- What: Eurozone governments increase debt issuance in foreign currencies
- Impact: Financial markets and economic policy
Ríki á evrusvæðinu hafa aukið lántöku í dollurum, svissneskum frönkum og fleiri gjaldmiðlum til að ná til breiðari hóps fjárfesta á skuldabréfamarkaði þar sem framboð skuldabréfa fer vaxandi. Samkvæmt gögnum Bloomberg, sem Financial Times fjallar um, hafa ríki á evrusvæðinu þegar gefið út skuldabréf í öðrum gjaldmiðlum en evru fyrir 4,6 milljarða dala það sem af er ári. Þar er einkum um að ræða skuldabréf í Bandaríkjadölum og svissneskum frönkum, en einnig í áströlskum dölum og jafnvel kínverskum júan. Til samanburðar námu slíkar útgáfur 2,4 milljörðum dala á fyrstu fimm mánuðum síðasta árs. Ef fram heldur sem horfir gæti útgáfan í ár farið yfir 7,7 milljarða dala, sem var heildarútgáfan árið 2025. Árið 2024 nam hún 5,6 milljörðum dala og árið 2022 var hún engin. Þetta er enn aðeins örlítið brot af heildarlántöku ríkja á evrusvæðinu. Verg útgáfa ríkisskuldabréfa á svæðinu nam um 1.600 milljörðum dala í fyrra. Engu að síður sýnir þróunin hvernig ríkissjóðir á evrusvæðinu eru farnir að horfa út fyrir heimamarkaðinn eftir að Seðlabanki Evrópu dró sig til baka af skuldabréfamarkaði. Á árum áður keypti Seðlabanki Evrópu gríðarlegt magn skuldabréfa, sem auðveldaði ríkjum að fjármagna sig í evrum. Nú hefur bankinn hætt nýjum skuldabréfakaupum og frá lokum árs 2024 hefur hann ekki lengur endurfjárfest andvirði skuldabréfa sem falla á gjalddaga. Fótspor bankans á evrópskum skuldabréfamarkaði fer því minnkandi. Ales Koutny, yfirmaður alþjóðlegra vaxta hjá Vanguard, segir við Financial Times að ríki á evrusvæðinu standi frammi fyrir verulegri fjárfestingarþörf á næstu árum. Sumir útgefendur séu því að koma sér í stöðu til að sækja til breiðari fjárfestahóps til að taka við hluta af auknu framboði skuldabréfa. Hann segir að umskiptin hjá Seðlabanka Evrópu, frá skuldabréfakaupum yfir í samdrátt efnahagsreiknings, hafi breytt jafnvæginu milli framboðs og eftirspurnar á markaðnum. Bankamenn segja að minni ríki séu sérstaklega að leita að sveigjanleika á alþjóðlegum mörkuðum sem þegar hafa tekið við miklu magni skulda. Heildarskuldir í heiminum jukust í met, 348 þúsund milljarða dala, í fyrra, meðal annars vegna aukinna varnarmálaútgjalda ríkja. „Sveigjanleiki er það nýja sem útgefendur leita að,“ segir Neal Ganatra, yfirmaður ríkja-, fjölþjóðastofnana- og stofnanaskulda hjá Deutsche Bank. Hann segir að þar sem skuldir í kerfinu séu að aukast vilji útgefendur forðast að sækja allir í sömu eftirspurnina. Nýmarkaðsríki hafa lengi tekið lán í svonefndum hörðum gjaldmiðlum, eins og bandaríkjadal eða evru, til að gera skuldabréf sín aðgengilegri og áhugaverðari fyrir alþjóðlega fjárfesta. Það hefur hins vegar verið sjaldgæfara að þróuð ríki taki lán í gjaldmiðlum annarra ríkja. Á evrusvæðinu hafa Belgía, Finnland, Austurríki og Slóvakía verið meðal virkustu ríkjanna í útgáfu skuldabréfa í öðrum gjaldmiðlum en evru. Þetta eru minni hagkerfi með minni skuldabréfamarkaði en til dæmis Frakkland og Þýskaland. Sum þessara ríkja hafa lengi haft áætlanir um útgáfu í erlendum gjaldmiðlum en frá 2015 til 2022 lá slíkt að mestu niðri þar sem skuldabréfakaup Seðlabanka Evrópu gleyptu í sig mikið magn evruskulda og gerðu það mikilvægara fyrir ríkissjóði að mæta eftirspurn innlendra fjárfesta. Markus Stix, framkvæmdastjóri austurrísku lánasýslunnar, segir að þegar Seðlabanki Evrópu var að kaupa skuldabréf hafi verið hægt að gefa út á neikvæðum vöxtum. Þá hafi ekki borgað sig að leita í aðra gjaldmiðla. Nú þegar bankinn sé að stíga til baka hafi tækifærin snúið aftur og fjölbreyttari fjárfestahópur skipti meira máli. Fyrir suma útgefendur snýst lántaka utan evru fyrst og fremst um kostnað. Ríki skoða þá hvort tímabundið ójafnvægi sé á milli lántökukostnaðar í evrum og öðrum gjaldmiðlum, að teknu tilliti til þess að gjaldeyrisáhætta er varin með gjaldmiðlaskiptasamningum. Markmiðið er þó ekki aðeins lægri kostnaður heldur einnig að stækka hóp mögulegra kaupenda. Peter Soltys, framkvæmdastjóri lánasýslu Slóvakíu, segir að fjármálakreppan á evrusvæðinu hafi kennt minni ríkjum að það geti verið hættulegt að treysta of mikið á einn gjaldmiðil. Á tímum mikils markaðsóróa hafi Slóvakía stundum átt erfitt með að finna kaupendur að evruskuldum sínum. „Við sættum okkur við að greiða álag fyrir möguleikann á að ná til alþjóðlegra fjárfesta,“ segir Soltys. „Við sættum okkur við að greiða álag fyrir möguleikann á að ná til alþjóðlegra fjárfesta,“ segir Soltys. Jafnvel hjá virkustu ríkjunum er útgáfa í öðrum gjaldmiðlum en evru aðeins lítill hluti af heildarfjármögnun. Hún getur þó aukið sýnileika ríkjanna á alþjóðlegum mörkuðum. Soltys segir að möguleiki Slóvakíu á að fjármagna sig í svissneskum frönkum hafi líklega einnig aukið eftirspurn eftir evruútgáfum landsins. Langstærstur hluti útgáfu evruríkja utan evru er enn í Bandaríkjadölum. Aðrir gjaldmiðlar eru þó að sækja í sig veðrið. Portúgal gaf til dæmis út skuldabréf í kínverskum júan fyrr á árinu fyrir jafnvirði um 250 milljóna evra í lokuðu útboði. Lee Cumbes, yfirmaður skuldabréfamarkaða hjá Barclays fyrir Evrópu, Mið-Austurlönd og Afríku, segir að útgefendur séu að sýna markaðnum að til séu fleiri leiðir til að afla fjármagns. Þróunin endurspeglar þannig breyttan veruleika á evrópskum skuldabréfamarkaði. Á meðan skuldaútgáfa ríkja eykst og Seðlabanki Evrópu dregur sig til baka þurfa jafnvel ríki á evrusvæðinu að leita víðar en áður eftir kaupendum að skuldabréfum sínum.