsteinsdóttir, sem situr í öðru sæti hjá Sósíalistaflokknum, sagði á þeim tíu árum sem hún vann hjá fasteignasölu á sínum tíma hafi það almennt tíðkast að þegar eignir með útrunnin lóðarleigusamning seldust þá hafi ekki verið óalgengt að það hafi einfaldlega verið hlaupið upp til handa og fóta og samningnum framlengt svo að viðskiptin gætu farið í gegn. Lýsa miklum áhyggjum Jón Baldur Þorbjörnsson, eigandi iðnaðarhúsnæðis á Smiðshöfða, tók til máls á fundinum og sagði hann og eiginkonu sína hafa keypt húsnæðið fyrir rúmum tíu árum. Þau hafi ekki fengið þær upplýsingar við kaupin að mögulega myndi borgin gera fasteignina upptæka eftir 10-15 ár. „Það sem er að gerast raunverulega er að eignin er engin núna, eftir tvö ár er hún orðin engin. Í dag get ég ekki selt hana, ég get ég ekki heldur leigt [...] þetta húsnæði út á meðan þessi mál eru ekki til lykta leidd,“ sagði hann og bætti við auk þess myndi hann þurfa að fjarlægja fasteignina á eigin kostnað. „Þannig að ég er ekki einungis að tapa eigninni algjörlega, heldur þarf ég að borga kannski einhverjar 30-40 milljónir fyrir að fjarlægja hana.“ Magnús Árnason, eigandi húsnæðis á Bíldshöfða 18, sagði að upphaflegir lóðarhafar hafi verið verktakar sem fengu lóðirnar gefnar. Flestir af núverandi eigendum hafi hins vegar keypt eignirnar á markaðsvirði. „Það er enginn vilji til þess að eyða peningum í viðhald á meðan. Við getum ekki selt eignina, það er ekkert hægt að gera.“ Annar rekstraraðili á Höfðanum sagðist hafa verið viðstaddur fund í Borgartúni árið 2016 þar sem borgaryfirvöld buðu lóðarhöfum að selja eignir sínar og ganga inn í byggingarsamvinnufélag. Þetta hafi verið „mesti skítasamningur sem ég hef nokkurn tímann séð“. „Það gleymist stundum að verðmætin sem við erum að skapa eru sköpuð í húsunum. Þótt við séum ekki með marga fermetra, þá erum við með marga starfsmenn og einhvers staðar þarf skjöldurinn og sverðið í fyrirtækinu að vera. Mér finnst það svolítið , gleymast störfin sem eru hérna og fólkið sem vinnur hérna, þetta er rosalega mikilvægt.“