Herdís Gunnarsdóttir, forstjóri gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála (GEV) segir það þyngra en tárum taki að börn sem eru í viðkvæmri stöðu þurfi að þola ofbeldi, eins og menn sem dvöldu í Bakkakoti á barnsaldri hafa lýst. Hún tekur undir orð Braga Guðbrandssonar, fyrrverandi forstjóra Barnaverndarstofu, að aukið fjármagn myndi hjálpa við að leysa ýmis vandamál, en fleira þarf til. „Þessi umfjöllun slær mig þannig að það er raunalegra en tárum taki að börn sem eru í viðkvæmnri stöðu og eiga að njóta verndar og öryggis skuli þurfa að upplifa ofbeldi af þessum toga sem lýst er, í stað þess að grunnþörfum þeirra fyrir öryggi, umhyggju og þroska sé mætt,“ segir Herdís. Í Kveik á þriðjudag kom fram að börn voru send á bæinn Bakkakot fyrir tilstilli hins opinbera í þrjú sumur eftir að þáverandi húsfreyja viðurkenndi að hafa barið eitt barnanna. Starfsmenn félagsmálayfirvalda sannfærðu foreldra um að allt væri í lagi á bænum, að sögn lögmanns 25 manna sem voru vistaðir í Bakkakoti sem drengir. Bragi Guðbrandsson, fyrrverandi forstjóri Barnaverndarstofu, sagði í Kastljósi í gær að málefni Bakkakots hefði ekki ratað til hans meðan hann stýrði stofnuninni. Hann hefði ekki vitað um tilvist Bakkakots og heyrði fyrst af málinu þegar fjallað var um það í Kveik. Barnaverndarstofa mæltist til þess að húsfreyjan á Bakkakoti yrði kærð fyrir ofbeldi gegn Svavari Þór Georgssyni, sem var vistaður á Bakkakoti, árið 2002. Það var ekki gert. Hvað segir það um kerfið? „GEV er ekki með málefni Bakkakots til rannsóknar og við erum því ekki með gögn málsins. Rannsóknarheimildir okkar ná ekki aftur til fortíðarinnar. Við getum því ekki tjáð okkur um stjórnun fyrrverandi forstjóra Barnaverndarstofu á þeim tíma. Stjórnvöld geta sett sérstök lög um rannsóknir aftur í tímann,“ segir Herdís. Hvernig virkar barnaverndarkerfið í dag? Hlutverk Gæða- og eftirlisstofnunar velferðarmála er að hafa eftirlit með gæðum og öryggi þjónustu, meðal annars á sviði barnaverndar og þjónustu fósturforeldra. Aðspurð hvernig kerfið virki í dag segir Herdís Gunnarsdóttir, forstjóri GEV, tvennt sem barnaverndir sveitarfélaganna eiga að gera: Barnaverndarnefnir eiga að leggja stund á innra eftirlit og samkvæmt lögum og reglugerðum eiga barnaverndarþjónustur að kanna mál tafarlaust og grípa til viðeigandi ráðstafanna, ef þeim berast tilkynningar sem varða aðstæður barns hjá fósturforeldri eða upplýsingar um að fósturforeldri vanræki hlutverk sitt. Ef um alvarlegt óvænt atvik er að ræða í þjónustunni, þá ber þeim að tilkynna það til okkar en ef grunur er um t.d. vanræsklu þá eiga þeir að bregaðst strax og grípa til aðgerða í sínu sveitarfélagi. Barnaverndarþjónustur get jafnframt að sent ábendingu um það til GEV. Bragi, sem var forstjóri Barnaverndarstofu í aldarfjórðung, vonar að umfjöllun um Bakkakot verði til þess að hugsað verði um barnavernd sem alvöru úrlausnarefni í velferðarsamfélaginu. Og að það verði hvatning stjórnvöldum til þess að leggja til meira fjármagn. Herdís tekur undir þau orð, en meira þurfi til. „Auðvitað myndi alltaf aukið fjármagn leysa vandann í heild sinni en það þarf auðvitað fleira til. Verklag og innra eftirlit sveitarfélaganna skiptir þar líka mjög miklu máli. Þar gegnir GEV lykilhlutverki og við erum nú þegar í góðu samstarfi við sveitarfélög á landinu, meðal annars í því að styðja við uppbyggingu á innra eftirliti sveitarfélaganna í landinu. Það er mjög stórt verkefni sem við erum að vinna að,“ segir Herdís.